Ανοίγει δίαυλος για «μη εχθρικά» πλοία στο Ορμούζ

Σε ασφαλή δίαυλο διάπλου των πλοίων από τα Στενά του Ορμούζ έχει προχωρήσει η Τεχεράνη, με φόντο τις δηλώσεις του προέδρου των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, περί διαπραγματεύσεων για τερματισμό της σύγκρουσης με το Ιράν.

Σύμφωνα με επιβεβαιωμένη πληροφόρηση της εταιρείας ναυτιλιακής ασφάλειας Diaplous, 22 πλοία διαφόρων τύπων έχουν περάσει το τελευταίο 48ωρο από το συγκεκριμένο σημείο, η πλειονότητα των οποίων έχει χρησιμοποιήσει το ιρανικό θαλάσσιο πέρασμα ασφαλείας (Iranian security maritime corridor) που ρυθμίζει τον έλεγχο της ναυσιπλοΐας από το Ιράν και ελέγχεται από τους Φρουρούς της Επανάστασης.

Πηγές ανέφεραν στη «Ν» ότι στις περισσότερες των περιπτώσεων έχουν καταβληθεί και «τέλη διέλευσης», που κατά τη διάρκεια των εχθροπραξιών άγγιξαν έως και τα 2 εκατ. δολ.

Την ίδια ώρα, σε σταδιακή επανεκκίνηση των εμπορικών ροών προς τον Περσικό Κόλπο προχωρά η Cosco Shipping, σε μια εξέλιξη που αποτυπώνει την προσπάθεια επαναφοράς της ναυτιλιακής δραστηριότητας υπό αυστηρούς όρους ασφάλειας.

Η μεγαλύτερη ναυτιλιακή εταιρεία της Κίνας ανακοίνωσε ότι ανοίγει εκ νέου τις κρατήσεις για μεταφορά εμπορευματοκιβωτίων μεταξύ Ασίας και λιμένων της περιοχής, παρά το γεγονός ότι το πέρασμα από τα Στενά του Ορμούζ παραμένει ακόμα περιορισμένο.

Σημειώνεται ότι από την έναρξη του πολέμου στην περιοχή έχουν πληγεί τουλάχιστον 27 πλοία διαφόρων τύπων, ενώ το Ιράν ανακοίνωσε ότι μόνο τα «μη εχθρικά» πλοία μπορούν να περνούν με ασφάλεια από τα Στενά του Ορμούζ, θέτοντας σαφείς πολιτικούς και επιχειρησιακούς όρους για τη χρήση της θαλάσσιας αρτηρίας, μέσω της οποίας διακινείται περίπου το 20% της παγκόσμιας προσφοράς πετρελαίου και LNG.

Σε ανακοίνωση που εξέδωσε η ιρανική αποστολή στα Ηνωμένα Έθνη διευκρινίζεται ότι ο διάπλους επιτρέπεται μόνο εφόσον τα πλοία «δεν συμμετέχουν ούτε υποστηρίζουν επιθετικές ενέργειες κατά του Ιράν» και συμμορφώνονται πλήρως με τους κανόνες ασφαλείας που θέτουν οι ιρανικές αρχές.

Παράλληλα, επισημαίνεται ότι κάθε διάπλους θα πραγματοποιείται αποκλειστικά σε συντονισμό με τα αρμόδια ιρανικά όργανα.

Ανάλογη ενημέρωση έχει διαβιβαστεί από την Τεχεράνη και προς τον Διεθνή Ναυτιλιακό Οργανισμό (IMO), χωρίς ωστόσο να έχουν αποσαφηνιστεί οι τεχνικές λεπτομέρειες των κανονισμών που καλούνται να τηρούν τα πλοία.

Σε αυτό το πλαίσιο, το υπουργείο Δημοσίων Υποθέσεων του Ιράν, με εγκύκλιο προς τον Διεθνή Ναυτιλιακό Οργανισμό (IMO), επιχείρησε να δικαιολογήσει τη στάση της Τεχεράνης, υποστηρίζοντας ότι η χώρα «διαχρονικά στηρίζει την ελευθερία της ναυσιπλοΐας και τη ναυτική ασφάλεια».

Κατηγόρησε ευθέως τις ΗΠΑ και το Ισραήλ για παραβίαση των κανόνων του ΟΗΕ, κάνοντας λόγο για αποσταθεροποίηση της περιοχής μετά τις επιθέσεις της 28ης Φεβρουαρίου.

Στην ίδια επιστολή, το Ιράν ξεκαθαρίζει ότι οι περιορισμοί στα Στενά του Ορμούζ αφορούν πλοία «που ανήκουν στους επιτιθέμενους ή συνδέονται με αυτούς».

Διαπραγματεύσεις

Σε τροχιά έντονων διπλωματικών διεργασιών φαίνεται να βρίσκονται ΗΠΑ και Ιράν προκειμένου να διαμορφώνουν νέα πλαίσια όρων για την αποκλιμάκωση, στα οποία κομβικό ρόλο διαδραματίζει η ασφάλεια της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ.

Σύμφωνα με πληροφορίες διεθνών μέσων ενημέρωσης, η πλευρά του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ προωθεί σχέδιο 15 σημείων, στην έναρξη διαπραγματεύσεων μέσω μιας προσωρινής, μηνιαίας εκεχειρίας. Κατά τη διάρκειά της, οι εμπλεκόμενες πλευρές καλούνται να προσέλθουν στο τραπέζι των συνομιλιών.

Μεταξύ των βασικών αξόνων της προτεινόμενης συμφωνίας περιλαμβάνονται η πλήρης «αποσυναρμολόγηση» των πυρηνικών δυνατοτήτων του Ιράν, ο περιορισμός των πυραύλων μακράς εμβέλειας και η διακοπή των σχέσεων της Τεχεράνης με οργανώσεις όπως η Χαμάς και η Χεζμπολάχ.

Το Ιράν εμφανίζεται να θέτει ένα εξίσου σκληρό πλαίσιο απαιτήσεων για τον τερματισμό της σύγκρουσης, όπως αποκαλύπτει δημοσίευμα της The Wall Street Journal.

Μεταξύ αυτών συγκαταλέγονται το κλείσιμο όλων των αμερικανικών στρατιωτικών βάσεων στον Περσικό Κόλπο, η πλήρης άρση των κυρώσεων και η διατήρηση του πυραυλικού του προγράμματος χωρίς περιορισμούς.

Ιδιαίτερη σημασία έχει η πρόταση της Τεχεράνης για ένα νέο καθεστώς στα Στενά του Ορμούζ, που θα της επιτρέπει να επιβάλλει τέλη διέλευσης στα πλοία.

Ελληνικών συμφερόντων

Ο υπουργός Ναυτιλίας, Βασίλης Κικίλιας, αναφερόμενος στις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή, σημείωσε ότι στην ευρύτερη περιοχή βρίσκονται 138 ελληνόκτητα και ελληνικής σημαίας πλοία, εκ των οποίων 11 εντός του Περσικού Κόλπου και 2 στον Κόλπο του Ομάν, υπογραμμίζοντας ότι υπάρχει καθημερινή επικοινωνία με τα πληρώματα για την παροχή οδηγιών.