CNN: Η «κατάρα του Αυγούστου» στοιχειώνει ξανά το Κρεμλίνο

Στη Ρωσία ο Αύγουστος δεν είναι απλώς ο τελευταίος μήνας του καλοκαιριού. Εδώ και δεκαετίες κουβαλά μια παράξενη ιστορική σκιά.

Οι Ρώσοι έχουν ακόμη και όνομα γι’ αυτήν: ο «Μαύρος Αύγουστος» ή, πιο λαϊκά, η «κατάρα του Αυγούστου». Είναι η πεποίθηση ότι οι μεγαλύτερες ανατροπές, κρίσεις και καταστροφές της σύγχρονης ρωσικής ιστορίας έχουν μια ανεξήγητη τάση να ξεσπούν ακριβώς αυτή την εποχή.

Και το καλοκαίρι του 2026, όπως επισημαίνει σε ρεπορτάζ του το CNN, προσφέρει άφθονο υλικό σε όσους πιστεύουν στην παράδοση αυτή.

Η Ρωσία αντιμετωπίζει σοβαρές ελλείψεις καυσίμων, ουκρανικά drones πλήττουν διυλιστήρια και μεγάλες εγκαταστάσεις στο εσωτερικό της χώρας, η οικονομία δείχνει όλο και περισσότερα σημάδια κόπωσης, ενώ ακόμη και Ρώσοι οικονομολόγοι προειδοποιούν για βαθύτερη κοινωνική και τεχνολογική κρίση.

Και απέναντι σε όλα αυτά, ο Βλαντίμιρ Πούτιν κάνει αυτό που έχει κάνει πολλές φορές στο παρελθόν: επιμένει ότι τίποτα από όλα αυτά δεν απειλεί πραγματικά τη Ρωσία.

Το CNN περιγράφει έναν Αύγουστο στον οποίο η πραγματικότητα στο εσωτερικό της χώρας μοιάζει να αποκλίνει όλο και περισσότερο από την εικόνα ελέγχου που επιχειρεί να προβάλει το Κρεμλίνο.

Γιατί τρομάζει τους Ρώσους ο Αύγουστος

Η «κατάρα» δεν γεννήθηκε από το πουθενά. Τον Αύγουστο του 1991, σκληροπυρηνικά στελέχη του Κομμουνιστικού Κόμματος επιχείρησαν να ανατρέψουν τον Μιχαήλ Γκορμπατσόφ. Το πραξικόπημα απέτυχε, όμως επιτάχυνε δραματικά τις εξελίξεις που οδήγησαν λίγους μήνες αργότερα στη διάλυση της Σοβιετικής Ένωσης.

Επτά χρόνια αργότερα, τον Αύγουστο του 1998, η Ρωσία βυθίστηκε σε μία από τις χειρότερες χρηματοπιστωτικές κρίσεις της μετασοβιετικής εποχής. Η κυβέρνηση κήρυξε στάση πληρωμών σε μέρος του εγχώριου χρέους, το ρούβλι κατέρρευσε και εκατομμύρια Ρώσοι είδαν μέσα σε ελάχιστο χρόνο τις οικονομίες τους να εξανεμίζονται.

Τον Αύγουστο του 1999 ακολούθησε η εισβολή ισλαμιστών μαχητών στο Νταγκεστάν και η έναρξη της αλυσίδας γεγονότων που οδήγησε στον δεύτερο πόλεμο της Τσετσενίας.

Μέσα από εκείνη ακριβώς την κρίση αναδύθηκε στην κορυφή της ρωσικής πολιτικής ένας μέχρι τότε ελάχιστα γνωστός πρώην αξιωματικός της KGB: ο Βλαντίμιρ Πούτιν.

Η «κατάρα» δεν εξαφανίστηκε όταν ο Πούτιν πέρασε τις πόρτες του Κρεμλίνου. Τον Αύγουστο του 2000, λίγους μήνες μετά την ανάληψη της προεδρίας του, το πυρηνοκίνητο υποβρύχιο Kursk βυθίστηκε στη Θάλασσα του Μπάρεντς. Και οι 118 άνδρες του πληρώματος έχασαν τη ζωή τους.

Η τραγωδία εξελίχθηκε σε μία από τις πρώτες μεγάλες πολιτικές δοκιμασίες του νέου Ρώσου προέδρου, ο οποίος δέχθηκε σφοδρή κριτική για τον χειρισμό της κρίσης.

Οκτώ χρόνια αργότερα, πάλι Αύγουστο, η Ρωσία πολέμησε με τη Γεωργία, σε μια σύγκρουση που αποτέλεσε ουσιαστικά την πρώτη μεγάλη προειδοποίηση για τη νέα, πολύ πιο επιθετική εξωτερική πολιτική της Μόσχας.

Ακόμη και η ιστορία του Αλεξέι Ναβάλνι έχει τον δικό της «Αύγουστο»: τον Αύγουστο του 2020 δηλητηριάστηκε με νευροτοξικό παράγοντα ενώ επέστρεφε αεροπορικώς από τη Σιβηρία.

Αυτή τη φορά το πρόβλημα φτάνει στην αντλία

Το 2026, όμως, η κρίση έχει ένα χαρακτηριστικό πολύ πιο άμεσο για τον μέσο Ρώσο: χτυπά την καθημερινότητά του.

