Άλλο ψηφιακό κράτος και άλλο ψηφιακός λαβύρινθος: Πώς θα έλθουν επενδύσεις
Τoυ Φάνη Τσουλουχά, καθηγητή Οικονομικών στο Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνιας, Μερσέν
Η ΕΛΛΑΔΑ χρειάζεται επενδύσεις. Συνεπώς, χρειάζεται να γίνει χώρα όπου μπορείς να επενδύσεις.
Στην Ελλάδα μιλάμε συχνά για επενδύσεις σαν να είναι κυρίως θέμα φορολογικών κινήτρων, επιδοτήσεων ή επικοινωνιακών ανακοινώσεων.
Όμως, οι σοβαρές εταιρείες δεν αποφασίζουν έτσι. Δεν κοιτούν μόνο τον εταιρικό φορολογικό συντελεστή ούτε αρκούνται σε μια κυβερνητική υπόσχεση.
Κοιτούν το συνολικό ρίσκο της χώρας: σταθερότητα, ταχύτητα, δικαιοσύνη, υποδομές, ανθρώπινο δυναμικό, ενέργεια, κανονιστικό πλαίσιο και κόστος συμμόρφωσης.
Και εδώ βρίσκεται ένα από τα μεγαλύτερα προβλήματα της Ελλάδας: η χώρα παραμένει υπερβολικά πολύπλοκη για την καθημερινή λειτουργία των επιχειρήσεων.
ΣΥΜΦΩΝΑ με τον Global Business Complexity Index του ομίλου TMF Group, η Ελλάδα κατατάσσεται, το 2026, ως η πιο πολύπλοκη και δύσκολη χώρα για τη λειτουργία των επιχειρήσεων, για τρίτη συνεχόμενη χρονιά.
Η έρευνα εξετάζει 81 δικαιοδοσίες, που αντιπροσωπεύουν πάνω από το 90% της παγκόσμιας οικονομίας, και συγκρίνει 292 δείκτες ανά χώρα, καλύπτοντας λογιστική και φορολογία, νομική διαχείριση εταιρειών και εργασιακές υποχρεώσεις.
Η ίδια έκθεση αποδίδει την ελληνική κατάταξη κυρίως στις συχνές νομοθετικές αλλαγές και στις διαρκείς κανονιστικές μεταρρυθμίσεις. Αυτό δεν είναι λεπτομέρεια για λογιστές. Είναι αναπτυξιακό πρόβλημα πρώτης γραμμής.
ΓΙΑ ΜΙΑ ΕΤΑΙΡΕΙΑ, η πολυπλοκότητα σημαίνει κόστος. Σημαίνει περισσότερους συμβούλους, περισσότερα εσωτερικά τμήματα συμμόρφωσης, περισσότερα λάθη, περισσότερα πρόστιμα, μεγαλύτερες καθυστερήσεις και μεγαλύτερη αβεβαιότητα.
Σημαίνει ότι η χώρα μπορεί να φαίνεται ελκυστική σε μια παρουσίαση, αλλά δύσκολη στην πράξη. Και όταν μια χώρα είναι δύσκολη στην πράξη, ο επενδυτής είτε ζητά πολύ υψηλότερη απόδοση είτε πηγαίνει αλλού.
Η ΕΙΚΟΝΑ αυτή δεν εμφανίστηκε ξαφνικά. Το 2024, η TMF Group ανακοίνωσε ότι η Ελλάδα ανέβηκε στην πρώτη θέση της επιχειρηματικής πολυπλοκότητας, από την 6η θέση το 2022 και τη 2η το 2023.
Η έκθεση σημείωνε ότι η Ελλάδα ήταν ήδη πολύπλοκη, κυρίως στη λογιστική και φορολογική συμμόρφωση, ενώ το 2024 προστέθηκαν δυσκολίες και στους κανόνες ανθρώπινου δυναμικού και μισθοδοσίας, καθώς και στη διαδικασία ψηφιοποίησης.
ΤΟ 2025, η Ελλάδα διατήρησε την πρώτη θέση. Η TMF ανέφερε ότι η χώρα παραμένει δύσκολη για πολυεθνικές επιχειρήσεις, λόγω συνεχών νομοθετικών αλλαγών, ιδιαίτερα στη λογιστική, τη φορολογία και τη μισθοδοσία.
Ιδιαίτερη αναφορά έγινε στο myDATA, στις ψηφιακές υποχρεώσεις και στο κόστος συμμόρφωσης, που για ορισμένες επιχειρήσεις μπορεί να είναι ιδιαίτερα υψηλό.
ΕΠΟΜΕΝΩΣ, δεν μιλάμε για μια απλή αίσθηση γραφειοκρατίας. Μιλάμε για διεθνή κατάταξη, που επηρεάζει το πώς βλέπουν τη χώρα οι επιχειρήσεις που αποφασίζουν πού θα βάλουν κεφάλαια, τεχνολογία, θέσεις εργασίας και παραγωγή.
Η ΕΛΛΑΔΑ έχει πραγματικά πλεονεκτήματα. Είναι μέλος της Ευρωζώνης. Έχει στρατηγική γεωγραφική θέση. Έχει λιμάνια, ναυτιλία, τουρισμό, αγροδιατροφή, ενέργεια, πανεπιστήμια, ανθρώπινο δυναμικό και δυνατότητα να λειτουργήσει ως κόμβος στη Νοτιοανατολική Ευρώπη και την Ανατολική Μεσόγειο.
