Ανοίγει τον δρόμο για χρηματοδότηση πρόσβασης σε ασφαλείς αμβλώσεις

Τα κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης θα μπορούν πλέον να αξιοποιούν υφιστάμενους πόρους από κοινωνικά ταμεία προκειμένου να στηρίζουν πολίτες που χρειάζονται πρόσβαση σε ασφαλείς υπηρεσίες άμβλωσης, σε μια απόφαση που χαιρετίστηκε από υποστηρικτές της ως «νίκη για τις γυναίκες».

Η ανακοίνωση της Πέμπτης αποτελεί την κατάληξη μιας μακρόχρονης εκστρατείας που ζητούσε από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να θεσπίσει μηχανισμό χρηματοδότησης, ώστε γυναίκες από χώρες με σχεδόν καθολικές απαγορεύσεις – όπως η Μάλτα και η Πολωνία – να μπορούν να μετακινούνται σε κράτη όπου η άμβλωση είναι νόμιμη. Στον πυρήνα της πρωτοβουλίας «My Voice, My Choice» βρισκόταν η θέση ότι όλες οι γυναίκες στα 27 κράτη-μέλη πρέπει να απολαμβάνουν ίση πρόσβαση σε νόμιμες και ασφαλείς αμβλώσεις.

Περισσότερα από 1,2 εκατομμύρια άτομα υπέγραψαν την ευρωπαϊκή πρωτοβουλία πολιτών, υποχρεώνοντας την Κομισιόν να τοποθετηθεί επισήμως. Η πρόταση έλαβε, τον Δεκέμβριο, τη στήριξη της πλειοψηφίας των ευρωβουλευτών στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο.

Σύμφωνα με την Επιτροπή, τα κράτη-μέλη θα μπορούν να αντλούν κονδύλια από ήδη εγκεκριμένους πόρους για κοινωνικές υπηρεσίες, προκειμένου να καλύπτουν έξοδα μετακίνησης και πρόσβασης σε υπηρεσίες άμβλωσης. Η επίτροπος Ισότητας, Χάτζα Λαμπίμπ, χαρακτήρισε την απόφαση «πρωτοποριακή», τονίζοντας ότι «θα αλλάξει ζωές». Όπως ανέφερε, στόχος είναι να μειωθούν οι περίπου 500.000 μη ασφαλείς αμβλώσεις που πραγματοποιούνται κάθε χρόνο στην Ευρώπη, επισημαίνοντας ότι πρόκειται για «μισό εκατομμύριο γυναίκες σε κίνδυνο, μισό εκατομμύριο γυναίκες τραυματισμένες, μισό εκατομμύριο γυναίκες που μπορεί να κουβαλούν δια βίου συνέπειες – και αυτό είναι μισό εκατομμύριο πάρα πολλές».

Η ίδια υπογράμμισε ότι σε μια περίοδο κατά την οποία τα δικαιώματα των γυναικών αμφισβητούνται διεθνώς, «η Ευρώπη στέκεται σταθερή». Τα τελευταία χρόνια, ωστόσο, η ΕΕ έχει δει την άνοδο ακροδεξιών κομμάτων, πολλά από τα οποία αντιτίθενται στην άμβλωση.

Αντιδράσεις προκάλεσε η απόφαση σε συντηρητικούς κύκλους. Ο Ολιβιέ Μπολτ της πολωνικής οργάνωσης Ordo Iuris, που είχε στηρίξει την αυστηροποίηση της νομοθεσίας για τις αμβλώσεις το 2020, δήλωσε ότι η χρήση του ευρωπαϊκού κοινωνικού ταμείου για τέτοιους σκοπούς παραβιάζει το δικαίωμα των κρατών να καθορίζουν αυτόνομα την πολιτική υγείας τους. «Η επίκληση του κοινωνικού ταμείου για θέματα υγείας καθιστά τις εθνικές νομοθεσίες αντικείμενο χλευασμού», ανέφερε.

Από την άλλη πλευρά, η συντονίστρια της καμπάνιας «My Voice, My Choice», Νίκα Κόβατς, έκανε λόγο για μια ξεκάθαρη επιβεβαίωση ότι οι ευρωπαϊκοί πόροι μπορούν να διασφαλίσουν πρόσβαση σε ασφαλείς αμβλώσεις, ιδίως για γυναίκες σε ευάλωτη θέση, ανεξαρτήτως χώρας προέλευσης. «Σήμερα είναι μια νίκη για τις γυναίκες της Ευρώπης. Δεν πρόκειται για συμβολισμό, αλλά για πολιτική δέσμευση στα δικαιώματά τους», δήλωσε.

Παρότι οργανώσεις εξέφρασαν απογοήτευση επειδή δεν προβλέφθηκαν νέοι, πρόσθετοι πόροι, χαιρέτισαν το γεγονός ότι ανοίγει ένας νέος δρόμος για την κατοχύρωση των δικαιωμάτων των γυναικών. Ζήτησαν από τα κράτη-μέλη να αξιοποιήσουν άμεσα το πλαίσιο που δημιουργήθηκε, ενώ κάλεσαν την Επιτροπή να εκδώσει σαφείς οδηγίες για τον τρόπο πρόσβασης στα κονδύλια και για τη λειτουργία του μηχανισμού σε πανευρωπαϊκό επίπεδο.

Η Γαλλίδα ευρωβουλευτής Μανόν Ομπρί διαμήνυσε ότι ο αγώνας θα συνεχιστεί «μέχρι να μην πεθαίνει ούτε μία γυναίκα στην Ευρώπη επειδή δεν μπορεί να έχει πρόσβαση σε άμβλωση».