Η Ουγγαρία εξετάζει το ενδεχόμενο αντικατάστασης της ρωσικής Rosatom ως κύριου αναδόχου για την επέκταση του πυρηνικού σταθμού ηλεκτροπαραγωγής Paks και έχει αρχίσει να διερευνά εναλλακτικούς προμηθευτές, στο πλαίσιο μιας επανεξέτασης του έργου, σύμφωνα με δύο πηγές.
Το έργο, το οποίο ανατέθηκε από τον Βίκτορ Όρμπαν στη Rosatom το 2014 χωρίς διαγωνιστική διαδικασία, είναι πολιτικά ευαίσθητο και εξαιρετικά δαπανηρό. Την κατάσταση αβεβαιότητας επιτείνει το γεγονός ότι, τον Αύγουστο, η ξηρασία οδήγησε σε σχεδόν πλήρη διακοπή της λειτουργίας των υφιστάμενων αντιδραστήρων του σταθμού.
Η επέκταση του πυρηνικού σταθμού Paks αποτελεί το σημαντικότερο πυρηνικό έργο της Rosatom στην Ευρωπαϊκή Ένωση, μετά την ακύρωση από τη Φινλανδία της σύμβασης με τη ρωσική εταιρεία τον Μάιο του 2022. Έκτοτε, οι δύο πλευρές βρίσκονται εγκλωβισμένες σε νομικές διαμάχες.
REUTERS/Bernadett Szabo//File Photo
Υπό την ηγεσία του Όρμπαν, η Ουγγαρία τάχθηκε κατά οποιωνδήποτε κυρώσεων που θα αφορούσαν τη ρωσική πυρηνική ενέργεια.
Η απόφαση αναμένεται έως τις αρχές του επόμενου έτους
Το υπουργικό συμβούλιο του Πρωθυπουργού Πέτερ Μαγιάρ, ο οποίος σημείωσε σαρωτική εκλογική νίκη τον Απρίλιο, αναμένεται να λάβει την τελική απόφαση σχετικά με την επέκταση του Πάκς αργότερα φέτος ή στις αρχές του επόμενου έτους.
Το έργο, το κόστος του οποίου είχε αρχικά εκτιμηθεί στα 12,5 δισ. ευρώ, είχε ήδη κοστίσει στην Ουγγαρία περισσότερα από 2 δισ. ευρώ (2,24 δισ. δολάρια) μέχρι τη στιγμή που έπεσε το πρώτο μπετόν, τον Φεβρουάριο.
Μια εκπρόσωπος της ουγγρικής κυβέρνησης και η Rosatom δεν ανταποκρίθηκαν άμεσα σε αίτημα του Reuters για σχολιασμό την Τετάρτη.
Ένα πρόσωπο που γνωρίζει τη διαδικασία επανεξέτασης του έργου επέκτασης δήλωσε ότι όλα τα σενάρια εξετάζονται, απαντώντας σε ερώτηση σχετικά με το αν η διαδικασία αυτή θα μπορούσε να οδηγήσει την Ουγγαρία σε αλλαγή του κύριου εργολάβου.
Το ίδιο πρόσωπο ανέφερε επίσης ότι, στο πλαίσιο της επανεξέτασης, θα προσδιοριστούν οι νομικές, τεχνικές, οικονομικές και χρονικές επιπτώσεις μιας ενδεχόμενης αλλαγής προμηθευτή, καθώς και το κατά πόσον το έργο είναι οικονομικά βιώσιμο.
Τροποποιήσεις, καθυστερήσεις και επιπλοκές
Η αρχική σύμβαση με τη Rosatom έχει τροποποιηθεί πέντε φορές, ενώ έχει ετοιμαστεί και μια έκτη τροποποίηση, η οποία όμως δεν έχει υπογραφεί.
Σε μια ακόμη δυσμενή εξέλιξη, απόφαση του 2025 από το Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης —το ανώτατο δικαστήριο της ΕΕ— ακύρωσε την έγκριση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για τη χορήγηση κρατικής ενίσχυσης στο έργο.
Μια δεύτερη πηγή, προσκείμενη στη διοίκηση, ανέφερε ότι η κυβέρνηση «τείνει προς το συμπέρασμα ότι η επέκταση του Paks είναι απαραίτητη», αλλά ότι η Rosatom δεν θα πρέπει να συμμετέχει σε αυτήν.