Όμως αυτά τα πλεονεκτήματα υπονομεύονται όταν ο επενδυτής βρίσκεται αντιμέτωπος με πολυνομία, μεταβαλλόμενες υποχρεώσεις, αργή δικαιοσύνη, καθυστερήσεις αδειοδοτήσεων και ηλεκτρονική γραφειοκρατία, που συχνά αντικαθιστά την παλιά γραφειοκρατία, αντί να την καταργεί.
ΤΟ ΠΡΟΒΛΗΜΑ δεν είναι η ψηφιοποίηση. Το πρόβλημα είναι η ψηφιοποίηση χωρίς απλοποίηση.
Άλλο ψηφιακό κράτος και άλλο ψηφιακός λαβύρινθος.
Αν η επιχείρηση πρέπει να χρησιμοποιεί πολλές πλατφόρμες, διαφορετικούς κωδικούς, διαφορετικές προθεσμίες, διαφορετικές δηλώσεις και διαφορετικές ερμηνείες, τότε δεν έχουμε μεταρρύθμιση. Έχουμε ηλεκτρονική αναπαραγωγή της παλιάς διοικητικής αταξίας.
ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΤΥΧΑΙΟ ότι και άλλοι διεθνείς δείκτες αξιολογούν πλέον το επιχειρηματικό περιβάλλον πολύ πιο σύνθετα.
Η Παγκόσμια Τράπεζα, με το νέο Business Ready – B-READY αξιολογεί το επιχειρηματικό και
επενδυτικό κλίμα όχι μόνο με βάση τους νόμους, αλλά και με βάση τις δημόσιες υπηρεσίες και τη
λειτουργική αποτελεσματικότητα.
Το πλαίσιο εξετάζει ζητήματα, όπως είσοδος στην αγορά, τοποθεσία επιχείρησης, υπηρεσίες κοινής ωφέλειας, εργασία, χρηματοδότηση, διεθνές εμπόριο, φορολογία, επίλυση διαφορών, ανταγωνισμός και αφερεγγυότητα.
ΑΡΑ ΤΟ ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ είναι σαφές ο διεθνής ανταγωνισμός για επενδύσεις δεν κρίνεται μόνο στο αν θα δώσεις μια επιδότηση. Κρίνεται στο αν μπορείς να προσφέρεις ένα κράτος προβλέψιμο, καθαρό, γρήγορο και αξιόπιστο.
ΑΥΤΟ ΠΡΕΠΕΙ να γίνει εθνικός στόχος. Η Ελλάδα χρειάζεται ένα μεγάλο πρόγραμμα απομείωσης επιχειρηματικής πολυπλοκότητας. Όχι άλλη μία επιτροπή. Όχι άλλη μία πλατφόρμα.
Χρειάζεται συγκεκριμένο σχέδιο με δεσμευτικούς στόχους: λιγότερες αλλαγές νόμων, σταθερό φορολογικό πλαίσιο, ενοποίηση δηλώσεων, πραγματικό one-stop shop για επενδύσεις, προθεσμίες για αδειοδοτήσεις, ταχύτερη επίλυση εμπορικών διαφορών, απλές διαδικασίες μισθοδοσίας και συμμόρφωσης, πλήρη διαλειτουργικότητα συστημάτων και αξιολόγηση κάθε νέου νόμου με βάση το κόστος που προσθέτει στην επιχείρηση.
ΓΙΑ ΝΑ ΠΡΟΣΕΛΚΥΣΟΥΜΕ επενδύσεις, δεν πρέπει να γίνουμε χώρα φθηνής εργασίας. Πρέπει να γίνουμε χώρα υψηλής αξιοπιστίας.
Η Ελλάδα δεν μπορεί να ανταγωνιστεί μόνο με μισθούς, επιδοτήσεις ή φορολογικές εκπτώσεις. Πρέπει να ανταγωνιστεί με σταθερούς κανόνες, γρήγορες διαδικασίες, καθαρή δικαιοσύνη,
φθηνότερη ενέργεια, παραγωγικές ζώνες, ανθρώπινο κεφάλαιο και χαμηλό διοικητικό κόστος.
ΟΙ ΣΟΒΑΡΕΣ επενδύσεις δεν έρχονται επειδή η κυβέρνηση τις ανακοινώνει. Έρχονται όταν η χώρα γίνεται αξιόπιστη. Όταν ο επενδυτής ξέρει τι φόρο θα πληρώσει, πότε θα πάρει άδεια, πόσο θα κοστίζει η συμμόρφωση, πότε θα λυθεί μια δικαστική διαφορά και αν οι κανόνες θα ισχύουν και αύριο.
ΑΝ ΘΕΛΟΥΜΕ παραγωγικές επενδύσεις, καλύτερους μισθούς και πραγματική σύγκλιση με την Ευρώπη, πρέπει να πάψουμε να θεωρούμε τη γραφειοκρατία αναπόφευκτη. Η επιχειρηματική πολυπλοκότητα είναι κρυφός φόρος πάνω στην ανάπτυξη.
Και όσο η Ελλάδα βρίσκεται στην κορυφή αυτού του δείκτη, δεν αρκεί να μιλάμε για επενδύσεις. Πρέπει να φτιάξουμε επιτέλους μια χώρα στην οποία αξίζει -και μπορεί- κανείς να επενδύσει.
* Το άρθρο περιέχει αυστηρά προσωπικές απόψεις που δεν αντιπροσωπεύουν το Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνιας.
Προτιμώμενη πηγή στην Google
Για να εμφανίζονται περισσότερα άρθρα της Ναυτεμπορικής στις αναζητήσεις σας εύκολα και γρήγορα, πρέπει να προσθέσετε το site στις προτιμώμενες πηγές σας. Μπορείτε να το κάνετε πηγαίνοντας εδώ.
