6 συχνές αλλαγές στα μάτια που σχετίζονται με την ηλικία και δεν πρέπει να αγνοήσετε

Ο Τζέιμς Μπάιτσεκ δειπνούσε με τη σύζυγο και φίλο του, όταν παρατήρησε κάτι που εξέλαβε ως μύγα να βουίζει στον χώρο. Ρωτώντας τους εάν έβλεπαν το ίδιο, έλαβε αρνητική απάντηση. Αργότερα, στο σπίτι, το αιωρούμενο στίγμα μετατράπηκε σε παχιά, σπειροειδή μαύρη γραμμή στο αριστερό μάτι. Παρά την έκπληξη, θεωρώντας ότι πρόκειται για ξένο σώμα, κοίταξε στον καθρέφτη χωρίς να εντοπίσει τίποτα.

Ο Μπάιτσεκ, κάτοικος του Έλμχερστ στο Ιλινόις, επισκέφθηκε εξειδικευμένο οπτικό, ο οποίος τον παρέπεμψε κατεπειγόντως σε νοσοκομείο. Τρεις ημέρες αργότερα, υποβλήθηκε σε χειρουργική επέμβαση για την αντιμετώπιση αποκόλλησης αμφιβληστροειδούς.

Η εκδήλωση αποκόλλησης αμφιβληστροειδούς —κατάσταση κατά την οποία ο φωτοευαίσθητος ιστός στο βάθος του οφθαλμού αποσπάται από τη φυσιολογική του θέση— αποτελεί μάλλον σπάνιο φαινόμενο. Ο κίνδυνος εμφάνισης για τον γενικό πληθυσμό κατά τη διάρκεια της ζωής υπολείπεται του 1%.

Ωστόσο, η πιθανότητα εκδήλωσης αυξάνεται σημαντικά σε περιπτώσεις υψηλής μυωπίας, προηγούμενου τραυματισμού ή ύπαρξης σχετικού οικογενειακού ιστορικού. Καταλυτικό ρόλο παίζει και ο παράγοντας της ηλικίας, τονίζεται στο ρεπορτάζ της Washington Post, καθώς συνδέεται άμεσα με την εμφάνιση σχεδόν κάθε οφθαλμικής πάθησης, σύμφωνα με τη δρα Τέρι Γκάιστ, πρόεδρο της American Optometric Association.

Η ξαφνική εμφάνιση συμπτωμάτων όπως τα λεγόμενα «μυγάκια» ή κλωστοειδή σωματίδια που βλέπουν πολλοί άνθρωποι να αιωρούνται στο οπτικό τους πεδίο, όπως συνέβη στην περίπτωση του Μπάιτσεκ, λειτουργεί ως σαφής προειδοποίηση. Δυστυχώς, όμως, μεγάλο μέρος των οφθαλμικών παθήσεων εξελίσσεται αθόρυβα. Για τον λόγο αυτό, η Αμερικανική Ακαδημία Οφθαλμολογίας συνιστά σε όλους τους ενηλίκους άνω των 40 ετών τη διενέργεια προληπτικού ελέγχου κάθε πέντε έως δέκα χρόνια.

Στις μεγαλύτερες ηλικιακές ομάδες, η συχνότητα των εξετάσεων οφείλει να εντατικοποιηθεί, όπως επισημαίνει ο Σίνου Χαριπρασάντ, χειρουργός αμφιβληστροειδούς και πρόεδρος του Τμήματος Οφθαλμολογίας και Οπτικής Επιστήμης στο UChicago Medicine. Κρίνεται σκόπιμο οι πολίτες άνω των 55 ετών να εξετάζονται κάθε ένα με δύο χρόνια, ενώ μετά το 65ο έτος ο έλεγχος πρέπει να γίνει ετήσιος, ακόμη και απουσία συμπτωμάτων.

Πέραν του τακτικού οφθαλμολογικού ελέγχου, κρίνεται επιβεβλημένη η άμεση ενημέρωση του ιατρού σε περίπτωση που διαπιστωθεί οποιαδήποτε μεταβολή στην όραση. Παρότι ορισμένες αλλαγές, όπως η πρεσβυωπία, αποτελούν φυσιολογική απόρροια της γήρανσης, άλλες ενδέχεται να υποκρύπτουν σοβαρές οφθαλμικές παθήσεις.

