Μπορεί ο Τραμπ να ασφαλίσει τα τάνκερ; Εφιαλτικά σενάρια για πετρέλαιο, παγκόσμια οικονομία

Το σχέδιο του Ντόναλντ Τραμπ να ασφαλίσει δεξαμενόπλοια που διασχίζουν τα Στενά του Ορμούζ – ώστε να αποκατασταθεί η ροή πετρελαίου – προκαλεί έντονες αμφιβολίες στην ενεργειακή και ασφαλιστική βιομηχανία.

Καθώς ο πόλεμος με το Ιράν έχει σχεδόν παγώσει τη ναυσιπλοΐα στον πιο κρίσιμο ενεργειακό διάδρομο του πλανήτη, ειδικοί προειδοποιούν στους Financial Times ότι το σχέδιο της Ουάσιγκτον ίσως να μην μπορεί να εφαρμοστεί στην πράξη.

Το σχέδιο Τραμπ για ασφάλιση των τάνκερ

Ο Αμερικανός πρόεδρος ανέθεσε στον κρατικό οργανισμό U.S. International Development Finance Corporation (DFC) να παρέχει ασφαλιστική κάλυψη σε δεξαμενόπλοια που θα επιχειρήσουν να περάσουν από τα Στενά του Ορμούζ.

Παράλληλα, άφησε ανοικτό το ενδεχόμενο να συνοδεύονται από αμερικανικά πολεμικά πλοία.

Η ανακοίνωση αρχικά καθησύχασε τις αγορές ενέργειας. Ωστόσο, αναλυτές της Wall Street και του City του Λονδίνου εμφανίζονται ιδιαίτερα επιφυλακτικοί.

Σύμφωνα με έρευνα της JPMorgan, για να καλυφθούν τα περίπου 329 δεξαμενόπλοια που βρίσκονται στην περιοχή θα απαιτούνταν ασφαλιστική κάλυψη ύψους 352 δισ. δολαρίων.

Ο DFC όμως διαθέτει μόλις 154 δισ. δολάρια διαθέσιμης ισχύος, ποσό πολύ μικρότερο από αυτό που απαιτείται για να καλυφθεί ο συνολικός κίνδυνος.

«Κάθε πλοίο χρειάζεται κάλυψη για ρύπανση από πετρέλαιο, διάσωση, ζημιές στο σκάφος και ευθύνη προς τρίτους σε περίπτωση ολικής απώλειας», εξηγεί στους FT η ενεργειακή αναλύτρια της JPMorgan Νατάσα Κανέβα.

Η ασφάλιση γίνεται απαγορευτική

Η κατάσταση επιδεινώθηκε όταν μεγάλες ασφαλιστικές εταιρείες άρχισαν να ακυρώνουν συμβόλαια ή να αυξάνουν δραματικά τα ασφάλιστρα.

Σε ορισμένες περιπτώσεις, το κόστος ασφάλισης αυξήθηκε έως και 12 φορές σε σχέση με πριν από τον πόλεμο, ενώ αρκετοί ασφαλιστές αρνούνται πλέον να καλύψουν ταξίδια μέσω των Στενών.

«Ο DFC δεν έχει εμπειρία σε βραχυπρόθεσμο ασφαλιστικό κίνδυνο αυτού του τύπου», σημειώνει ο Μαξιμίλιαν Χες της Enmetena Advisory, εταιρείας συμβούλων πολιτικού κινδύνου που συνεργάζεται με ασφαλιστικές στο Λονδίνο.

Η ναυσιπλοΐα σχεδόν έχει παγώσει

Η ναυτιλιακή κίνηση στο στενό πέρασμα μεταξύ Ιράν και Ομάν έχει μειωθεί δραματικά.

Μόλις 40 δεξαμενόπλοια πέρασαν από τα Στενά αυτή την εβδομάδα, ένα κλάσμα της κανονικής κίνησης.

Την ίδια στιγμή περίπου 1.000 πλοία βρίσκονται ακινητοποιημένα στον Περσικό Κόλπο και τις γύρω θαλάσσιες περιοχές, εκ των οποίων τα μισά είναι τάνκερ πετρελαίου ή φυσικού αερίου.

Το συνολικό ασφαλισμένο κόστος των πλοίων αυτών ξεπερνά ήδη τα 25 δισ. δολάρια, χωρίς να υπολογίζεται η αξία των φορτίων.

Η απειλή του Ιράν

Η κατάσταση επιδεινώθηκε περαιτέρω όταν το Ιράν προειδοποίησε ότι θα βάλει φωτιά σε οποιοδήποτε πλοίο επιχειρήσει να περάσει από τα Στενά.

