Τι σχέσεις είχαν οι άνθρωποι με τα ζώα στην αρχαιότητα; Πότε εξημερώθηκε ο σκύλος; Υπήρχαν λιοντάρια και πάνθηρες στην Ελλάδα; Και τι πίστευε ο Αριστοτέλης για τα χταπόδια;
Αυτά είναι μερικά από τα ερωτήματα που θέτει η νέα περιοδική έκθεση «Άνθρωποι και Ζώα: μια πανάρχαια σχέση», που παρουσιάζεται στο Εθνικό Μουσείο Φυσικής Ιστορίας Γουλανδρή (ΕΜΦΙΓ), σε συνεργασία με το Μουσείο Παύλου και Αλεξάνδρας Κανελλοπούλου (CAMU).
Για πρώτη φορά, ένα μουσείο φυσικής ιστορίας και ένα αρχαιολογικό μουσείο συνεργάζονται για να φωτίσουν τη σύνθετη και διαχρονική σχέση ανθρώπου και ζώων.
Πήλινα ειδώλια βοιωτικών εργαστηρίων: άλογα με ιππείς και σκύλος που μεταφέρει το μικρό του.
6ος αιώνας π.Χ. (Μουσείο Κανελλοπούλου, αρ. Δ 1774, 1782,1835, 1839).
Φωτογραφία: Γιώργος Βδοκάκης
Στην έκθεση παρουσιάζονται περισσότερα από 130 αρχαιολογικά αντικείμενα από τη συλλογή του Μουσείου Παύλου και Αλεξάνδρας Κανελλοπούλου, τα οποία συνομιλούν με τα εκθέματα της μόνιμης συλλογής του Εθνικού Μουσείου Φυσικής Ιστορίας Γουλανδρή. Παράλληλα, παρουσιάζονται σύγχρονα ζωολογικά κατάλοιπα από τη συγκριτική συλλογή της Αμερικανικής Σχολής Κλασικών Σπουδών στην Αθήνα – Εργαστήριο Αρχαιολογικών Επιστημών M.H. Wiener, προσφέροντας μια διαφορετική ματιά στον τρόπο με τον οποίο μελετάμε σήμερα τη σχέση ανθρώπων και ζώων στην αρχαιότητα.
Τα αντικείμενα προέρχονται κυρίως από την Ελλάδα με επιμέρους παραδείγματα και από άλλες περιοχές. Καλύπτουν ένα ευρύ χρονολογικό φάσμα από την Εποχή του Χαλκού έως το τέλος της Ρωμαϊκής περιόδου και οργανώνονται με βάση θεματικές που αναδεικνύουν διαφορετικές πτυχές της σχέσης ανθρώπου και ζώων από την καθημερινή συνύπαρξη και την οικονομία έως τη μυθολογία και τη θρησκεία.
Αργυρό δίδραχμο από τον Τάραντα (Κάτω Ιταλία) με παράσταση του ήρωα Φάλανθου (ιδρυτή της πόλης) πάνω σε δελφίνι.
281-272 π.Χ. (Μουσείο Κανελλοπούλου, αρ. Ν 833).
Φωτογραφία: Σάββας Αβραμίδης
Όπως αναφέρει ο Διευθυντής του Μουσείου Κανελλοπούλου, Νίκος Παπαδημητρίου:
«Η έκθεση αποπνέει τη χαρά και την φρεσκάδα μιας απρόσμενης συνεργασίας. Αρχαιολόγοι, βιολόγοι και ζωο-αρχαιολόγοι μελέτησαν από κοινού τη σχέση μας με τα ζώα στη διάρκεια του χρόνου. Έμαθαν πολλά από αυτόν το διάλογο και έφτιαξαν μια έκθεση που είναι πρωτότυπη και πολύ διασκεδαστική.»
Eιδώλιο αλόγου με τροχούς και αναβάτη πολεμιστή, πιθανότατα παιδικό παιχνίδι.