Αίσθηση ξηρότητας

Η πολύωρη προσήλωση σε ψηφιακές οθόνες προκαλεί ξηρότητα και ερεθισμό σε κάθε ηλικία, ωστόσο η ξηροφθαλμία εμφανίζεται με σαφώς μεγαλύτερη συχνότητα στις μεγαλύτερες ηλικιακές ομάδες. Κατά τη διαδικασία της γήρανσης, η φυσική παραγωγή δακρύων μειώνεται αισθητά, σύμφωνα με τον δρα Άιβανς. Βάσει επιστημονικής μελέτης, το φαινόμενο πλήττει περίπου το 5% του ενήλικου πληθυσμού, με τα ποσοστά εμφάνισης να καταγράφουν σταθερά ανοδική τροχιά με την πάροδο των ετών.

Τι να κάνετε: Τα μη συνταγογραφούμενα τεχνητά δάκρυα προσφέρουν άμεση ανακούφιση, όμως σε περιπτώσεις έντονης και επίμονης ενόχλησης κρίνεται απαραίτητη η ιατρική καθοδήγηση. Εάν το πρόβλημα δεν υποχωρεί, η εξειδικευμένη εξέταση με σχισμοειδή λυχνία στο οφθαλμιατρείο θα αποκλείσει την ύπαρξη σοβαρότερης εστίας κινδύνου.

Μειωμένη όραση σε συνθήκες χαμηλού φωτισμού

Η είσοδος σε σκοτεινή αίθουσα κινηματογράφου έπειτα από παρατεταμένη έκθεση στον ήλιο απαιτεί χρόνο προσαρμογής για τα μάτια. Με την πάροδο των ετών, η συγκεκριμένη διαδικασία καθίσταται δυσκολότερη, σύμφωνα με την Κριστίν Κούρτσιο, ομότιμη καθηγήτρια στο Τμήμα Οφθαλμολογίας και Οπτικών Επιστημών και διευθύντρια του Εργαστηρίου Ιστοπαθολογίας AMD στην Ιατρική Σχολή Heersink του University of Alabama at Birmingham. Η ίδια επισημαίνει ότι απαιτείται πλέον σημαντικά περισσότερος χρόνος για την ανάκτηση της οπτικής οξύτητας μετά την έκθεση σε έντονο φως, γεγονός που δυσχεραίνει την εκτέλεση καθημερινών δραστηριοτήτων σε αμυδρό φωτισμό.

Η δυσλειτουργία οφείλεται στη σταδιακή εκφύλιση των ραβδιοφόρων κυττάρων του αμφιβληστροειδούς λόγω ηλικίας. Τα συγκεκριμένα φωτοευαίσθητα κύτταρα είναι υπεύθυνα για την ανίχνευση του φωτός και τη μετατροπή του σε ηλεκτρικά σήματα, τα οποία στη συνέχεια ερμηνεύει ο εγκέφαλος.

Τι να κάνετε: Κρίνεται απαραίτητος ο προγραμματισμός ραντεβού για προληπτικό έλεγχο σε οφθαλμίατρο. Η δυσκολία προσαρμογής του οφθαλμού σε συνθήκες χαμηλού φωτισμού ενδέχεται να σχετίζεται με αυξημένο κίνδυνο εκδήλωσης Ηλικιακής Εκφύλισης της Ωχράς Κηλίδας, σύμφωνα με την Κούρτσιο. Η συγκεκριμένη νόσος του αμφιβληστροειδούς αποτελεί την πρωταρχική αιτία μόνιμης απώλειας της όρασης σε άτομα άνω των 50 ετών. Παρότι ορισμένες μορφές της είναι αντιμετωπίσιμες, η έγκαιρη ιατρική παρέμβαση προτού η πάθηση εξελιχθεί καθίσταται καθοριστική.

Σταδιακή μείωση της οπτικής οξύτητας

Η θολή όραση ή η αίσθηση ότι η οπτική οξύτητα φθίνει αποτελεί συχνό παράπονο των πολιτών, ιδίως μετά τη συμπλήρωση του 60ού έτους ηλικίας, όπως επισημαίνει ο Σίνου Χαριπρασάντ, ειδικός χειρουργικής αμφιβληστροειδούς και πρόεδρος του Τμήματος Οφθαλμολογίας και Οπτικής Επιστήμης στο UChicago Medicine. Η συγκεκριμένη μεταβολή ενδέχεται να αποτελεί σύμπτωμα καταρράκτη, πάθηση η οποία εξελίσσεται προοδευτικά και προκαλεί τελικά θολή, παραμορφωμένη ή ακόμη και διπλή όραση.

