Απλώς δεν μπορεί να «λειτουργήσει»
Ο λεγόμενος «σταθμός διοδίων της Τεχεράνης» του Ιράν απειλεί να καταστήσει αδύνατη την αποκατάσταση της ομαλής παροχής πετρελαίου και φυσικού αερίου από τον Κόλπο.
Οι ειδικοί λένε ότι το σχέδιο – να επιτρέπεται στα πετρελαιοφόρα να περνούν από τα Στενά του Ορμούζ, μόνο μετά από ιρανική επιθεώρηση – θα μειώσει τον αριθμό των πλοίων στο ελάχιστο, σε σύγκριση με τα προπολεμικά επίπεδα, δεδομένων των σχετικών φυσικών περιορισμών.
Λόγω των υψηλών κινδύνων, πολλοί πλοιοκτήτες ενδέχεται επίσης να μποϊκοτάρουν εντελώς τα Στενά, αφήνοντας τα ουσιαστικά κλειστά.
500 δισ. δολάρια, κατά τα επόμενα πέντε χρόνια.
Το Ιράν φέρεται να χρεώνει «διόδια» τουλάχιστον 1 δολάριο ανά βαρέλι πετρελαίου – ή 2 εκατομμύρια δολάρια ανά πλοίο για τα μεγαλύτερα δεξαμενόπλοια – ανάλογα με το πόσο φιλική είναι η χώρα καταγωγής του πλοίου.
Αυτό θα μπορούσε να αποφέρει στην Τεχεράνη περίπου 500 δισ. δολάρια, κατά τα επόμενα πέντε χρόνια.
Το Σώμα των Φρουρών της Επανάστασης (IRGC) έχει διαμηνύσει ότι θα επιτρέπει στα πλοία να περνούν, εφόσον κινούνται κοντά στις ιρανικές ακτές και υποβάλλονται σε έλεγχο από τις στρατιωτικές αρχές της χώρας.
Συυγκεκριμένα τα υποχρεωτικό οδηγούνται στην δίοδο μεταξύ των νησιών Κεσμ και Λαράκ, μια εξαιρετικά στενή, θαλάσσια λωρίδα, με πλάτος λίγων χιλιομέτρων, που ονομάστηκε «σταθμός διοδίων της Τεχεράνης».
Χάος
Η στενότητα της υδάτινης οδού θα αυξήσει τον κίνδυνο σύγκρουσης και προσάραξης δεξαμενόπλοιων μήκους περίπου 300 μετρων, που μπορούν να μεταφέρουν δύο εκατομμύρια βαρέλια πετρελαίου και χρειάζονται χώρο 4 χλμ. για να σταθμεύσουν.
Η αναγκαστική διέλευση των πλοίων από το σημείο απειλεί επίσης να υπερφορτώσει τα συστήματα ναυσιπλοΐας, τα οποία παρακολουθούν τα σήματα από τα κοντινά πλοία.
Επιπλέον ελλοχεύει ο κίνδυνος των μη συντονισμένων αλλαγών πορείας που θα μπορούσαν να προκαλέσουν αλυσιδωτές αντιδράσεις.
Η συνεχής απειλή των ναρκών
Το Ιράν χθες δημοσίευσε έναν χάρτη που δείχνει τις επιτρεπόμενες ναυτιλιακές διαδρομές. Σε αυτόν έχει χαραχθεί μια απαγορευμένη ζώνη, η οποία χαρακτηρίζεται «επικίνδυνη». Στην πραγματικότητα καταλαμβάνει ολόκληρο το μέσο του Στενού -περιοχή που υπό κανονικές συνθήκες χρησιμοποιείται από τα διερχόμενα πλοία- συνοδευόμενη από την προειδοποίηση για πιθανή παρουσία «διαφόρων τύπων ναρκών στη βασική ζώνη κυκλοφορίας».
