Αυτά είναι τα πρόσωπα στο Ιράν που έχουν την εξουσία να διαπραγματευτούν με τον Τραμπ

Ο Τραμπ αφήνει ανοιχτό το ενδεχόμενο συμφωνίας με το Ιράν για τον τερματισμό του πολέμου, όμως ένα κρίσιμο ερώτημα παραμένει αναπάντητο: ποιος έχει σήμερα την πραγματική εξουσία στην Τεχεράνη για να διαπραγματευτεί.

Σύμφωνα με το Axios, μετά τις στοχευμένες επιθέσεις του Ισραήλ που εξουδετέρωσαν κορυφαία στελέχη του ιρανικού καθεστώτος –μεταξύ αυτών τον ανώτατο ηγέτη Αλί Χαμενεΐ και τον Αλί Λαριτζανί– το κέντρο λήψης αποφάσεων στο Ιράν έχει γίνει πιο θολό από ποτέ.

Η αβεβαιότητα αυτή περιπλέκει τις προσπάθειες των ΗΠΑ να εντοπίσουν αξιόπιστους συνομιλητές και να ανοίξουν δίαυλο επικοινωνίας.

Ένα καθεστώς σε μετάβαση και σύγχυση

Ο Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε ότι βρίσκεται πιο κοντά σε μια συμφωνία, χωρίς όμως να αποκαλύψει με ποιους συνομιλεί. Παράλληλα, άφησε ανοιχτό ακόμη και το ενδεχόμενο αλλαγής καθεστώτος, περιπλέκοντας περαιτέρω την εικόνα.

Πηγές που επικαλείται το Axios αναφέρουν ότι μεσολαβητές προσπαθούν να οργανώσουν επαφές –ακόμη και απευθείας συνάντηση– μεταξύ Αμερικανών απεσταλμένων και κορυφαίων Ιρανών αξιωματούχων. Ωστόσο, μέχρι στιγμής δεν υπάρχει σαφής ένδειξη για το ποιος μπορεί να δεσμεύσει πραγματικά την ιρανική πλευρά.

Μοχάμαντ Μπαγκέρ Γκαλιμπάφ: Ο ισχυρότερος «παίκτης»

Ο πρόεδρος του ιρανικού κοινοβουλίου, Μοχάμαντ Μπαγκέρ Γκαλιμπαφ, φαίνεται να είναι σήμερα το πιο ισχυρό πολιτικό πρόσωπο στο εσωτερικό του καθεστώτος.

Πρώην στρατηγός των Φρουρών της Επανάστασης και πρώην δήμαρχος της Τεχεράνης, διαθέτει βαθιές διασυνδέσεις με το στρατιωτικό και πολιτικό σύστημα. Θεωρείται στενός σύμμαχος του Μοτζτάμπα Χαμενεΐ και βασικός διαμορφωτής ισορροπιών.

Παρά τις πληροφορίες ότι βρίσκεται σε έμμεση επικοινωνία με τις ΗΠΑ, ο ίδιος διαψεύδει κατηγορηματικά οποιαδήποτε διαπραγμάτευση, κάνοντας λόγο για «fake news» που αποσκοπούν στη χειραγώγηση των αγορών.

Μοτζταμπά Χαμενεΐ: Ο «αόρατος» διάδοχος

Ο Μοτζταμπά Χαμενεΐ, γιος του εκλιπόντος ανώτατου ηγέτη, έχει αναλάβει επισήμως τη θέση, αλλά παραμένει στο παρασκήνιο.

Η άνοδός του έχει προκαλέσει αντιδράσεις, καθώς θεωρείται ένδειξη δυναστικής διαδοχής σε ένα σύστημα που τυπικά την απορρίπτει. Την ίδια στιγμή, η φυσική του κατάσταση, η τοποθεσία και ο πραγματικός του ρόλος παραμένουν ασαφή.

Οι υπηρεσίες πληροφοριών των ΗΠΑ και του Ισραήλ παρακολουθούν στενά, χωρίς μέχρι στιγμής να διαπιστώνουν ότι έχει αναλάβει ενεργό ηγετικό ρόλο στον πόλεμο ή στη διπλωματία.

Αμπάς Αραγτσί: Ο διπλωμάτης χωρίς τελική εξουσία

Ο υπουργός Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί είναι από τους πιο έμπειρους διαπραγματευτές της Τεχεράνης και είχε πρωταγωνιστήσει στους γύρους των πυρηνικών συνομιλιών πριν από τον πόλεμο.

Παρά τη γνώση και τις επαφές του, Αμερικανοί αξιωματούχοι εκτιμούν ότι δεν διαθέτει την εξουσία να κλείσει μια συμφωνία υπό τις παρούσες συνθήκες.

Ωστόσο, παραμένει πιθανό να βρεθεί στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων ως βασικός τεχνικός συνομιλητής, εφόσον ανοίξει ο δρόμος για διάλογο.

Μασούντ Πεζεσκιάν: Πρόεδρος με περιορισμένο ρόλο
Ο πρόεδρος του Ιράν, Μασούντ Πεζεσκιάν, ανήκει στο πιο μετριοπαθές στρατόπεδο και έχει σημαντική επιρροή στην καθημερινή διακυβέρνηση.

Μετά τη δολοφονία του Χαμενεΐ, εντάχθηκε στο προσωρινό Συμβούλιο Ηγεσίας. Ωστόσο, δεν θεωρείται κεντρικός παίκτης ούτε στον σχεδιασμό του πολέμου ούτε στις κρίσιμες διαπραγματεύσεις με τις ΗΠΑ.

Φρουροί της Επανάστασης: Η πραγματική ισχύς

Οι Φρουροί της Επανάστασης παραμένουν ο ισχυρότερος πυλώνας εξουσίας στο Ιράν, με τεράστια επιρροή τόσο στην πολιτική όσο και στην οικονομία.

Αν και δεν αναμένεται να συμμετάσχουν άμεσα σε διαπραγματεύσεις, η στάση τους μπορεί να καθορίσει την πορεία του πολέμου – και κατ’ επέκταση οποιαδήποτε συμφωνία.

Η στήριξή τους στον Μοτζτάμπα Χαμενεΐ ήταν καθοριστική για την ανάδειξή του, γεγονός που υπογραμμίζει τον ρόλο τους ως «ρυθμιστή» της εξουσίας.

Το κρίσιμο ερώτημα παραμένει

Η εικόνα που προκύπτει είναι ενός καθεστώτος σε μεταβατική φάση, με πολλαπλά κέντρα ισχύος και χωρίς σαφή ιεραρχία.

Για την Ουάσιγκτον, αυτό σημαίνει ότι ακόμη κι αν υπάρξει διάθεση για συμφωνία, δεν είναι καθόλου βέβαιο ποιος μπορεί να την υπογράψει – και κυρίως ποιος μπορεί να την εφαρμόσει.

Σε αυτό το περιβάλλον, οι διαπραγματεύσεις δεν εξαρτώνται μόνο από την πολιτική βούληση, αλλά και από την ίδια τη δομή εξουσίας του Ιράν, η οποία σήμερα μοιάζει πιο ασταθής και αδιαφανής από ποτέ.