Βοιωτικού εργαστηρίου, 7ος-6ος αιώνας π.Χ. (Μουσείο Κανελλοπούλου, αρ. Δ 1816).
Φωτογραφία: Γιώργος Βδοκάκης
Οι ενότητες της Έκθεσης
1. ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ
Η εισαγωγική ενότητα αναπτύσσεται σε τρεις αίθουσες της (πρώην) βοτανικής συλλογής του Μουσείου και παρουσιάζει τη διαχρονική σχέση ανθρώπων και ζώων στην αρχαιότητα. Μέσα από αρχαιολογικά αντικείμενα, γραπτές πηγές, απεικονίσεις και ζωολογικά κατάλοιπα, οι επισκέπτες γνωρίζουν τους τρόπους με τους οποίους μελετάται αυτή η σχέση, αλλά και τις διαφορετικές μορφές που αυτή έλαβε.
Η ενότητα οργανώνεται γύρω από πέντε βασικές θεματικές:
· Τρόποι μελέτης: γραπτές πηγές, απεικονίσεις και αρχαιολογικά/ζωολογικά κατάλοιπα
· Τρόποι αλληλεπίδρασης: οικονομία, καθημερινή ζωή, ζώα-συνεργάτες και σχέση ζώων
και παιδιών
· Τα ζώα ως σύμβολα: θεοί, πόλεις, δύναμη και εξουσία, ομορφιά
· Τα ζώα στη θρησκεία
· Τα ζώα στον μύθο
Αττικό αγγείο (χους) με σκηνή παιδιού που παίζει με ελαφάκι.τέλη 5ου αιώνα π.Χ. (Μουσείο Κανελλοπούλου, αρ. Δ 549).
Φωτογραφία: Γιώργος Βδοκάκης
2. ΔΙΑΔΡΑΣΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ
Η δεύτερη ενότητα αναπτύσσεται στις αίθουσες της μόνιμης ζωολογικής έκθεσης του Μουσείου, όπου μικρές προθήκες με αρχαιολογικά ευρήματα συνδιαλέγονται με τα αντίστοιχα ζωολογικά εκθέματα. Μέσα από αυτή τη συνύπαρξη, οι επισκέπτες γνωρίζουν τις χρήσεις και τους συμβολισμούς των ζώων στην αρχαιότητα και έχουν τη δυνατότητα να συγκρίνουν τις αρχαίες απεικονίσεις με τα πραγματικά ζώα.
Μια έκθεση για όλους
Η έκθεση απευθύνεται στο ευρύ κοινό. Το εκθεσιακό πρόγραμμα πλαισιώνεται από εκπαιδευτικά προγράμματα για σχολεία, δράσεις για γονείς και παιδιά, διαδραστικές θεματικές ξεναγήσεις για ενήλικες, καθώς και συμπεριληπτικές δράσεις-εργαστήρια για άτομα με προβλήματα όρασης και ακοής, δίνοντας τη δυνατότητα σε διαφορετικές ηλικιακές ομάδες να προσεγγίσουν το θέμα με τρόπο βιωματικό και συμμετοχικό.
Η έκθεση θα συνοδεύεται από ειδική έκδοση με εισαγωγικά κείμενα και κατάλογο των εκθεμάτων..
Η νέα αυτή συνεργασία του Εθνικού Μουσείου Φυσικής Ιστορίας Γουλανδρή και του Μουσείου Παύλου και Αλεξάνδρας Κανελλοπούλου δημιουργεί έναν ξεχωριστό χώρο συνάντησης της επιστήμης, της αρχαιολογίας και του πολιτισμού και μας καλεί να ανακαλύψουμε ξανά μια σχέση που ξεκίνησε χιλιάδες χρόνια πριν και συνεχίζει να διαμορφώνει τον κόσμο μας.
Βοιωτικό αγγείο (καβειρικός σκύφος) με παράσταση κυνηγιού.
425-400 π.Χ. (Μουσείο Κανελλοπούλου, αρ. Δ 690).
