Άτυπα «διόδια» έως και 2 δισ. δολάρια στα Στενά του Ορμούζ επιβάλλει το Ιράν

Το Ιράν φαίνεται να έχει αρχίσει να επιβάλλει τέλη διέλευσης σε ορισμένα εμπορικά πλοία που περνούν από τα Στενά του Ορμούζ, υπογραμμίζοντας τον αυξανόμενο έλεγχό του σε μία από τις σημαντικότερες θαλάσσιες ενεργειακές οδούς στον κόσμο.

Σύμφωνα με πηγές που γνωρίζουν το ζήτημα και μίλησαν υπό καθεστώς ανωνυμίας στο Bloomberg, τα αιτούμενα ποσά φτάνουν έως και τα 2 εκατομμύρια δολάρια ανά ταξίδι, δημιουργώντας ουσιαστικά έναν άτυπο «φόρο διοδίων» για τη διέλευση. Ορισμένα πλοία φέρεται να έχουν ήδη καταβάλει τα ποσά, αν και δεν είναι σαφές με ποιον τρόπο πραγματοποιούνται οι πληρωμές ή σε ποιο νόμισμα, ενώ η πρακτική δεν φαίνεται να εφαρμόζεται συστηματικά.

Η εξέλιξη αυτή αναδεικνύει την επιρροή της Τεχεράνης στα Στενά του Ορμούζ, από όπου διέρχεται καθημερινά περίπου το ένα πέμπτο της παγκόσμιας διακίνησης πετρελαίου και φυσικού αερίου, καθώς και μεγάλες ποσότητες τροφίμων, μετάλλων και άλλων πρώτων υλών. Με τον πόλεμο στη Μέση Ανατολή να διανύει ήδη την τέταρτη εβδομάδα, η κατάσταση καταδεικνύει και την πίεση που δέχονται οι καταναλωτές για τη διασφάλιση της ενεργειακής τροφοδοσίας.

Οι ίδιες πηγές σημειώνουν ότι οι πληρωμές γίνονται διακριτικά, ενώ η έλλειψη διαφάνειας και η αβεβαιότητα σχετικά με το ποια πλοία ενδέχεται να στοχοποιηθούν ενισχύουν την αστάθεια στη θαλάσσια αυτή αρτηρία. Από την έναρξη της σύγκρουσης, μόνο περιορισμένος αριθμός πλοίων έχει διασχίσει τα Στενά, με πολλά από αυτά να συνδέονται με το Ιράν ή να κινούνται κοντά στις ιρανικές ακτές.

Το διεθνές δίκαιο επικαλείται η Ινδία – Επικοινωνία με Τραμπ

Η Ινδία, η οποία κατάφερε να απομακρύνει τέσσερα πλοία μεταφοράς υγροποιημένου αερίου πετρελαίου μέσω των Στενών, τόνισε ότι το διεθνές δίκαιο διασφαλίζει την ελεύθερη ναυσιπλοΐα και ότι κανένα κράτος δεν μπορεί να επιβάλλει τέλη για τη χρήση της θαλάσσιας αυτής διόδου. Ο πρωθυπουργός Ναρέντρα Μόντι δήλωσε ότι συζήτησε το ζήτημα του πολέμου με τον πρόεδρο των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ, συμπεριλαμβανομένων των επιπτώσεων στον συγκεκριμένο ναυτιλιακό διάδρομο.

«Η διασφάλιση ότι τα Στενά του Ορμούζ παραμένουν ανοιχτά, ασφαλή και προσβάσιμα είναι ζωτικής σημασίας για ολόκληρο τον κόσμο», ανέφερε ο Μόντι σε ανάρτησή του στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.

Received a call from President Trump and had a useful exchange of views on the situation in West Asia. India supports de-escalation and restoration of peace at the earliest. Ensuring that the Strait of Hormuz remains open, secure and accessible is essential for the whole world.…

— Narendra Modi (@narendramodi) March 24, 2026

Το ιρανικό υπουργείο Εξωτερικών δεν απάντησε άμεσα σε αιτήματα για σχόλιο, εν μέσω περιορισμών στις τηλεπικοινωνίες και την πρόσβαση στο διαδίκτυο που έχουν επιβληθεί από το κράτος.

Στο τραπέζι η μεταπολεμική θεσμοθέτηση

Παρά το γεγονός ότι οι χρεώσεις φαίνεται να εφαρμόζονται κατά περίπτωση, το Ιράν εξετάζει το ενδεχόμενο να τις θεσμοθετήσει στο πλαίσιο μιας ευρύτερης μεταπολεμικής συμφωνίας. Μάλιστα, Ιρανός βουλευτής ανέφερε πρόσφατα ότι το κοινοβούλιο προωθεί πρόταση που θα υποχρεώνει τις χώρες να καταβάλλουν τέλη για τη χρήση των Στενών ως ασφαλούς ναυτιλιακής οδού.

Για τους αραβικούς παραγωγούς του Κόλπου, ακόμη και ένα άτυπο σύστημα διοδίων θεωρείται απαράδεκτο, καθώς εγείρει ζητήματα κυριαρχίας, δημιουργεί προηγούμενο και ενέχει τον κίνδυνο εργαλειοποίησης μιας κρίσιμης εμπορικής διαδρομής.

Χώρες όπως η Σαουδική Αραβία και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, που βασίζονται στη συγκεκριμένη οδό για τις εξαγωγές πετρελαίου τους, στρέφονται ήδη σε εναλλακτικούς αγωγούς προκειμένου να παρακάμψουν τα Στενά του Ορμούζ.

Με πληροφορίες από Bloomberg

Δείτε όλες τις εξελίξεις λεπτό προς λεπτό στο liveblog της Ναυτεμπορικής