Η πυρηνική ενέργεια μπορεί να παρέχει τεράστιες ποσότητες ενέργειας βάσης σχεδόν χωρίς καθόλου εκπομπές άνθρακα. Ωστόσο, οι σταθμοί παραγωγής απαιτούν συνήθως μεγάλες ποσότητες ψυχρού νερού, γεγονός που τους καθιστά ευάλωτους σε ξηρασίες και καύσωνες — φαινόμενα που γίνονται όλο και πιο συχνά λόγω της κλιματικής αλλαγής.
Παρά το υψηλό κόστος και την πολυπλοκότητα της πυρηνικής ενέργειας, η φιλοευρωπαϊκή κυβέρνηση της Ουγγαρίας τάσσεται σθεναρά υπέρ της, καθώς τη θεωρεί απαραίτητη για την κάλυψη της αυξανόμενης ζήτησης και την εξισορρόπηση των διαλείπουσων ανανεώσιμων πηγών ενέργειας.
«Η πυρηνική ενέργεια και η αντίστοιχη εφοδιαστική αλυσίδα προσφέρουν τις μεγαλύτερες προοπτικές —ακόμη και σε ευρωπαϊκό επίπεδο— για τη διασφάλιση και την ενίσχυση των δυνατοτήτων μας», δήλωσε η Zsuzsa Beres, αναπληρώτρια κρατική γραμματέας αρμόδια για θέματα πυρηνικής ενέργειας και διεθνών σχέσεων στο Υπουργείο Οικονομίας και Ενέργειας.
«Στο μέλλον, θα συνεχίσουμε να βασιζόμαστε σε μεγάλο βαθμό στην πυρηνική ενέργεια», ανέφερε η ίδια, μιλώντας σε συνέδριο την περασμένη εβδομάδα.
Ως προσωρινό μέτρο εν αναμονή της επέκτασης του σταθμού Paks, η Βουδαπέστη εξετάζει το ενδεχόμενο να ζητήσει έγκριση για την παράταση, κατά 20 έτη, των αδειών λειτουργίας τεσσάρων υφιστάμενων αντιδραστήρων ρωσικής κατασκευής στο Paks. Οι άδειες λήγουν μεταξύ 2032 και 2037.
Η Rosatom έχει αποφύγει τις κυρώσεις της ΕΕ μέχρι στιγμής
Από τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία τον Φεβρουάριο του 2022, τα κράτη μέλη της ΕΕ έχουν μειώσει τις εισαγωγές ρωσικού πετρελαίου και φυσικού αερίου.
Ωστόσο, η Rosatom έχει αποφύγει τις κυρώσεις της ΕΕ και, σύμφωνα με στοιχεία της Παγκόσμιας Πυρηνικής Ένωσης, το 2025 η Ρωσία κάλυπτε περίπου το 23% των παραδόσεων εμπλουτισμένου ουρανίου στην ΕΕ και το 16% των προμηθειών της σε φυσικό ουράνιο.
Σε περίπτωση που η αξιολόγηση της κυβέρνησης καταλήξει σε αρνητική απόφαση για τη Rosatom, η Ουγγαρία ενδέχεται να κληθεί να επωμιστεί το κόστος των 1,1 δισ. ευρώ που έχουν καταβληθεί έως τώρα στη Rosatom, καθώς και τυχόν ρήτρες για παραβίαση της σύμβασης.
Οι πηγές δεν κατονόμασαν κάποιον πιθανό νέο προμηθευτή, αν και μία εξ αυτών ανέφερε ότι ένας ευρωπαίος προμηθευτής θα απλοποιούσε το πλαίσιο της εξωτερικής πολιτικής και το περιβάλλον των κυρώσεων. Οι προκλήσεις όσον αφορά τη διαχείριση του έργου θα παρέμεναν οι ίδιες.
Μιλώντας σε δημοσιογράφους στη Μόσχα νωρίτερα αυτόν τον μήνα, ο Αλεξέι Λιχατσέφ, επικεφαλής της Rosatom, δήλωσε ότι η εταιρεία αναμένει την ολοκλήρωση της αξιολόγησης από την ουγγρική πλευρά.
Ανέφερε, επίσης, ότι προσέγγισε τη νέα ουγγρική κυβέρνηση με σκοπό την έναρξη συνομιλιών, ωστόσο, μέχρι στιγμής, δεν έχει λάβει απάντηση.
Προτιμώμενη πηγή στην Google
Για να εμφανίζονται περισσότερα άρθρα της Ναυτεμπορικής στις αναζητήσεις σας εύκολα και γρήγορα, πρέπει να προσθέσετε το site στις προτιμώμενες πηγές σας. Μπορείτε να το κάνετε πηγαίνοντας εδώ.