Κατά την εκδήλωση του καταρράκτη, ο φυσικός κρυστάλλινος φακός του οφθαλμού χάνει τη διαφάνειά του, σκληραίνει και αποκτά υπόλευκη ή καφετί απόχρωση.

Ταυτόχρονα, εμφανίζεται το φαινόμενο της άλως (φωτοστέφανου) γύρω από τις φωτεινές πηγές. Για παράδειγμα, κατά την εστίαση στους προβολείς ενός αυτοκινήτου, οι πάσχοντες αντιλαμβάνονται μια έντονη φωτεινή κηλίδα, σύμφωνα με την Τζόαν Μίλερ, καθηγήτρια οφθαλμολογίας στην Ιατρική Σχολή του Harvard University και επικεφαλής οφθαλμίατρο στο Mass Eye and Ear, στο Massachusetts General Hospital, καθώς και στο Brigham and Women’s Hospital. Σημειώνεται ότι σχεδόν τα δύο τρίτα των ενηλίκων στις ΗΠΑ άνω των 80 ετών εμφανίζουν καταρράκτη.

Τι να κάνετε: Η σταδιακή απώλεια της καθαρότητας της εικόνας και η εμφάνιση παραμορφώσεων προκαλούν έντονη ανησυχία. Ωστόσο, σε αντίθεση με άλλες γεροντικές οφθαλμικές παθήσεις, η συγκεκριμένη κατάσταση είναι πλήρως αναστρέψιμη, σύμφωνα με τον δρα Άιβανς. Στα πρώιμα στάδια, η χρήση κατάλληλων διορθωτικών φακών συμβάλλει στη βελτίωση της κατάστασης, ενώ η χειρουργική αφαίρεση του καταρράκτη αποτελεί την οριστική θεραπευτική επιλογή καθώς η νόσος εξελίσσεται.

Παραμόρφωση των ευθειών γραμμών

Η αιφνίδια αλλοίωση της εικόνας —όταν αντικείμενα με ευθύ σχήμα εμφανίζονται κυματιστά ή καμπυλωτά— αποτελεί ιδιαιτέρως σοβαρό σύμπτωμα, ενδεικτικό της Ηλικιακής Εκφύλισης της Ωχράς Κηλίδας. Η συγκεκριμένη παραμόρφωση προκαλείται όταν σπάσει κάποιο αιμοφόρο αγγείο πίσω από τους φωτοϋποδοχείς, δημιουργώντας οίδημα που αλλοιώνει το οπτικό πεδίο, σύμφωνα με την Κούρτσιο. Οι ασθενείς ενδέχεται, για παράδειγμα, να κοιτάξουν στύλο τηλεπικοινωνιών και να τον αντιληφθούν ως κυματιστό.

Η κυματοειδής ή καμπύλη απεικόνιση των αντικειμένων συνδέεται επίσης με τη διαβητική αμφιβληστροειδοπάθεια, όπως επισημαίνει ο Χαριπρασάντ, ή με τη δημιουργία επιαμφιβληστροειδικής μεμβράνης, η οποία αποτελεί ουλώδη ιστό στην επιφάνεια του αμφιβληστροειδούς. Κάθε τέτοια αλλοίωση οφείλει να αντιμετωπίζεται ως σαφές προειδοποιητικό σημάδι βλάβης του αμφιβληστροειδούς, σύμφωνα με τη Μίλερ.

Τι να κάνετε: Η ξαφνική μεταβολή της γεωμετρίας των αντικειμένων και η εμφάνιση κυματιστών γραμμών επιβάλλει άμεση ιατρική αξιολόγηση, όπως τονίζει η Γκάιστ, ιδίως εάν το φαινόμενο εντοπίζεται αποκλειστικά στον έναν οφθαλμό.