Ως εκ τούτου, όπως επεσήμανε η Τεχεράνη, η νέα καθορισμένη «εναλλακτική διαδρομή διέλευσης» θα πρέπει να χρησιμοποιείται μέχρι νεωτέρας προς «αποφυγή πιθανής σύγκρουσης με νάρκες».
Για την…προστασία τους
«Πρέπει να είμαστε πολύ προσεκτικοί για την ασφάλεια και την προστασία των δεξαμενόπλοιων και των σκαφών. Όποιος επικοινωνεί, του παρέχουμε ασφαλή διέλευση μέσω των ασφαλών διαύλων που υπάρχουν», σημείωσε ο υφυπουργός Εξωτερικών του Ιράν, Σαΐντ Χατιμπζαντέχ, στο ITV News.
Ο Πίτερ Σαντ, αναλυτής θεμάτων ναυτιλίας εμπορευματοκιβωτίων στην εταιρεία logistics Xeneta, σημειώνει ότι το κατά πόσον το Ιράν έχει πράγματι ναρκοθετήσει τις κύριες ναυτιλιακές διαδρομές στο μέσο της κρίσιμης θαλάσσιας οδού είναι σε μεγάλο βαθμό άνευ σημασίας.
«Έχουν πει ότι το Στενό είναι αδιάβατο και, είτε πιστεύουμε είτε όχι ότι υπάρχουν νάρκες, αυτό που μετρά είναι η απειλή», σημειώνει
«Δημιουργούν ένα τεχνητό σημείο συμφόρησης»
Σύμφωνα με τον χάρτη ναυσιπλοΐας της Τεχεράνης τα πλοία με πορεία προς τη Δύση θα πρέπει να χρησιμοποιούν ένα άνοιγμα πέντε μιλίων ανάμεσα στο νησί Λαράκ και το μεγαλύτερο νησί Κεσμ στα δυτικά.
Όπως επισημαίνει ο Σαντ, το σύστημα δεν θα μπορούσε να εξυπηρετήσει τα 125 πλοία ημερησίως που διέρχονταν από το Στενό πριν από τον πόλεμο.
«Δημιουργούν ένα τεχνητό σημείο συμφόρησης. Πρόκειται για πολύ στενότερο πέρασμα, που δεν έχει χαραγμένη εισερχόμενη και εξερχόμενη διαδρομή. Δεν μπορεί να εξυπηρετήσει τον όγκο ναυσιπλοΐας που περνούσε παλαιότερα από το Στενό», εξηγεί.
«Το έχουν οργανώσει έτσι ώστε να το κάνουν πιο περίπλοκο και να εξασφαλίσουν ότι έχουν τον απόλυτο έλεγχο»
«Μια τρομακτική προοπτική»
Η Μπρίτζετ Ντίακουν, ανώτερη αναλύτρια κινδύνου και κανονιστικής συμμόρφωσης στη Lloyd’s List, σημειώνει ότι τα πλοία που επιχείρησαν να ακολουθήσουν τη διαδρομή μέσω του νησιού Λαράκ κατά τη διάρκεια της σύγκρουσης συχνά το έκαναν με χαοτικό τρόπο.
«Βλέπαμε πλοία να κάνουν αναστροφή και να περιμένουν να δοθεί άδεια, μεταξύ αυτών ένα ρωσικό φορτηγό πλοίο που χρειάστηκε να περιμένει περίπου μία εβδομάδα και δύο πλοία μεταφοράς υγροποιημένου φυσικού αερίου που συνδέονται με το Κατάρ και τελικά αναγκάστηκαν να γυρίσουν πίσω», τονίζει.
«Το ερώτημα που τίθεται λοιπόν είναι αν μπορεί όντως το Ιράν να ελέγξει αποτελεσματικά το Στενό. Είναι μια τρομακτική προοπτική, αλλά δεν ξέρω πώς επιστρέφουμε στη λεγόμενη κανονικότητα τώρα που αυτό έχει τεθεί σε ισχύ», προσθέτει.
