Οι αλλαγές προβλέπουν ελάφρυνση των διοικητικών υποχρεώσεων για μικρούς παραγωγούς και επιχειρήσεις, αυστηρότερες προϋποθέσεις για τη χρήση του ευρωπαϊκού λογοτύπου βιολογικών προϊόντων και παράταση έως το 2036 της αναγνώρισης των ισοδύναμων κανόνων βιολογικής παραγωγής σε 11 τρίτες χώρες.
Στόχος της συμφωνίας είναι να ενισχυθεί η ανταγωνιστικότητα του ευρωπαϊκού τομέα βιολογικών προϊόντων, διατηρώντας παράλληλα υψηλά πρότυπα παραγωγής και την εμπιστοσύνη των καταναλωτών.
Ξεφυλλίστε σε υψηλή ανάλυση την εβδομαδιαία Agrenda
Η στοχευμένη αναθεώρηση αποσαφηνίζει το υφιστάμενο κανονιστικό πλαίσιο, περιορίζει τη γραφειοκρατία, ιδίως για τους μικρότερους παραγωγούς και επιχειρηματίες, και προσφέρει μεγαλύτερη ασφάλεια δικαίου στις εισαγωγές βιολογικών προϊόντων. Παράλληλα, επιδιώκει να διασφαλίσει τη συνέχεια του διεθνούς εμπορίου, προστατεύοντας την αξιοπιστία του ευρωπαϊκού σήματος βιολογικής παραγωγής.
«Σήμερα, η ιρλανδική Προεδρία πέτυχε ένα σημαντικό αποτέλεσμα για τους αγρότες, τους καταναλωτές και τον αγροδιατροφικό τομέα. Η σημερινή συμφωνία για τις στοχευμένες τροποποιήσεις του κανονισμού της ΕΕ για τα βιολογικά προϊόντα αποδεικνύει τη δέσμευσή μας να στηρίξουμε τη βιώσιμη γεωργία και να δημιουργήσουμε τις προϋποθέσεις ώστε ο τομέας των βιολογικών προϊόντων να συνεχίσει να αναπτύσσεται σε ολόκληρη την Ευρωπαϊκή Ένωση», δήλωσε ο προεδρος του Συμβούλιου Martin Heydon, υπουργός Γεωργίας, Τροφίμων και Ναυτιλίας της Ιρλανδίας.
Ξεφυλλίστε σε υψηλή ανάλυση το νέο τεύχος του WineTrails
Στα 40.000 ευρώ το όριο για την απαλλαγή από την πιστοποίηση
Μία από τις βασικές αλλαγές αφορά τους μικρούς παραγωγούς και τις επιχειρήσεις που πωλούν χύμα βιολογικά προϊόντα, όπως φρούτα και λαχανικά, απευθείας στους καταναλωτές.
Με βάση το υφιστάμενο πλαίσιο, οι συγκεκριμένοι μικροί επιχειρηματίες μπορούν να εξαιρούνται από την υποχρέωση πιστοποίησης, εφόσον πληρούν συγκεκριμένες προϋποθέσεις. Με τη νέα συμφωνία, το ετήσιο όριο κύκλου εργασιών για την εξαίρεση αυξάνεται από τις 20.000 στις 40.000 ευρώ, με τον υπολογισμό να βασίζεται στον ετήσιο μέσο όρο της προηγούμενης πενταετίας.
Παράλληλα, το όριο ετήσιου όγκου πωλήσεων αυξάνεται από τα 5.000 στα 10.000 κιλά.
Οι δύο συννομοθέτες συμφώνησαν επίσης να επεκτείνουν, υπό ορισμένες προϋποθέσεις, την εξαίρεση και σε μικρούς διαδικτυακούς πωλητές που διαθέτουν προσυσκευασμένα βιολογικά προϊόντα.
Τι προβλέπεται για τα εισαγόμενα βιολογικά προϊόντα
Η συμφωνία αποσαφηνίζει τους κανόνες για τα προϊόντα που εισάγονται από τρίτες χώρες, των οποίων οι κανόνες βιολογικής παραγωγής αναγνωρίζονται ως ισοδύναμοι με εκείνους της ΕΕ.
Τα προϊόντα αυτά θα μπορούν να εξακολουθήσουν να διατίθενται στην ευρωπαϊκή αγορά με ενδείξεις όπως «βιολογικό» και να φέρουν το βιολογικό λογότυπο της χώρας προέλευσής τους.
Ωστόσο, η χρήση του ευρωπαϊκού λογοτύπου βιολογικών προϊόντων θα επιτρέπεται μόνο εφόσον πληρούνται πρόσθετες απαιτήσεις παραγωγής και ελέγχου, πέραν εκείνων που καλύπτονται από την αναγνώριση της ισοδυναμίας. Οι απαιτήσεις αυτές μπορεί να αφορούν, μεταξύ άλλων, τη διατήρηση της ζωής και της δραστηριότητας του εδάφους, την καλή διαβίωση των ζώων και τις μεθόδους μεταποίησης.
Με τον τρόπο αυτό επιδιώκεται να διασφαλιστούν σαφέστεροι κανόνες για τις επιχειρήσεις, να προστατευθεί η εμπιστοσύνη των καταναλωτών στο ευρωπαϊκό βιολογικό σήμα και να διατηρηθούν ισότιμοι όροι ανταγωνισμού μεταξύ παραγωγών εντός και εκτός ΕΕ.
Παράταση έως το 2036 για 11 τρίτες χώρες
Οι κανόνες βιολογικής παραγωγής 11 χωρών εκτός ΕΕ αναγνωρίζονται σήμερα ως ισοδύναμοι με τα ευρωπαϊκά πρότυπα. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται η Αργεντινή, ο Καναδάς, η Νέα Ζηλανδία και οι Ηνωμένες Πολιτείες.
