Τετάρτη, 21 Οκτωβρίου 2026
ENQUIRE / NEWSROOM
Η ουσία της ημέρας.Χωρίς τον θόρυβο.
ΤώραΟ εμίρης του Κατάρ συναντήθηκε με τον Γάλλο πρόεδρο
Top

Θέλετε να μειώσετε τα χρόνια νοσήματα; Επενδύστε στα εμβόλια

Top21.10.20261 λεπτό
The Washington Post


Της Leana S. Wen

Ένα από τα βασικά επιχειρήματα του κινήματος «Make America Healthy Again» (MAHA – Κάντε την Αμερική ξανά υγιή) του Ρόμπερτ Φ. Κένεντι Τζούνιορ είναι ότι η δημόσια υγεία έχει επικεντρωθεί υπερβολικά στα λοιμώδη νοσήματα, παραμελώντας χρόνιες παθήσεις όπως ο καρκίνος. Ωστόσο, μια νέα μελέτη αποκαλύπτει ένα κρίσιμο κενό σε αυτή τη συλλογιστική: εκτιμάται ότι 2,3 εκατομμύρια νέα περιστατικά καρκίνου παγκοσμίως, δηλαδή περίπου ένα στα οκτώ, προκαλούνται από λοιμώξεις, πολλές από τις οποίες μπορούν να προληφθούν μέσω εμβολιασμού ή έγκαιρης διάγνωσης και θεραπείας.

Η μελέτη, που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό The Lancet Oncology, ανέλυσε τα παγκόσμια δεδομένα για τον καρκίνο το 2024, προκειμένου να προσδιορίσει πόσα νέα περιστατικά οφείλονταν στους 12 γνωστούς λοιμογόνους παράγοντες που μπορούν να προκαλέσουν καρκίνο. Διαπιστώθηκε ότι πέντε από αυτούς ευθύνονταν για περισσότερο από το 99% των καρκίνων που σχετίζονται με λοιμώξεις.

Οι δύο κυριότεροι παράγοντες, που συνδέονται συνολικά με περισσότερα από 1,5 εκατομμύρια περιστατικά, ήταν το ελικοβακτηρίδιο του πυλωρού (Helicobacter pylori), ένα συχνό βακτήριο που μπορεί να προκαλέσει καρκίνο του στομάχου και είναι ιδιαίτερα διαδεδομένο στην Ασία, και ο ιός των ανθρώπινων θηλωμάτων (HPV), ο οποίος προκαλεί καρκίνο του τραχήλου της μήτρας, του πρωκτού και της στοματικής κοιλότητας.

Οι άλλοι τρεις παράγοντες ήταν οι ιοί της ηπατίτιδας Β και C, που μπορούν να προκαλέσουν καρκίνο του ήπατος, και ο ιός Epstein-Barr (EBV), ο οποίος συνδέεται με καρκίνους της κεφαλής και του τραχήλου, καρκίνο του στομάχου και λεμφώματα.

Τα καλά νέα είναι ότι υπάρχουν ήδη δοκιμασμένες μέθοδοι για την πρόληψη των περισσότερων από αυτές τις λοιμώξεις. Το εμβόλιο κατά του HPV μπορεί να αποτρέψει έως και το 90% των περιστατικών καρκίνου του τραχήλου της μήτρας, όταν χορηγείται σε παιδιά ηλικίας 12 έως 13 ετών. Από την καθιέρωσή του, οι λοιμώξεις από τους τύπους του ιού που καλύπτει το εμβόλιο έχουν μειωθεί κατά 88% μεταξύ των έφηβων κοριτσιών στις Ηνωμένες Πολιτείες.

Στη Βρετανία, έρευνες έχουν δείξει ότι τα κορίτσια που εμβολιάζονται διατρέχουν κατά 87% μικρότερο κίνδυνο να εμφανίσουν καρκίνο του τραχήλου της μήτρας. Μάλιστα, μελέτη που δημοσιεύθηκε φέτος στο The Lancet δεν κατέγραψε κανέναν θάνατο από καρκίνο του τραχήλου της μήτρας μεταξύ των εμβολιασμένων γυναικών έως την ηλικία των 30 ετών.

Εξαιρετικά αποτελεσματικό είναι και το εμβόλιο κατά της ηπατίτιδας Β. Η πρώτη δόση μπορεί να χορηγηθεί ήδη από τη γέννηση, ενώ η προστασία διαρκεί σε όλη τη ζωή. Η ολοκλήρωση του εμβολιασμού αποτρέπει τουλάχιστον το 98% των λοιμώξεων στα παιδιά και ουσιαστικά εξαλείφει τον κίνδυνο καρκίνου του ήπατος που προκαλείται από την ηπατίτιδα Β.

Για το ελικοβακτηρίδιο του πυλωρού δεν υπάρχει εμβόλιο. Ωστόσο, η διάγνωση και η θεραπεία της λοίμωξης μπορούν να αποτρέψουν τη χρόνια φλεγμονή του στομάχου που ενδέχεται να οδηγήσει σε καρκίνο.

Σε ορισμένες περιοχές του κόσμου, περισσότερο από το μισό του πληθυσμού έχει μολυνθεί από το βακτήριο. Η διάγνωση είναι σχετικά απλή: μία από τις συνηθέστερες εξετάσεις είναι το τεστ αναπνοής, κατά το οποίο ο εξεταζόμενος εκπνέει σε ειδικό σάκο ώστε να ανιχνευθούν ενδείξεις της λοίμωξης. Μια άλλη μέθοδος είναι η εξέταση δείγματος κοπράνων. Η λοίμωξη μπορεί να αντιμετωπιστεί με αντιβιοτικά και φάρμακα που μειώνουν την παραγωγή γαστρικού οξέος.