«Το στενό είναι κλειστό. Αν κάποιος προσπαθήσει να περάσει, οι Φρουροί της Επανάστασης και το ναυτικό θα πυρπολήσουν τα πλοία», δήλωσε σύμβουλος της ηγεσίας των IRGC.

Από την έναρξη του πολέμου, τουλάχιστον οκτώ εμπορικά πλοία έχουν ήδη δεχθεί επιθέσεις στην περιοχή.

Κίνδυνος για την παγκόσμια αγορά πετρελαίου

Τα Στενά του Ορμούζ αποτελούν τον σημαντικότερο ενεργειακό διάδρομο του πλανήτη: από εκεί περνά περίπου το 20% του παγκόσμιου πετρελαίου και LNG.

Αναλυτές της JPMorgan προειδοποιούν ότι αν το πέρασμα παραμείνει κλειστό, οι εξαγωγές πετρελαίου από Ιράκ και Κουβέιτ θα αρχίσουν να σταματούν μέσα σε λίγες ημέρες.

Η απώλεια προσφοράς θα μπορούσε να φτάσει:

• 3,3 εκατ. βαρέλια ημερησίως μέσα σε 8 ημέρες
• 3,8 εκατ. βαρέλια σε 15 ημέρες
• 4,7 εκατ. βαρέλια σε 18 ημέρες

Οι επιπτώσεις έχουν ήδη αρχίσει να γίνονται αισθητές.

Το πετρέλαιο έχει αυξηθεί σχεδόν 20% από την έναρξη του πολέμου, με το μπρεντ να προσεγγίζει τα 85 δολάρια.  Οι ευρωπαϊκές τιμές φυσικού αερίου έχουν εκτιναχθεί κατά 50% στο ίδιο διάστημα.

Αναλυτές εκτιμούν ότι μια παρατεταμένη διακοπή της ναυσιπλοΐας θα μπορούσε να εκτινάξει τις τιμές του Brent πάνω από τα 100 δολάρια το βαρέλι, ενώ σε ένα ακραίο σενάριο σοβαρής διακοπής της προσφοράς δεν αποκλείεται να κινηθούν ακόμη και προς τα 120–150 δολάρια.

Το πρόβλημα δεν είναι μόνο η άνοδος της τιμής, αλλά η ταχύτητα με την οποία θα μεταφερθεί σε ολόκληρη την οικονομία. Πετρέλαιο πάνω από τα 100 δολάρια σημαίνει ακριβότερα καύσιμα, αυξημένο κόστος μεταφορών, ακριβότερη παραγωγή για τη βιομηχανία και νέα ώθηση στον πληθωρισμό.

Η Ευρώπη θεωρείται ιδιαίτερα ευάλωτη, καθώς ήδη αντιμετωπίζει αυξημένες τιμές ενέργειας και ασθενική ανάπτυξη. Η άνοδος των τιμών φυσικού αερίου και πετρελαίου μπορεί να πλήξει την ανταγωνιστικότητα των ευρωπαϊκών επιχειρήσεων και να πιέσει ακόμη περισσότερο τα νοικοκυριά.

Εάν η κρίση διαρκέσει εβδομάδες, αρκετοί οικονομολόγοι προειδοποιούν ότι ο συνδυασμός ενεργειακού σοκ, πληθωρισμού και γεωπολιτικής αβεβαιότητας θα μπορούσε να οδηγήσει την παγκόσμια οικονομία σε μια νέα περίοδο χαμηλής ανάπτυξης – ή ακόμη και σε ύφεση σε ορισμένες μεγάλες οικονομίες.

Διαπραγματεύσεις Κίνας με Ιράν

Την ίδια ώρα σε διαπραγματεύσεις με το Ιράν βρίσκεται η Κίνα προκειμένου να διασφαλιστεί ασφαλής διέλευση για πλοία που μεταφέρουν πετρέλαιο και υγροποιημένο φυσικό αέριο μέσω των Στενών του Ορμούζ, σύμφωνα με δημοσίευμα του Reuters.

Σύμφωνα με στοιχεία παρακολούθησης πλοίων που επικαλούνται Reuters και Bloomberg, ένα δεξαμενόπλοιο που δήλωνε κινεζικής προέλευσης πέρασε από τα Στενά την Πέμπτη. Ωστόσο το BBC αναφέρει ότι δεν έχει καταφέρει να επιβεβαιώσει ανεξάρτητα την κίνηση του πλοίου.

Η Κίνα αποτελεί έναν από τους μεγαλύτερους αγοραστές ιρανικού πετρελαίου και έχει καταδικάσει τις επιθέσεις των ΗΠΑ και του Ισραήλ εναντίον του Ιράν.

Μείνετε συντονισμένοι για όλες τις εξελίξεις στο liveblog της Ναυτεμπορικής.