27 ναυτιλιακές εταιρείες υπέρ επανεξέτασης του πλαισίου NZF

Στο Πλαίσιο Μηδενικών Εκπομπών (Net-Zero Framework), που θα εξεταστεί και πάλι τον προσεχή Οκτώβριο, στρέφει και πάλι την προσοχή της η ναυτιλιακή κοινότητα.

Μπορεί ο πόλεμος στο Ιράν να έχει συγκεντρώσει την παγκόσμια προσοχή, λόγω και των μεγάλων διαταραχών που έχουν προκληθεί στη θαλάσσια μεταφορά πετρελαίου, ωστόσο, σε λίγους μήνες, στο Λονδίνο στο πλαίσιο των εργασιών της Επιτροπής Προστασίας Θαλάσσιου Περιβάλλοντος (MΕPC) θα εξεταστούν και πάλι οι προτάσεις των κρατών-μελών για τον οδικό χάρτη πράσινης μετάβασης της ναυτιλίας τις επόμενες δεκαετίες.

Στην προηγούμενη σύσκεψη δεν επετεύχθη αποτέλεσμα μετά την ηχηρή παρέμβαση των ΗΠΑ στο μέχρι τότε συμφωνημένο κείμενο, που προέβλεπε αυστηρή φορολόγηση στα συμβατικά καύσιμα και τη δημιουργία ταμείου απανθρακοποίησης στον ΙΜΟ.

Ένα αποτέλεσμα που σχολίασε τότε και η πρόεδρος της Ένωσης Ελλήνων Εφοπλιστών, Μελίνα Τραυλού, η οποία επεσήμανε: «Η απόφαση αναβολής στον ΙΜΟ αποτελεί νέα ευκαιρία για τη διαμόρφωση ενός βιώσιμου και αποτελεσματικού διεθνούς πλαισίου, που θα οδηγήσει τη ναυτιλία με ασφάλεια και ρεαλισμό στην πράσινη μετάβαση. Η μη επίτευξη συμφωνίας ανέδειξε τον διχασμό που προκάλεσε ο υπό ψήφιση κανονισμός του Net-Zero Framework, στον οποίο οι θέσεις και οι προτάσεις της ναυτιλίας δεν ελήφθησαν επαρκώς υπόψη».

Και ενώ ο χρόνος έχει αρχίσει να μετράει αντίστροφα για τον προσεχή Οκτώβριο, συνολικά 27 ναυτιλιακές εταιρείες, μεταξύ των οποίων και ελληνικές, αλλά και οργανισμοί, όπως σημαίες και νηογνώμονες, ετοίμασαν ανοικτή επιστολή προς τον ΙΜΟ με την οποία ζητούν, μετά την αποτυχία των διαπραγματεύσεων πέρυσι, να εξεταστούν σοβαρά εναλλακτικές προτάσεις που έχουν κατατεθεί στο τραπέζι.

Στην επιστολή που έχει έρθει σε γνώση της «Ν» επισημαίνεται: «Οι υπογεγραμμένοι φορείς, που εκπροσωπούν τη ναυτιλιακή βιομηχανία σε όλο το εύρος των επιμέρους τομέων της, καλούν με σεβασμό τα κράτη-μέλη του Διεθνούς Ναυτιλιακού Οργανισμού να εξεΙΝΔΙΑ Υστέρηση μεταξύ εισαγωγών και ζήτησης για άνθρακα Η κατανάλωση άνθρακα στους σταθμούς ηλεκτροπαραγωγής στην Ινδία αναμένεται να αυξηθεί κατά περίπου 11,5% σε ετήσια βάση. τάσουν εναλλακτικές προτάσεις έναντι του Πλαισίου Μηδενικών Εκπομπών (Net-Zero Framework – NZF). Τον Οκτώβριο του 2025, η προοπτική υιοθέτησης του NZF προκάλεσε σημαντικές ανησυχίες μεταξύ των ενδιαφερόμενων μερών. Η προώθηση ενός πλαισίου που αμφισβητεί το εύρος και την αποστολή του ΙΜΟ, εν μέσω εμφανώς ελλιπούς συναίνεσης μεταξύ των κρατών-μελών, οδήγησε σε αδιέξοδο κατά τη σύνοδο MEPC.

