Οι εκλογές στο Ισραήλ την επόμενη εβδομάδα ενδέχεται να αλλάξουν την ηγεσία της χώρας, όχι όμως και τη στρατηγική της: το Ιράν θα παραμείνει ο κύριος αντίπαλός της, η στρατιωτική ισχύς θα εξακολουθήσει να αποτελεί το προτιμώμενο εργαλείο της, ενώ η δημιουργία παλαιστινιακού κράτους θα παραμείνει μια μακρινή προοπτική, εκτιμούν αναλυτές και διαμορφωτές πολιτικής στην περιοχή.
Αυτό συμβαίνει διότι οι στρατηγικές παραδοχές στις οποίες εδράζεται η ισραηλινή πολιτική ενισχύθηκαν περαιτέρω μετά τις επιθέσεις της 7ης Οκτωβρίου 2023 σε κοινότητες του νότιου Ισραήλ από την παλαιστινιακή μαχητική οργάνωση Χαμάς, καθώς και λόγω των συγκρούσεων στη Γάζα, τον Λίβανο και το Ιράν.
Αν μη τι άλλο, το Ισραήλ θα μπορούσε να σκληρύνει την πολιτική ασφαλείας του, εκτιμούν οι αναλυτές, καθώς μια νίκη του πρωθυπουργού Μπενιαμίν Νετανιάχου —με τη στήριξη ακροδεξιών εταίρων στον κυβερνητικό συνασπισμό— ενδέχεται να τον ενθαρρύνει να κλιμακώσει τον πόλεμο με το Ιράν, να ενισχύσει τον έλεγχο του Ισραήλ στην κατεχόμενη Δυτική Όχθη και να ωθήσει τη διπλωματία ακόμη περισσότερο στο περιθώριο. Το δόγμα ασφαλείας του Ισραήλ βασίζεται πλέον σε τρεις πυλώνες: την εξουδετέρωση του Ιράν, τη διατήρηση ζωνών ασφαλείας πέρα από τα σύνορά του και τη χρήση βίας για την αποτροπή των εχθρών.
Η ουσιαστική διαφορά έγκειται στον βαθμό και όχι στην κατεύθυνση — στο πόσο επιθετικά διεξάγει το Ισραήλ τους πολέμους του, σε ποιον βαθμό επεκτείνει τους εβραϊκούς οικισμούς στη Δυτική Όχθη και στο αν κάποιος ηγέτης επιλέξει τη διπλωματία, επισημαίνουν οι αναλυτές.
Από την Τεχεράνη έως το Ριάντ, οι εκλογές της Τρίτης δεν εκλαμβάνονται ως πιθανό σημείο καμπής, αλλά ως δοκιμασία για το αν η Μέση Ανατολή οδεύει προς μια μακροχρόνια αντιπαράθεση, κατά την οποία οι πόλεμοι ξεσπούν και υποχωρούν, ενώ οι υποβόσκουσες συγκρούσεις παραμένουν άλυτες.
«Αν εκλεγεί ο Νετανιάχου, θα κάνει ό,τι εκείνος κρίνει πως θέλει να κάνει», δήλωσε ο Αβίβ Μπουσίνσκι, πρώην σύμβουλος του Νετανιάχου. «Η επέκταση των οικισμών θα συνεχιστεί. Οι πόλεμοι εναντίον του Ιράν, της Χαμάς και της Χεζμπολάχ θα συνεχιστούν». «Αυτό που βλέπετε τώρα είναι αυτό που θα βλέπετε και μετά τις εκλογές, ίσως μάλιστα με ακόμη μεγαλύτερη επιθετικότητα», ανέφερε. «Όσο το Ιράν βρίσκεται σε μια τέτοια κατάσταση, είναι χάσιμο χρόνου να μιλάμε για την Παλαιστίνη».
