Απαγορευτικό για τις εμπορικές ροές το κόστος των νέων λιμενικών τελών που ανακοίνωσαν οι ΗΠΑ

Από 2,7 εκατ. δολάρια έως και 68 εκατ. δολάρια θα μπορούσε να κοστίσει η προσέγγιση ενός σούπερ τάνκερ VLCC σε τέρμιναλ των ΗΠΑ, σύμφωνα με το σχέδιο για νέα λιμενικά τέλη που ανακοίνωσαν οι αρχές την προηγούμενη εβδομάδα. Σχέδιο που αφορά όλα τα ναυπηγημένα σε τρίτες χώρες πλοία, και με τα έσοδα που θα προκύψουν θα χρηματοδοτηθεί η προσπάθεια αναβίωσης της ναυτιλιακής και ναυπηγικής βιομηχανίας των ΗΠΑ.

Τα ποσά αυτά υπερβαίνουν ακόμη και εκείνα που προβλέπονταν στο προηγούμενο σχέδιο και, ακόμη και στο χαμηλότερο επίπεδο, θα μπορούσαν να χαρακτηριστούν απαγορευτικά για τη βιωσιμότητα των συγκεκριμένων εμπορικών ροών, σημειώνουν οι αναλυτές της Gibsons.

Το κατά πόσον τα μέτρα αυτά, όταν και εφόσον υλοποιηθούν, θα ενισχύσουν ουσιαστικά την ανταγωνιστικότητα των αμερικανικών ναυπηγείων μένει να αποδειχθεί. Επί του παρόντος, το κόστος ναυπήγησης σχεδόν κάθε τύπου εμπορικού πλοίου παραμένει σημαντικά υψηλότερο σε σύγκριση με τα ανταγωνιστικά ναυπηγεία της Νότιας Κορέας, της Ιαπωνίας και της Κίνας, ενώ και η διαθέσιμη δυναμικότητα είναι αισθητά χαμηλότερη, επισημαίνουν οι αναλυτές των ναυλομετικού οίκου Gibsons.

Όταν τον περασμένο Οκτώβριο οι ΗΠΑ και η Κίνα αποφάσισαν να αναστείλουν για έναν χρόνο την επιβολή, εκατέρωθεν, λιμενικών τελών, η αγορά «επαναλειτούργησε», αφού πρώτα ήρθε αντιμέτωπη με τις αναταράξεις που η υιοθέτηση αυτών των μέτρων συνεπάγεται.

Ωστόσο την Παρασκευή 13 Φεβρουαρίου, η κυβέρνηση Τραμπ δημοσιοποίησε το πλέον πρόσφατο σχέδιό της για την αποκατάσταση της ναυτιλιακής υπεροχής των ΗΠΑ. Το σχέδιο περιλαμβάνει κίνητρα για την επέκταση του στόλου πλοίων αμερικανικής ναυπήγησης και υπό αμερικανική σημαία, μέσω επιδότησης του εκσυγχρονισμού των ναυπηγείων, με στόχο την αύξηση της παραγωγικής δυναμικότητας και τη μείωση των χρονοδιαγραμμάτων ναυπήγησης. Παράλληλα, και έως ότου ολοκληρωθούν τα μέτρα αυτά, η πρόταση προβλέπει τη δυνατότητα υπαγωγής πλοίων ναυπηγημένων σε τρίτα κράτη,  στην αμερικανική σημαία.

Η απαιτούμενη χρηματοδότηση προβλέπεται να προέλθει από το Maritime Security Trust Fund, το οποίο με τη σειρά του θα τροφοδοτείται από το νέο σύστημα λιμενικών τελών. Αν και οι λεπτομέρειες παραμένουν περιορισμένες, όπως επισημαίνουν οι Gibsons, το σχέδιο προβλέπει την επιβολή τέλους σε όλα τα εμπορικά πλοία ξένης ναυπήγησης που καταπλέουν σε λιμένες των ΗΠΑ. Το ύψος του τέλους θα υπολογίζεται βάσει του βάρους των εισαγόμενων φορτίων, με συντελεστή μεταξύ 0,01 και 0,25 δολαρίων ανά κιλό.

Δεδομένου ότι μόλις περίπου το 1% των δεξαμενόπλοιων άνω των 25.000 dwt είναι αμερικανικής ναυπήγησης, το μέτρο θα καλύπτει στην πράξη σχεδόν το σύνολο του παγκόσμιου στόλου δεξαμενόπλοιων.

• Στο κατώτατο όριο της κλίμακας (0,01 δολ./κιλό), το κόστος για ένα πλήρως φορτωμένο VLCC που εκφορτώνει στις ΗΠΑ εκτιμάται σε περίπου 2,7 εκατ. δολάρια ανά ταξίδι, ενώ για ένα πλήρως φορτωμένο MR διαμορφώνεται περί τις 450.000 δολάρια ανά ταξίδι.
• Στο ανώτατο όριο (0,25 δολ./κιλό), το κόστος για ένα πλήρως φορτωμένο VLCC θα μπορούσε να φθάσει τα 68 εκατ. δολάρια ανά ταξίδι, ενώ για ένα MR τα 11 εκατ. δολάρια.
• Τα πλοία που καταπλέουν χωρίς φορτίο πάντως, σύμφωνα με το σχέδιο, θα εξαιρούνται.

Αξιοσημείωτο είναι ότι η τελευταία πρόταση εφαρμόζεται σε όλα τα πλοία ξένης ναυπήγησης και δεν εστιάζει αποκλειστικά στην Κίνα, δημιουργώντας ένα ενιαίο πεδίο εφαρμογής. Υπενθυμίζεται ότι τα μέτρα της Section 301 ανεστάλησαν λίγο μετά την έναρξη ισχύος τους, όταν η Κίνα αντέδρασε ταχέως με την επιβολή σημαντικών ανταποδοτικών τελών.

Υπό το πρίσμα αυτό, κρίνεται αμφίβολο κατά πόσον τα νέα λιμενικά τέλη θα υιοθετηθούν με τη σημερινή τους μορφή. Παραμένει επίσης ασαφές αν το νέο πλαίσιο θα αντικαταστήσει το προηγούμενο καθεστώς ή θα λειτουργήσει παράλληλα με αυτό. Το σχέδιο φαίνεται να βρίσκεται σε αρχικό στάδιο, με περιορισμένες λεπτομέρειες και χωρίς σαφές πλαίσιο εφαρμογής. Επιπλέον, είναι πιθανό να απαιτείται έγκριση από το Κογκρέσο, γεγονός που συνιστά σημαντικό θεσμικό εμπόδιο.