Ούτε για την ηπατίτιδα C υπάρχει εμβόλιο. Ωστόσο, τα αντιιικά φάρμακα που λαμβάνονται από το στόμα μπορούν να θεραπεύσουν περισσότερο από το 95% των λοιμώξεων, αποτρέποντας περαιτέρω βλάβες στο ήπαρ και εξαλείφοντας τον κίνδυνο μετάδοσης του ιού από όσους έχουν θεραπευτεί.

Ο Epstein-Barr είναι ο μόνος από τους πέντε αυτούς λοιμογόνους παράγοντες για τον οποίο δεν υπάρχει ούτε εμβόλιο ούτε ειδική θεραπεία.

Στις ΗΠΑ, περίπου τα μισά παιδιά και το 95% των ενηλίκων έχουν μολυνθεί από τον ιό. Οι περισσότεροι δεν εμφανίζουν συμπτώματα ή παρουσιάζουν μια ήπια νόσηση με συμπτώματα που μοιάζουν με εκείνα της γρίπης, όπως πυρετό, κόπωση και πονόλαιμο.

Παραμένει ασαφές γιατί ο ιός παραμένει αδρανής σε ορισμένους ασθενείς και επανενεργοποιείται χρόνια αργότερα, προκαλώντας σοβαρές επιπτώσεις.

Εκτός από τον καρκίνο, ο EBV έχει συνδεθεί με τη σκλήρυνση κατά πλάκας, ενώ μπορεί να προκαλέσει απειλητικές για τη ζωή επιπλοκές σε άτομα με εξασθενημένο ανοσοποιητικό σύστημα.

Οι συντάκτες της μελέτης υπογράμμισαν την ανάγκη για περισσότερη έρευνα σχετικά με τον ιό, συμπεριλαμβανομένης της ανάπτυξης εμβολίου.

Τα ευρήματα αυτά ενισχύουν ένα ευρύτερο συμπέρασμα: δεν υπάρχει επιστημονική βάση για την αντιμετώπιση των λοιμωδών και των χρόνιων νοσημάτων ως δύο ξεχωριστών προτεραιοτήτων της δημόσιας υγείας.

Η διεύρυνση της πρόσβασης σε εμβόλια και θεραπείες, καθώς και σε άλλα προληπτικά μέτρα, όπως η χρήση προφυλακτικών, μπορεί να περιορίσει τη μετάδοση των ιών και να αποτρέψει εκατομμύρια περιστατικά καρκίνου.

Και αυτός δεν είναι ο μοναδικός τρόπος με τον οποίο οι λοιμώδεις νόσοι συμβάλλουν στην εμφάνιση χρόνιων προβλημάτων υγείας.

Η γρίπη μπορεί να πυροδοτήσει καρδιακές προσβολές και εγκεφαλικά επεισόδια, ενώ και ο αναπνευστικός συγκυτιακός ιός (RSV) έχει συνδεθεί με αυξημένο κίνδυνο καρδιαγγειακών νοσημάτων.

Η μακροχρόνια COVID (long COVID) και η νόσος του Lyme αποτελούν επίσης παραδείγματα ασθενειών των οποίων οι συνέπειες μπορεί να επιμένουν πολύ μετά την αρχική λοίμωξη, επηρεάζοντας το νευρικό σύστημα, την καρδιά και άλλα όργανα.

Παράλληλα, ολοένα περισσότερες μελέτες δείχνουν ότι τα εμβόλια ενδέχεται να προσφέρουν οφέλη πέρα από την πρόληψη των λοιμώξεων.

Για παράδειγμα, το εμβόλιο κατά του έρπητα ζωστήρα έχει συνδεθεί με χαμηλότερα ποσοστά καρδιακών προσβολών, εγκεφαλικών επεισοδίων και άνοιας.

Ελπιδοφόρα είναι και τα αποτελέσματα της έρευνας για τη χρήση εμβολίων mRNA στη θεραπεία του καρκίνου. Τα εμβόλια αυτά στοχεύουν στην εκπαίδευση του ανοσοποιητικού συστήματος ώστε να αναγνωρίζει και να επιτίθεται στα καρκινικά κύτταρα, με ενθαρρυντικά πρώιμα αποτελέσματα από κλινικές δοκιμές σε ασθενείς με καρκίνο του παγκρέατος ή του δέρματος.

Βεβαίως, ο Κένεντι και οι υποστηρικτές του κινήματος MAHA δεν έχουν άδικο όταν επισημαίνουν άλλους παράγοντες που συμβάλλουν στην εμφάνιση χρόνιων νοσημάτων, όπως η κατανάλωση υπερεπεξεργασμένων τροφίμων και η έλλειψη σωματικής άσκησης.

Ωστόσο, όποιος επιδιώκει σοβαρά την αντιμετώπιση αυτών των παθήσεων θα πρέπει να επενδύει στην έρευνα για τα λοιμώδη νοσήματα, αντί να προωθεί έναν ψευδή διαχωρισμό που υπονομεύει την εμπιστοσύνη στα εμβόλια.

Η πρόληψη ακόμη και ενός μικρού ποσοστού των χρόνιων νοσημάτων που προκαλούνται κάθε χρόνο από λοιμώξεις θα αποτελούσε ένα τεράστιο επίτευγμα για τη δημόσια υγεία.
 

Πηγή: The Washington Post