Ο Νετανιάχου δήλωσε την Κυριακή ότι το Ισραήλ οφείλει να δώσει προτεραιότητα στην «πρόληψη και την επίθεση, έναντι της ανάσχεσης και της άμυνας» —συμπεριλαμβανομένων των προληπτικών πληγμάτων για την εξουδετέρωση αναδυόμενων απειλών—, επιδιώκοντας παράλληλα να εδραιώσει το Ισραήλ ως περιφερειακή δύναμη και να μεγιστοποιήσει την ανεξαρτησία του στον εξοπλιστικό τομέα.
Γιατί είναι απίθανο να αλλάξει η πορεία της χώρας
Οι εκλογές φέρνουν αντιμέτωπο το δεξιό κόμμα Λικούντ του Νετανιάχου —μαζί με τους υπερεθνικιστές συμμάχους του— με μια αντιπολίτευση στην οποία ηγείται το κόμμα «Γιασάρ» (Yashar), με επικεφαλής τον πρώην αρχηγό του στρατού, Γκάντι Άιζενκοτ. Ο Παλαιστίνιος αναλυτής Γκασάν αλ-Χατίμπ δεν διαβλέπει καμία προοπτική για θεμελιώδη αλλαγή στην πολιτική έναντι των Παλαιστινίων, καθώς τα ισραηλινά πολιτικά κόμματα συναγωνίζονται στο ποιο θα προβάλει πιο σκληροπυρηνικές θέσεις, την ώρα που η κοινή γνώμη μετατοπίζεται όλο και περισσότερο προς τα δεξιά.
«Η ουσία της πολιτικής παραμένει ίδια: Όχι σε παλαιστινιακό κράτος και ναι στην περαιτέρω επέκταση των οικισμών. Σε αυτό, συμφωνούν όλοι», δήλωσε.
Μια κυβέρνηση υπό τους αντιπάλους του Νετανιάχου ίσως επιδιώξει να αποκαταστήσει τη διεθνή εικόνα του Ισραήλ, περιορίζοντας τη βία ορισμένων εποίκων ή προωθώντας την επέκταση των οικισμών με λιγότερο θόρυβο. Ωστόσο, σύμφωνα με τον αλ-Χατίμπ, τέτοιες αλλαγές θα αφορούσαν περισσότερο το ύφος παρά την ουσία.
Ο Μάικλ Γιανγκ του Κέντρου Κάρνεγκι για τη Μέση Ανατολή δήλωσε ότι το κατεστημένο ασφαλείας του Ισραήλ και μεγάλο μέρος της πολιτικής του τάξης μοιράζονται μια κοινή στρατηγική προοπτική, η οποία επικεντρώνεται στην αντιμετώπιση του Ιράν, στη διατήρηση της «προηγμένης άμυνας» και στη διατήρηση της στρατιωτικής αποτροπής, μειώνοντας το περιθώριο για μεγάλες αλλαγές πολιτικής. Ο Γιουστ Χίλτερμαν της Διεθνούς Ομάδας Κρίσεων, ο οποίος έχει διεξάγει έρευνα στη Δυτική Όχθη, δήλωσε ότι η αυξανόμενη βία των εποίκων, η αυξανόμενη απογοήτευση των Παλαιστινίων και η απουσία «πολιτικού ορίζοντα» έχουν δημιουργήσει εύφλεκτες συνθήκες, όπου ακόμη και μια μικρή αφορμή θα μπορούσε να πυροδοτήσει μια ευρύτερη εξέγερση.
«Δηλητηριώδες χταπόδι»
Ορισμένοι περιφερειακοί φορείς χάραξης πολιτικής διερωτώνται εάν η αντιπαράθεση του Ισραήλ με το Ιράν έχει καταστεί η βασική αρχή που διέπει την ασφάλεια στη Μέση Ανατολή, ανεξάρτητα από το ποιος θα κερδίσει τις εκλογές.