Μυγάκια, λάμψεις ή σκούρες κηλίδες

Η διαδικασία της γήρανσης επηρεάζει καθοριστικά το υαλοειδές σώμα, τη ζελατινοειδή ουσία που γεμίζει το εσωτερικό του οφθαλμού, προκαλώντας τη σταδιακή υγροποίησή της. Η μεταβολή αυτή δημιουργεί ένα μείγμα στερεών και υγρών στοιχείων, το οποίο γίνεται αντιληπτό ως αιωρούμενα σωματίδια, σύμφωνα με τον δρα Άιβανς, κλινικό εκπρόσωπο της Αμερικανικής Ακαδημίας Οφθαλμολογίας και οφθαλμίατρο στο Κέντρο Γλαυκώματος στο Σαν Φρανσίσκο.

Τα στίγματα ενδέχεται να έχουν τη μορφή κουκκίδων, κύκλων, γραμμών, ιστών αράχνης ή μικρών κηλίδων.

Παρότι τα συγκεκριμένα συμπτώματα ενδέχεται να εξασθενήσουν με την πάροδο του χρόνου, συχνά αποτελούν ένδειξη οπίσθιας αποκόλλησης του υαλοειδούς. Παράλληλα, μπορεί να υποκρύπτουν διαβητική αμφιβληστροειδοπάθεια ή ακόμη και αποκόλλησης αμφιβληστροειδούς, όπως συνέβη στην περίπτωση του Μπάιτσεκ.

Τι να κάνετε: Η ξαφνική εμφάνιση πλήθους νέων αιωρούμενων σωματιδίων ή λάμψεων φωτός επιβάλλει την άμεση επίσκεψη σε οφθαλμίατρο, όπως προειδοποιεί ο Χαριπρασάντ. Η αποκόλλησης αμφιβληστροειδούς αποτελεί επείγον ιατρικό περιστατικό, καθώς η καθυστέρηση στη λήψη θεραπείας αυξάνει δραματικά τον κίννουνο μόνιμης απώλειας της όρασης.

Περιορισμός της περιφερειακής όρασης

Σε αντίθεση με την εκφύλιση της ωχράς κηλίδας, η οποία προσβάλλει το κέντρο της όρασης, το γλαύκωμα εκδηλώνεται αρχικά στην περιφέρεια. Η νόσος προκαλεί προοδευτική βλάβη στο οπτικό νεύρο, δημιουργώντας σταδιακά τυφλά σημεία και περιορίζοντας την περιφερειακή όραση. Καθώς οι συγκεκριμένες αλλοιώσεις εξελίσσονται αργά και η κεντρική όραση παραμένει ανεπηρέαστη μέχρι τα προχωρημένα στάδια, η πλειονότητα των πασχόντων αδυνατεί να αντιληφθεί έγκαιρα το πρόβλημα.

Το γλαύκωμα συγκαταλέγεται στις πλέον απειλητικές οφθαλμικές παθήσεις, με τον Χαριπρασάντ να επισημαίνει ότι οι ασθενείς προσέρχονται συχνά στο οφθαλμιατρείο όταν η κατάσταση βρίσκεται ήδη σε πολύ προχωρημένο στάδιο. Απουσία κατάλληλης θεραπευτικής αγωγής, η νόσος οδηγεί σε μόνιμη απώλεια όρασης ή ολική τύφλωση.

Τι να κάνετε: Το γλαύκωμα είναι αντιμετωπίσιμο, ωστόσο η απουσία πρόδρομων συμπτωμάτων έχει ως αποτέλεσμα σχεδόν οι μισοί πάσχοντες να αγνοούν την ύπαρξή του. Το δεδομένο αυτό υπογραμμίζει την ανάγκη για προληπτικό έλεγχο μετά το 40ό έτος ηλικίας, ακόμη και αν δεν υφίστανται οπτικές ενοχλήσεις, όπως τονίζει η Μίλερ, καθιστώντας τις τακτικές εξετάσεις το ισχυρότερο όπλο θωράκισης έναντι της νόσου.

naftemporiki.gr

Προτιμώμενη πηγή στην Google

Για να εμφανίζονται περισσότερα άρθρα της Ναυτεμπορικής στις αναζητήσεις σας εύκολα και γρήγορα, πρέπει να προσθέσετε το site στις προτιμώμενες πηγές σας. Μπορείτε να το κάνετε πηγαίνοντας εδώ.