Clawback στην Υγεία: η «εξοικονόμηση» που κοστίζει

Της Μαριέττας Στρατηγέλλη, Tax Advisor – Economist at AFS, Equity Partner of AFS

Η ΑΓΟΡA υγείας αποτελεί έναν από τους πιο ευαίσθητους και ταυτόχρονα στρατηγικούς τομείς της ελληνικής οικονομίας.

Δεν αφορά μόνο δημοσιονομικά μεγέθη και προϋπολογισμούς, αλλά την καθημερινότητα εκατοντάδων χιλιάδων πολιτών, τη βιωσιμότητα χιλιάδων επιχειρήσεων και, τελικά, την ανθεκτικότητα του ίδιου του συστήματος κοινωνικής προστασίας.

Στον πυρήνα αυτής της αγοράς βρίσκεται σήμερα μια διαρθρωτική στρέβλωση: η απόσταση μεταξύ πραγματικών υγειονομικών αναγκών και κρατικής πρόβλεψης, η οποία εκφράζεται μέσα από τον μηχανισμό του clawback.

Η ΚΑΤ’ ΟIΚΟΝ περίθαλψη και ειδικότερα οι αναπνευστικές υπηρεσίες αποτελούν χαρακτηριστικό παράδειγμα.

Η Ελλάδα διαθέτει έναν γηράσκοντα πληθυσμό, υψηλά ποσοστά καπνίσματος, αυξημένη επίπτωση χρόνιων αναπνευστικών νοσημάτων και σημαντική υποδιάγνωση παθήσεων, όπως η αποφρακτική υπνική άπνοια.

Τα επιδημιολογικά δεδομένα δείχνουν ότι εκατοντάδες χιλιάδες πολίτες χρήζουν θεραπείας, ενώ μόνο ένα μικρό ποσοστό λαμβάνει σήμερα οργανωμένη κατ’ οίκον φροντίδα, μέσω του δημόσιου συστήματος.

Η τάση είναι αυξητική και προβλέψιμη. Παρ’ όλα αυτά, ο σχετικός προϋπολογισμός παραμένει στατικός.

ΤΟ ΑΠΟΤEΛΕΣΜΑ είναι η συστηματική ενεργοποίηση ενός υπέρογκου clawback, το οποίο σε ορισμένες υποκατηγορίες υπερβαίνει το 40%.

Στην πράξη, δεν πρόκειται για μηχανισμό εξορθολογισμού, αλλά για μηχανισμό αναδρομικής χρηματοδότησης του συστήματος εις βάρος των παρόχων.

Όταν σχεδόν το μισό της τιμολογημένης δαπάνης επιστρέφεται υποχρεωτικά στο κράτος, κάθε έννοια επιχειρηματικού προγραμματισμού καταρρέει. Οι επενδύσεις παγώνουν, η ρευστότητα εξανεμίζεται και η δυνατότητα ανάληψης νέων περιστατικών περιορίζεται.

ΟΙ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ, όμως, δεν σταματούν στις επιχειρήσεις. Για τους πολίτες, η υποχρηματοδότηση της κατ’ οίκον φροντίδας μεταφράζεται σε καθυστερήσεις, περιορισμένη πρόσβαση και αυξημένο κίνδυνο επιπλοκών.

Ασθενείς που θα μπορούσαν να παραμένουν με ασφάλεια στο σπίτι, οδηγούνται σε επανεισαγωγές, σε επείγοντα
περιστατικά και σε νοσοκομειακές νοσηλείες υψηλού κόστους.

Η μη έγκαιρη ή μη επαρκής θεραπεία χρόνιων παθήσεων δεν αποτελεί απλώς υγειονομικό ζήτημα, αλλά παράγοντα αύξησης της συνολικής δημόσιας δαπάνης.

ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΥΒΕΡΝΗΣΗ, το σημερινό μοντέλο δημιουργεί μια ψευδαίσθηση δημοσιονομικού ελέγχου.

Το clawback συγκρατεί λογιστικά τη δαπάνη, αλλά δεν μειώνει το πραγματικό κόστος. Αντιθέτως, μετατοπίζει το βάρος
σε άλλες, ακριβότερες δομές του συστήματος υγείας.

Η διεθνής εμπειρία δείχνει ότι η επένδυση στην κατ’ οίκον θεραπεία αποδίδει πολλαπλάσια, μειώνοντας νοσηλείες και αποσυμφορώντας τα νοσοκομεία.

Κάθε ευρώ που δεν δαπανάται ορθολογικά στην πρωτογενή και κατ’ οίκον φροντίδα, επιστρέφει ως πολλαπλάσιο κόστος δευτεροβάθμιας περίθαλψης.

ΤΟ ΠΡΟΒΛΗΜΑ δεν είναι η ύπαρξη ελέγχου, αλλά η απουσία πρόβλεψης. Σήμερα, ο ΕΟΠΥΥ διαθέτει μηχανισμούς
πλήρους τεκμηρίωσης της δαπάνης, μητρώα, διασταυρώσεις και ψηφιακά εργαλεία που επιβεβαιώνουν ότι η κατανάλωση είναι πραγματική και όχι εικονική.

Συνεπώς, η επιμονή σε έναν ανεπαρκή προϋπολογισμό δεν δικαιολογείται τεχνικά, αλλά συνιστά πολιτική επιλογή με σοβαρές παρενέργειες.

Η ΛΥΣΗ δεν απαιτεί ανατροπές, αλλά στοχευμένες διορθώσεις. Η αναπροσαρμογή του προϋπολογισμού σε συγκεκριμένες υποκατηγορίες με ακραία επιβάρυνση, η θέσπιση ανώτατων ορίων clawback και η τακτική επανεξέταση βάσει επιδημιολογικών δεδομένων μπορούν να αποκαταστήσουν την ισορροπία.

Παράλληλα, η εναρμόνιση με ευρωπαϊκές πρακτικές, όπου αντίστοιχοι κλάδοι χρηματοδοτούνται με πολλαπλάσιους πόρους και εξυπηρετούν περισσότερους ασθενείς, προσφέρει ένα ρεαλιστικό πλαίσιο σύγκρισης.

Η ΑΓΟΡΑ υγείας δεν ζητά προνομιακή μεταχείριση. Ζητά προβλεψιμότητα, αναλογικότητα και σεβασμό στην
πραγματικότητα των αριθμών.

Ως οικονομολόγος και φοροτεχνικός που παρακολουθεί συστηματικά τη λειτουργία του συστήματος υγείας μέσα από τη χρηματοοικονομική του διάσταση, αλλά και μέσα από τη συμβουλευτική εμπειρία της Athens Financial Services σε επιχειρήσεις του κλάδου, θεωρώ ότι ο εξορθολογισμός του clawback στην κατ’ οίκον περίθαλψη αποτελεί επένδυση και όχι κόστος.

Η έγκαιρη παρέμβαση θα κρίνει αν μιλάμε για μια ελεγχόμενη διόρθωση ή για μια κρίση που θα επιβαρύνει τελικά όλους.

Προτιμώμενη πηγή στην Google

Για να εμφανίζονται περισσότερα άρθρα της Ναυτεμπορικής στις αναζητήσεις σας εύκολα και γρήγορα, πρέπει να προσθέσετε το site στις προτιμώμενες πηγές σας. Μπορείτε να το κάνετε πηγαίνοντας εδώ.