Άμεση ανάγκη η κατάρτιση Εθνικής Μεταλλευτικής Πολιτικής
Την ανάγκη κατάρτισης σαφής Εθνικής Μεταλλευτικής Πολιτικής με παράλληλη δέσμευση για τη σταθερότητα των κανόνων σε βάθος χρόνου προτάσσει, μεταξύ άλλων, ως βασικές προϋποθέσεις για την προσέλκυση των απαιτούμενων κεφαλαίων για την αξιοποίηση του ορυκτού μας πλούτου ο πρόεδρος του Συνδέσμου Μεταλλευτικών Επιχειρήσεων Κωνσταντίνος Γιαζιτζόγλου.
Μιλώντας στη «Ν» ο κ. Γιαζιτζόλγου τονίζει «πως οι επενδύσεις στην εξορυκτική δραστηριότητα χρειάζονται αρκετό χρόνο μέχρι να ωριμάσουν. Επίσης είναι εντάσεως κεφαλαίου. Αυτό σημαίνει ότι ο κίνδυνος για τον επενδυτή είναι πάρα πολύ υψηλός. Η ασάφεια σε θέματα όπως το χωροταξικό, η διαδικασία αδειοδότησης, οι περιβαλλοντικές υποχρεώσεις σίγουρα αποθαρρύνουν τις επενδύσεις. Και σήμερα πλέον οι επενδύσεις στις πρώτες ύλες εκτός από οικονομική έχουν και τεράστια γεωπολιτική σημασία. Η πρόσφατη υπογραφή της συμφωνίας για τους υδρογονάνθρακες το αποδεικνύει».
Σχετικά με την εξέλιξη του CRM Act και το ρόλο της χώρας μας στο πλαίσιο της συγκεκριμένης στρατηγικής ο κ. Γιαζιτζόγλου αναφέρει πως «εκτός από τον βωξίτη και το αλουμίνιο που ήδη παράγονται και από τον χαλκό και το γάλλιο που θα ξεκινήσουν να παράγονται σύντομα, η χώρα μας θα μπορούσε να είναι παραγωγός σε αντιμόνιο, νικέλιο, κοβάλτιο, γερμάνιο και ίσως σε ορισμένες από τις σπάνιες γαίες. Τα κοιτάσματα η τεχνογνωσία και το επιστημονικό δυναμικό υπάρχουν. Όλα αυτά όμως, προϋποθέτουν μια σοβαρή και αποτελεσματική αντιμετώπιση των προβλημάτων του κλάδου τόσο σε επίπεδο Ευρώπης όσο και σε εθνικό επίπεδο, κάτι το οποίο δεν έχουμε δει μέχρι τώρα. Όταν ανακοινώθηκε το CRM ACT επισημάναμε ότι πρόκειται για ένα μικρό πρώτο βήμα. Δυστυχώς οι προσπάθειες της Ευρώπης παρέμειναν σε αυτό το επίπεδο. Δεν ελπίζουμε σε λύσεις από το συγκεκριμένο νομοθετικό πλαίσιο και για όσους αμφισβητούν αυτή την άποψη, η έκθεση του Eυρωπαϊκού Ελεγκτικού Συνεδρίου για την αποτελεσματικότητα της συγκεκριμένης νομοθεσίας περιγράφει με σαφή και αναλυτικό τρόπο τις ελλείψεις της».
Πορεία κλάδου και εκτιμήσεις για τη νέα κρίση στη Μέση Ανατολή
Σύμφωνα με το ΣΜΕ το 2025 ήταν γενικά μια καλή χρονιά για τον κλάδο. Παρότι δεν υπάρχουν ακόμα τα πλήρη οικονομικά στοιχεία, ο τομέας των οικοδομικών υλικών συνέχισε την ανοδική του πορεία, ο τομέας των μετάλλων ευνοήθηκε λόγω αύξησης τιμών, τα βιομηχανικά ορυκτά διατήρησαν τους χαμηλούς μεν αλλά θετικούς ρυθμούς ανάπτυξης, ενώ τα μάρμαρα δείχνουν να ανακτούν σιγά σιγά το έδαφος που χάθηκε κυρίως στην Ασία. Οι αρχικές προβλέψεις για το 2026 ήταν ακόμα πιο θετικές, αλλά δεδομένης της αναταραχής στη Μέση Ανατολή, αυτή τη στιγμή επικρατούν κάποιες επιφυλάξεις.
Σύμφωνα με τον πρόεδρο του ΣΜΕ, «μέχρι στιγμής οι επιπτώσεις είναι έμμεσες και προκύπτουν από την αύξηση του κόστους της ενέργειας και τα προβλήματα στις εφοδιαστικές αλυσίδες που προκύπτουν από τα χτυπήματα στην Ερυθρά θάλασσα. Όλα αυτά σίγουρα μειώνουν την ανταγωνιστικότητα της Ε.Ε. και αυξάνουν τις αβεβαιότητες. Για άλλη μια φορά μας δίνεται η ευκαιρία να συνειδητοποιήσουμε τον κίνδυνο που προκύπτει όταν τον έλεγχο βασικών αγαθών όπως το πετρέλαιο τον έχουν ολιγοπώλια. Θα επαναλάβουμε, ότι στην περίπτωση των ορυκτών πρώτων υλών η συγκέντρωση είναι μεγαλύτερη από ό,τι στην περίπτωση του πετρελαίου. Είναι προφανές ότι η οποιαδήποτε αλλαγή στην τεχνολογία παραγωγής ενέργειας για να απεξαρτηθούμε από το πετρέλαιο δεν θα πρέπει να οδηγήσει σε μια νέα εξάρτηση από ένα άλλο ολιγοπώλιο που θα ελέγχει τις κρίσιμες πρώτες ύλες».
Ανταγωνιστικότητα
Ο κ. Γιαζιτζόγλου επισημαίνει πως η ανάπτυξη του εξορυκτικού κλάδου στη χώρα μας δεν εμποδίζεται μόνο από μεγάλα ζητήματα ανταγωνιστικότητας, όπως για παράδειγμα το κόστος της ενέργειας. Εμποδίζεται και από πολλά μικρότερα προβλήματα, τα οποία προκύπτουν από την πολυνομία και την κακονομία. Δεν είναι στενά εθνικό πρόβλημα με την έννοια ότι σε πάρα πολλές περιπτώσεις οφείλεται στη νομοθέτηση από τις Βρυξέλλες. Είναι όμως ένα πρόβλημα το οποίο χρόνο με το χρόνο οδηγεί τις ευρωπαϊκές επιχειρήσεις και λίγο πιο πίσω στην ανταγωνιστικότητα σε σχέση με τις τρίτες χώρες.
Η περιγραφή στην περίφημη έκθεση του Mario Draghi είναι σαφής και αναλυτική. Και συμπληρώνει λέγοντας πως «εμείς πιστεύουμε ότι η ελληνική πολιτεία έχει τη δυνατότητα, με ορισμένες μικρές και στοχευμένες παρεμβάσεις, να λύσει κάποια από αυτά τα ζητήματα που απλά δημιουργούν δυσλειτουργίες χωρίς να ωφελούν κανέναν. Έχουμε υποβάλει κατά καιρούς συγκεκριμένα σχέδια και αναμένουμε».
