Χωρίς φρένο πετρέλαιο και φυσικό αέριο μετά τα πλήγματα σε κρίσιμες ενεργειακές υποδομές και τις απειλές Τραμπ

Η επίθεση στο μεγαλύτερο κοίτασμα φυσικού αερίου της Τεχεράνης, αλλά και τα αντίποινα του Ιράν σε μία από τις πιο κρίσιμες ενεργειακές εγκαταστάσεις του πλανήτη – τη μονάδα παραγωγής LNG του Κατάρ – μετατρέπει τον πόλεμο σε πραγματικό σοκ για την αγορά ενέργειας.

Το πετρέλαιο σπάει σήμερα το φράγμα των 110 δολαρίων, το φυσικό αέριο ακολουθεί και οι αγορές της Ασίας αντιδρούν με έντονη πτώση, προεξοφλώντας ένα νέο κύμα ενεργειακής κρίσης.

Το χτύπημα που αλλάζει τα δεδομένα

Το χτύπημα των Ισραηλινών στο ιρανικό κοίτασμα  και το διπλό πλήγμα της Τεχεράνης στο Ras Laffan του Κατάρ –το μεγαλύτερο σύμπλεγμα υγροποιημένου φυσικού αερίου στον κόσμο – σηματοδοτεί ποιοτική κλιμάκωση. Δεν πρόκειται πλέον μόνο για απειλές ή διαταραχές στη ναυσιπλοΐα. Για πρώτη φορά, τίθεται υπό άμεσο κίνδυνο μια εγκατάσταση που καλύπτει περίπου το ένα πέμπτο της παγκόσμιας προσφοράς LNG.

Το κλίμα ήρθαν να επιδεινώσουν περαιτέρω οι απειλές του Τραμπ ότι θα τινάξει στον αέρα το μεγαλύτερο κοίτασμα φυσικού αερίου του Ιράν.

Οι αγορές αντέδρασαν άμεσα. Το Brent εκτινάχθηκε πάνω από τα 110 δολάρια το βαρέλι, φθάνοντας έως και τα 112,77 δολάρια στις ασιατικές συναλλαγές, ενώ το WTI κινήθηκε κοντά στα 99 δολάρια. Παράλληλα, οι τιμές φυσικού αερίου στην Ευρώπη κατέγραψαν άλμα, ενισχύοντας τους φόβους για ένα παρατεταμένο ενεργειακό σοκ.

Ασία στο «κόκκινο»

Η πρώτη αντίδραση ήρθε από τις ασιατικές αγορές, που είναι και οι πιο εκτεθειμένες στο LNG του Κατάρ. Οι βασικοί δείκτες καταγράφουν σημαντικές απώλειες: ο Nikkei στο Τόκιο υποχωρεί κατά 2,7%, ο Kospi στη Σεούλ κατά 2,6%, ενώ οι δείκτες σε Χονγκ Κονγκ και Ταϊβάν κινούνται επίσης πτωτικά.

Δεν είναι τυχαίο. Η Ασία εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τις εισαγωγές LNG από τον Περσικό Κόλπο. Ένα πλήγμα στην παραγωγική ικανότητα του Κατάρ μεταφράζεται άμεσα σε αυξημένο κόστος ενέργειας, πιέσεις στη βιομηχανία και –σε ορισμένες περιπτώσεις– ακόμη και σε κινδύνους ελλείψεων ή δελτίου.

Σοκ προσφοράς με διάρκεια

Το πιο ανησυχητικό στοιχείο δεν είναι η άμεση αντίδραση των τιμών, αλλά η προοπτική διάρκειας. Αν οι ζημιές στο Ras Laffan αποδειχθούν εκτεταμένες, η αποκατάσταση μπορεί να διαρκέσει μήνες ή και χρόνια.

Την ίδια ώρα, η σχεδόν πλήρης παράλυση της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ περιορίζει δραστικά τις ροές πετρελαίου και αερίου.

Ήδη, παραγωγοί στον Κόλπο μειώνουν την παραγωγή, ενώ χώρες που βασίζονται σε εισαγωγές –όπως το Ιράκ για την ηλεκτροπαραγωγή– βλέπουν τις ροές να διακόπτονται.

Η αγορά χωρίς «μαξιλάρι»

Η απόφαση των ΗΠΑ να απελευθερώσουν στρατηγικά αποθέματα μπορεί να λειτουργήσει ως προσωρινή «βαλβίδα αποσυμπίεσης». Όμως, η αγορά γνωρίζει ότι αυτό δεν αρκεί. Όταν χτυπιούνται ταυτόχρονα υποδομές, παραγωγή και θαλάσσιες οδοί, το πρόβλημα δεν είναι κυκλικό – είναι δομικό.

Και αυτό ακριβώς τιμολογούν πλέον οι επενδυτές: όχι απλώς έναν πόλεμο, αλλά έναν πόλεμο που απειλεί να αφήσει πίσω του ένα βαθύ και παρατεταμένο έλλειμμα ενέργειας. Με τις τιμές να ανεβαίνουν και την αβεβαιότητα να κυριαρχεί, το κόστος δεν θα μείνει στις αγορές. Θα περάσει, όπως πάντα, στην πραγματική οικονομία – και τελικά στην τσέπη όλων.