Η ναυτιλιακή βιομηχανία στηρίζεται στον ΙΜΟ, ως τον κατεξοχήν παγκόσμιο ρυθμιστή της ναυτιλίας, ο οποίος θεωρείται ικανός να διασφαλίσει ισότιμους όρους ανταγωνισμού (level playing field) κατά την ανάπτυξη και εφαρμογή διεθνών κανονισμών για τις εκπομπές. Ο ρόλος αυτός εξαρτάται από την ικανότητα του Οργανισμού να επιτυγχάνει ευρεία συναίνεση μεταξύ των μελών του. Υπό αυτό το πρίσμα, καλούμε με σεβασμό τα κράτη-μέλη και τον Οργανισμό να λάβουν υπόψη τη μακροπρόθεσμη ισχύ και αποτελεσματικότητα του ΙΜΟ, εξετάζοντας σοβαρά τις εναλλακτικές προτάσεις που έχουν κατατεθεί. Οι εναλλακτικές αυτές προσφέρουν έναν εποικοδομητικό τρόπο γεφύρωσης των διαφορών και παρέχουν μια πορεία προς τα εμπρός που ευθυγραμμίζει το επίπεδο φιλοδοξίας με την αποδεδειγμένη ετοιμότητα της αγοράς. Υπό αυτό το πνεύμα, προτείνουμε με σεβασμό η σύνοδος MEPC 84 να αντιμετωπιστεί ως ευκαιρία ευθυγράμμισης και προόδου προς την επίτευξη συναίνεσης, καθώς και για τον εντοπισμό πρακτικών λύσεων για τη ναυτιλιακή βιομηχανία».

Η πρόταση των τριών

Ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα των εναλλακτικών προτάσεων που έχουν κατατεθεί είναι και αυτή της Λιβερίας, μαζί με τον Παναμά και την Αργεντινή. Οι τρεις χώρες προτείνουν την αντικατάσταση του NZF από ένα πρότυπο καυσίμων χωρίς τιμή άνθρακα. Ειδικότερα προτείνεται:

• Ρεαλιστική και μετρήσιμη σύνδεση μεταξύ της μείωσης των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου (GHG) και της ετοιμότητας της αγοράς, διασφαλίζοντας ότι οι στόχοι εξελίσσονται βάσει του πραγματικού κόστους, της διαθεσιμότητας και της διείσδυσης καυσίμων χαμηλών εκπομπών άνθρακα.
• Αντικειμενική και διαφανής μεθοδολογία για την ενσωμάτωση νέων καυσίμων, με σαφή και τεκμηριωμένα κριτήρια, ώστε οι εμπλεκόμενοι φορείς να γνωρίζουν πότε και πώς τα καύσιμα πληρούν τις προϋποθέσεις.
• Ενισχυμένη προβλεψιμότητα για τις επενδύσεις του κλάδου, παρέχοντας σταθερά σήματα για τον σχεδιασμό ανανέωσης στόλου, την προμήθεια καυσίμων και την ανάπτυξη υποδομών.
• Πραγματική τεχνολογική ουδετερότητα, με κίνητρα ανάλογα των μειώσεων εκπομπών σε όλο τον κύκλο ζωής (well-to-wake – WtW), ανεξαρτήτως ενεργειακής πηγής.
• Ρεαλιστικές, εφικτές και οικονομικά αποδοτικές υποχρεώσεις, βασισμένες στη συνεχή βελτίωση.
• Κίνητρα για υπερ-συμμόρφωση μέσω μηχανισμών ομαδοποίησης (pooling) ή ισοδύναμων εργαλείων.
• Μη σύσταση Ταμείου ΙΜΟ ή οποιουδήποτε άλλου μηχανισμού που να περιλαμβάνει άμεση συλλογή και διάθεση εσόδων.
• Προώθηση βελτιώσεων ενεργειακής απόδοσης, μέσω δημιουργίας συνεργειών με το υφιστάμενο πλαίσιο CII και ενθάρρυνσης της συνεχούς βελτιστοποίησης σε επίπεδο στόλου.
• Παροχή κινήτρων για την υιοθέτηση καινοτόμων τεχνολογιών, όπως συστήματα δέσμευσης άνθρακα επί πλοίου (OCCS), υποβοηθούμενη πρόωση με αιολική ενέργεια και άλλες αναδυόμενες λύσεις, που μπορούν να μειώσουν ουσιαστικά την ένταση εκπομπών.

«Για την επίτευξη συναίνεσης και την εξισορρόπηση της φιλοδοξίας με τη σκοπιμότητα, την ισότητα και τις γεωπολιτικές παραμέτρους, το Πλαίσιο Μηδενικών Εκπομπών του ΙΜΟ θα πρέπει να αντικατασταθεί από το ανωτέρω προτεινόμενο πλαίσιο, το οποίο προβλέπει την περιοδική προσαρμογή της πορείας του στόχου, σε συνάρτηση με την αποδεδειγμένη διείσδυση καυσίμων χαμηλών εκπομπών άνθρακα στη ναυτιλία, υποστηριζόμενο από σαφή, τεκμηριωμένα τεχνικά κριτήρια που αφορούν την οικονομική προσιτότητα, τη διαθεσιμότητα και τη δυνατότητα κλιμάκωσης», επισημαίνεται χαρακτηριστικά στην πρόταση.