Φωτογραφία: Γιώργος Βδοκάκης
«Άνθρωποι και Ζώα: μια πανάρχαια σχέση»
18 Νοεμβρίου 2026 – 30 Απριλίου 2027
Η επίσκεψη στην Έκθεση περιλαμβάνεται στο Εισιτήριο Γενικής Εισόδου του Μουσείου
Γενική Είσοδος: 12€ – Μειωμένο: 7€
Ώρες λειτουργίας:
Δευτέρα – Παρασκευή: 9.00-16.00, Σαββατοκύριακα: 10.00-15.00
Εθνικό Μουσείο Φυσικής Ιστορίας Γουλανδρή
Όθωνος 100, 145 62 Κηφισιά
Τηλ. : 210 8015870
Επιμέλεια: Νίκος Παπαδημητρίου, Διευθυντής Μουσείου Παύλου και Αλεξάνδρας Κανελλοπούλου, Δημήτρης Παλαιοθόδωρος, Καθηγητής Αρχαιολογίας Πανεπιστημίου Θεσσαλίας
Μουσειογραφική Μελέτη: Σπύρος Νάσαινας – Δέσποινα Τσάφου
Η έκθεση πραγματοποιείται με την υποστήριξη του Ιδρύματος Παύλου και Αλεξάνδρας Κανελλοπούλου.
Λίθινο σταθμίο (βάρος) σε σχήμα βατράχου από τη Μεσοποταμία.
2η χιλιετία π.Χ. (Μουσείο Κανελλοπούλου, αρ. Δ 2357).
Φωτογραφία: Γιώργος Βδοκάκης
Σχετικά με το Μουσείο Κανελλοπούλου
«Το Μουσείο Παύλου και Αλεξάνδρας Κανελλοπούλου βρίσκεται στην Πλάκα. Φιλοξενεί περισσότερα από 6.500 έργα τέχνης που χρονολογούνται από την Προϊστορική εποχή έως τους νεότερους χρόνους (αρχαιολογικά αντικείμενα, βυζαντινά και μεταβυζαντινά έργα, χειρόγραφα, πρώιμες έντυπες εκδόσεις, έργα λαϊκής τέχνης κ.ά.). Η Συλλογή δημιουργήθηκε από τον Παύλο και την Αλεξάνδρα Κανελλοπούλου και το 1972 δωρήθηκε στο ελληνικό κράτος. Το Μουσείο άνοιξε τις πόρτες του στο κοινό το 1976 και φέτος συμπληρώνει μισό αιώνα λειτουργίας.»
Σχετικά με τo Εθνικό Μουσείο Φυσικής Ιστορίας Γουλανδρή
Το Εθνικό Μουσείο Φυσικής Ιστορίας Γουλανδρή είναι ένα κοινωφελές ίδρυμα που έχει ως αποστολή την περιβαλλοντική Έρευνα και Εκπαίδευση για την προστασία της Φύσης. Από την ίδρυσή του, από τον Άγγελο και την Νίκη Γουλανδρή, μέχρι σήμερα, αποτελεί σημείο αναφοράς για τη μελέτη και την κατανόηση του ελληνικού φυσικού πλούτου, αλλά και για την καλλιέργεια περιβαλλοντικής συνείδησης στην κοινωνία. Σήμερα το Μουσείο ως πρότυπο κέντρο περιβαλλοντικής έρευνας και εκπαίδευσης, αποτελεί κέντρο συνεργασίας και καινοτομίας για την προστασία του Περιβάλλοντος την αειφόρο διαχείριση της Βιοποικιλότητας και την αντιμετώπιση της Κλιματικής αλλαγής.
Πηγή: www.gnhm.gr
Επιμέλεια: Γιώργος Κουλουβάρης
[email protected]
Προτιμώμενη πηγή στην Google
Για να εμφανίζονται περισσότερα άρθρα της Ναυτεμπορικής στις αναζητήσεις σας εύκολα και γρήγορα, πρέπει να προσθέσετε το site στις προτιμώμενες πηγές σας. Μπορείτε να το κάνετε πηγαίνοντας εδώ.