Η ισχύουσα αναγνώριση επρόκειτο να λήξει στις 31 Δεκεμβρίου 2026. Με τη συμφωνία, η διάρκειά της παρατείνεται έως τις 31 Δεκεμβρίου 2036.
Η δεκαετής παράταση αναμένεται να προσφέρει μεγαλύτερη προβλεψιμότητα στις επιχειρήσεις και να περιορίσει τον κίνδυνο διαταραχών στο διεθνές εμπόριο, στοιχείο σημαντικό για τον ευρωπαϊκό κλάδο βιολογικών προϊόντων.
Χωρίς ευρωπαϊκό λογότυπο προϊόντα με μη συμμορφούμενα συστατικά
Το Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο συμφώνησαν να αποσύρουν την πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής που θα επέτρεπε τη χρήση του ευρωπαϊκού βιολογικού λογοτύπου σε προϊόντα τα οποία περιέχουν λιγότερο από 5% συστατικών προερχόμενων από τρίτες χώρες, χωρίς να πληρούνται πρόσθετα κριτήρια.
Η συγκεκριμένη επιλογή διατηρεί αυστηρότερο πλαίσιο για τη χρήση του ευρωπαϊκού σήματος, με στόχο να προστατευθεί η αξιοπιστία του.
Προσωρινή ευελιξία στις ζωοτροφές
Η συμφωνία προβλέπει επίσης προσωρινές παρεκκλίσεις για τη χρήση μη βιολογικών πρωτεϊνούχων ζωοτροφών στην πτηνοτροφία και τη χοιροτροφία, καθώς και για τα νεαρά υδρόβια ζώα που προορίζονται για υδατοκαλλιέργεια. Οι παρεκκλίσεις αυτές θα καταργηθούν σταδιακά.
Μεταβατική περίοδος για την εφαρμογή των νέων κανόνων
Για να διευκολυνθεί η εφαρμογή του αναθεωρημένου πλαισίου και να αποφευχθούν πιθανές αναταράξεις στην αγορά, τα προϊόντα που έχουν ήδη επισημανθεί σύμφωνα με τους ισχύοντες κανόνες θα μπορούν να συνεχίσουν να πωλούνται μέχρι να εξαντληθούν τα αποθέματα.
Παράλληλα, προβλέπονται μεταβατικές ρυθμίσεις για τις εισαγωγές βιολογικών προϊόντων και το διεθνές εμπόριο, ώστε να διασφαλιστούν η συνέχεια των συναλλαγών και η ασφάλεια δικαίου κατά τη μετάβαση στο νέο καθεστώς.
Τα επόμενα βήματα
Η προσωρινή συμφωνία πρέπει τώρα να εγκριθεί από το Συμβούλιο της ΕΕ και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. Μετά την ολοκλήρωση του νομικού και γλωσσικού ελέγχου, ο κανονισμός θα εγκριθεί επίσημα από τα δύο θεσμικά όργανα.
Στόχος είναι η διαδικασία να ολοκληρωθεί πριν από το τέλος του 2026, όταν λήγει η ισχύουσα αναγνώριση των κανόνων για τα εισαγόμενα βιολογικά προϊόντα. Με τον τρόπο αυτό επιδιώκεται να διασφαλιστεί η απαραίτητη νομική βεβαιότητα για τις επιχειρήσεις και να αποφευχθούν προβλήματα στο εμπόριο.
Αύξηση 79% στις εκτάσεις βιολογικής γεωργίας στην ΕΕ
Να σημειωθεί ότι η βιολογική γεωργία διαδραματίζει σημαντικό ρόλο στη μετάβαση της ΕΕ προς πιο βιώσιμα συστήματα τροφίμων.
Σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, οι εκτάσεις βιολογικής γεωργίας στην ΕΕ αυξήθηκαν κατά 79%, από 9,5 εκατ. σε 16,9 εκατ. εκτάρια. Η αύξηση αυτή συνοδεύτηκε από ενίσχυση της καταναλωτικής ζήτησης και μεγαλύτερη αναγνωρισιμότητα του ευρωπαϊκού λογοτύπου βιολογικών προϊόντων, το οποίο, σύμφωνα με την Επιτροπή, αποτελεί πλέον το πιο αναγνωρίσιμο λογότυπο τροφίμων στην Ευρώπη.
Το ευρωπαϊκό πλαίσιο για τη βιολογική παραγωγή καθορίζεται από τον Κανονισμό (ΕΕ) 2018/848, ο οποίος εφαρμόζεται από τον Ιανουάριο του 2022. Ο κανονισμός θεσπίζει κοινούς κανόνες για τη βιολογική παραγωγή, την πιστοποίηση και την επισήμανση σε ολόκληρη την ΕΕ, με στόχο τη διατήρηση υψηλών προτύπων, την εξασφάλιση θεμιτού ανταγωνισμού και την ενίσχυση της εμπιστοσύνης των καταναλωτών.
Η αναθεώρηση εντάσσεται στον οδικό χάρτη της Ευρωπαϊκής Επιτροπής «Organic rulebook fit for the future» και αποσκοπεί στην αποσαφήνιση των κανόνων για τους καταναλωτές και τους επιχειρηματίες. Ακολούθησε, επίσης, απόφαση του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης στις 4 Οκτωβρίου 2024, σύμφωνα με την οποία τα εισαγόμενα προϊόντα που αναγνωρίζονται βάσει καθεστώτων ισοδυναμίας δεν μπορούν να χρησιμοποιούν το ευρωπαϊκό βιολογικό λογότυπο.
