Απειλεί έως και 10 δισ. γεύματα την εβδομάδα
Ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή δεν απειλεί μόνο την ενέργεια, αλλά και το πιάτο δισεκατομμυρίων ανθρώπων.
Η διακοπή της ροής λιπασμάτων λόγω της κρίσης στο Ιράν και του μπλοκαρίσματος στα Στενά του Ορμούζ μπορεί να στερήσει έως και 10 δισεκατομμύρια γεύματα την εβδομάδα, προειδοποιεί ο επικεφαλής της εταιρείας λιπασμάτων Yara, σκιαγραφώντας τον κίνδυνο μιας νέας παγκόσμιας επισιτιστικής κρίσης.
Καμπανάκι για την παραγωγή τροφίμων
Μιλώντας στο BBC o διευθύνων σύμβουλος της Yara, Svein Tore Holsether, προειδοποιεί ότι οι εχθροπραξίες στον Περσικό Κόλπο έχουν ήδη αρχίσει να επηρεάζουν σοβαρά την παγκόσμια γεωργική παραγωγή.
Η διακοπή της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ —μια κρίσιμη αρτηρία για τις πρώτες ύλες των λιπασμάτων— έχει οδηγήσει σε σημαντική μείωση της παραγωγής, με έως και 500.000 τόνους αζωτούχων λιπασμάτων να μην παράγονται αυτή τη στιγμή.
Οι επιπτώσεις είναι άμεσες: η μειωμένη χρήση λιπασμάτων μπορεί να οδηγήσει σε πτώση των αποδόσεων ακόμη και κατά 50% σε ορισμένες καλλιέργειες ήδη από την πρώτη καλλιεργητική περίοδο.
Εκτίναξη τιμών και πίεση στους αγρότες
Το κόστος των λιπασμάτων έχει αυξηθεί κατά περίπου 80% από την έναρξη της σύγκρουσης, επιβαρύνοντας περαιτέρω τους παραγωγούς.
Οι αγρότες βρίσκονται αντιμέτωποι με ένα πολλαπλό σοκ:
ακριβότερη ενέργεια, αυξημένο κόστος καυσίμων και υψηλότερες τιμές πρώτων υλών, χωρίς όμως αντίστοιχη άνοδο στις τιμές των προϊόντων τους.
Η ανισορροπία αυτή περιορίζει τη δυνατότητά τους να διατηρήσουν τα επίπεδα παραγωγής.
Κίνδυνος «πολέμου» για τα τρόφιμα
Ο Holsether προειδοποιεί ότι, αν η κρίση παραταθεί, οι αγορές μπορεί να οδηγηθούν σε έναν άτυπο «πόλεμο» για την εξασφάλιση τροφίμων.
Οι πλουσιότερες χώρες θα έχουν τη δυνατότητα να απορροφήσουν τις αυξήσεις τιμών, διεκδικώντας μεγαλύτερο μερίδιο της παγκόσμιας προσφοράς. Το τίμημα, ωστόσο, θα το πληρώσουν οι πιο ευάλωτες οικονομίες.
«Πρέπει να αναρωτηθούμε: από ποιον θα αγοράζουμε τρόφιμα σε μια τέτοια κατάσταση;» σημειώνει, υπογραμμίζοντας ότι οι φτωχότερες χώρες κινδυνεύουν να αποκλειστούν από την αγορά.
Αλυσιδωτές επιπτώσεις
Η κρίση αναμένεται να μεταφερθεί σταδιακά και στους καταναλωτές, με τις τιμές τροφίμων να ενισχύονται τους επόμενους μήνες.
Οι εκτιμήσεις κάνουν λόγο για σημαντική άνοδο του πληθωρισμού τροφίμων έως το τέλος του έτους, καθώς το αυξημένο κόστος παραγωγής περνά στην τελική τιμή.
Ένα νέο μέτωπο της κρίσης
Η προειδοποίηση της Yara αναδεικνύει μια κρίσιμη, αλλά λιγότερο ορατή διάσταση της σύγκρουσης: τη σύνδεση ενέργειας, λιπασμάτων και τροφίμων.
Καθώς το ενεργειακό σοκ βαθαίνει, η πίεση μεταφέρεται στην αγροτική παραγωγή, δημιουργώντας τις προϋποθέσεις για μια νέα παγκόσμια κρίση — αυτή τη φορά στο βασικότερο αγαθό: την τροφή.