Ο χαρακτηρισμός του Νετανιάχου από τον Αμερικανό Πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ ως «μεγάλου πολεμιστή πρωθυπουργού» ενίσχυσε τις προσδοκίες ότι ο Ισραηλινός ηγέτης θα επιδιώξει να ολοκληρώσει την εκστρατεία κατά της Τεχεράνης, εφόσον παραμείνει στην εξουσία.
Ο Νετανιάχου έχει καταστήσει σαφές ότι οι φιλοδοξίες του εκτείνονται πέρα από τον περιορισμό του Ιράν, στοχεύοντας στην ανατροπή των κληρικών ηγετών του.
«Η ολοκλήρωση του έργου σημαίνει την ανατροπή του τρομοκρατικού καθεστώτος στο Ιράν, της κεφαλής του δηλητηριώδους χταποδιού», δήλωσε ο ίδιος σε ομιλία του αυτή την εβδομάδα.
Ωστόσο, στρατιωτικοί και πολιτικοί αναλυτές αμφιβάλλουν αν οτιδήποτε λιγότερο από μια αμερικανο-ισραηλινή χερσαία εισβολή θα μπορούσε να αναγκάσει την Τεχεράνη να εγκαταλείψει αυτό που η ίδια θεωρεί ως θεμελιώδη συμφέροντα ασφαλείας της, σε μια αναμέτρηση που εκλαμβάνει ως υπαρξιακή. Έχοντας επιβιώσει από μήνες πολέμου, το Ιράν ίσως ποντάρει στο ότι μπορεί να αντέξει περισσότερο από τους αντιπάλους του, συνεχίζοντας παράλληλα να ασκεί πίεση μέσω περιφερειακών συμμάχων. «Πρόκειται για βάλτο», δήλωσε ο Γιανγκ.
«Οι Ιραανοί μπορούν να αντέξουν περισσότερο από τον Τραμπ». Η Χεζμπολάχ στον Λίβανο και η Χαμάς στη Γάζα έχουν αποδυναμωθεί, αλλά το ευρύτερο δίκτυο των ομάδων που ευθυγραμμίζονται με το Ιράν έχει επιβιώσει. Επιπλέον, η σύγκρουση ενδέχεται να ενισχύσει την αποφασιστικότητα της Τεχεράνης να αποκτήσει πυρηνική αποτρεπτική ικανότητα, επισημαίνουν οι αναλυτές. Παρά την ανησυχία που προκαλεί ο Νετανιάχου στον αραβικό κόσμο, ορισμένοι ηγέτες του Κόλπου εξακολουθούν να τον θεωρούν ως τον Ισραηλινό πολιτικό που είναι πιο πιθανό να διατηρήσει την πίεση προς το Ιράν.
Αυτό δημιουργεί ένα δίλημμα για τους ίδιους. Αντιτίθενται σε αυτό που εκλαμβάνουν ως επεκτατικές πολιτικές του, αλλά ταυτόχρονα επιθυμούν τον περιορισμό της ιρανικής επιρροής.
«Οι πολιτικές του Νετανιάχου στη Γάζα, τη Δυτική Όχθη, τη Συρία και τον Λίβανο είναι επιζήμιες», δήλωσε ο Αμπντουλαζίζ Σάγκερ, πρόεδρος του Κέντρου Ερευνών του Κόλπου. «Όσον αφορά το Ιράν, απαιτείται μια διευθέτηση προτού η σύγκρουση κλιμακωθεί περαιτέρω. Εάν δεν περιοριστεί ο ρόλος του Ιράν, η περιοχή ενδέχεται να οδεύει προς 50 χρόνια ιρανικής ηγεμονίας».
Πηγή: Reuters
Προτιμώμενη πηγή στην Google
Για να εμφανίζονται περισσότερα άρθρα της Ναυτεμπορικής στις αναζητήσεις σας εύκολα και γρήγορα, πρέπει να προσθέσετε το site στις προτιμώμενες πηγές σας. Μπορείτε να το κάνετε πηγαίνοντας εδώ.