Μια δεύτερη μεγάλη περίοδος ελλείψεων βενζίνης εξαπλώνεται στη χώρα, με περιοχές να επαναφέρουν περιορισμούς στις πωλήσεις και την κυβέρνηση να αναγκάζεται να λάβει έκτακτα μέτρα.

Το Reuters μετέδωσε αυτή την εβδομάδα ότι περιορισμοί στις πωλήσεις καυσίμων είχαν επανέλθει σε τουλάχιστον δέκα περιοχές, ενώ ελλείψεις καταγράφονταν πλέον ακόμη και στην ευρύτερη περιοχή της Μόσχας. Η κρίση έχει επιδεινωθεί από τα επανειλημμένα ουκρανικά πλήγματα σε ρωσικά διυλιστήρια, σε συνδυασμό με την αυξημένη θερινή ζήτηση.

Η ρωσική κυβέρνηση έχει ήδη περιορίσει τις εξαγωγές καυσίμων, χαλαρώσει ορισμένες προδιαγραφές ποιότητας και στραφεί σε εισαγωγές πετρελαϊκών προϊόντων, προσπαθώντας να κρατήσει την αγορά τροφοδοτημένη.

Και οι εικόνες από ουρές σε πρατήρια έχουν ιδιαίτερο συμβολισμό για μία από τις μεγαλύτερες πετρελαιοπαραγωγούς χώρες του κόσμου.

Ο πόλεμος επιστρέφει στο εσωτερικό της Ρωσίας

Για χρόνια, το Κρεμλίνο προσπάθησε να κρατήσει την καθημερινότητα των μεγάλων ρωσικών πόλεων όσο το δυνατόν πιο απομακρυσμένη από τον πόλεμο στην Ουκρανία.

Όμως αυτή η απόσταση μικραίνει. Ουκρανικά drones χτυπούν πλέον όχι μόνο ενεργειακές υποδομές, αλλά και μεγάλες εγκαταστάσεις logistics βαθιά μέσα στη Ρωσία. Στο στόχαστρο έχουν βρεθεί μεταξύ άλλων αποθήκες της Wildberries, της γιγαντιαίας εταιρείας ηλεκτρονικού εμπορίου που συχνά περιγράφεται ως η ρωσική εκδοχή της Amazon.

Οι επιθέσεις δεν μεταφέρουν απλώς τον πόλεμο γεωγραφικά πιο κοντά στη Μόσχα. Αρχίζουν να δημιουργούν οικονομικό κόστος, προβλήματα στις αλυσίδες εφοδιασμού και ένα αίσθημα ανασφάλειας που είναι πολύ δυσκολότερο να αποκρυφθεί.

Πούτιν: «Δεν μπορούν να προκαλέσουν κρίσιμες συνέπειες»

Ο Πούτιν, πάντως, επιμένει ότι η Ρωσία μπορεί να απορροφήσει τα πλήγματα. Αναφερόμενος στις καταστροφές σε εγκαταστάσεις logistics, παραδέχθηκε ότι προκαλούν ζημιές, αλλά υποβάθμισε τη στρατηγική σημασία τους, υποστηρίζοντας ότι δεν μπορούν να επιφέρουν «κρίσιμες συνέπειες» για τη χώρα.

Η γραμμή είναι γνώριμη: η ζημιά αναγνωρίζεται, αλλά παρουσιάζεται ως προσωρινή και διαχειρίσιμη. Οι εγκαταστάσεις, διαβεβαίωσε, μπορούν να ανοικοδομηθούν με κρατική υποστήριξη.

Το ερώτημα όμως είναι πόσες διαφορετικές πιέσεις μπορεί να χαρακτηρίζει ταυτόχρονα «διαχειρίσιμες» το Κρεμλίνο. Καύσιμα, πληθωρισμός, πίεση στο ρούβλι, πόλεμος, ανθρώπινες απώλειες, αυξανόμενο δημοσιονομικό βάρος και επιθέσεις στο εσωτερικό της χώρας συνθέτουν μια πολύ πιο σύνθετη εικόνα από αυτήν που δείχνουν οι επίσημες δηλώσεις.

‼️🇷🇺 “Victory Will Be Ours”: Vladimir Putin’s Speech at the United Russia Party Congress.

▪️On August 22, National Flag Day, President Vladimir Putin addressed delegates to the second stage of the 23rd United Russia Party Congress. The president’s speech focused on the upcoming… pic.twitter.com/aFrrfCc0X1

— Aleksey The Great 🇷🇺🎖 (@aleksthgrt) August 23, 2026

«Η χώρα βρίσκεται πραγματικά σε κρίση»

Ο εξόριστος Ρώσος σχολιαστής Ίλια Βαρλάμοφ παραδέχεται ότι η επαναλαμβανόμενη εμφάνιση μεγάλων κρίσεων τον Αύγουστο δεν είναι παρά σύμπτωση. Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι η σχετική δεισιδαιμονία δεν έχει περάσει στη συλλογική συνείδηση.

Πολλοί Ρώσοι, σημείωσε, περιμένουν πλέον τον Αύγουστο με ανησυχία – και φέτος υπάρχουν περισσότεροι λόγοι από συνήθως: η κρίση των καυσίμων έχει επιστρέψει, οι τιμές ανεβαίνουν, το ρούβλι υποχωρεί και μπροστά βρίσκονται εκλογές.

Ακόμη πιο ανησυχητικές για το Κρεμλίνο είναι οι προειδοποιήσεις που αρχίζουν να ακούγονται από το ίδιο το ρωσικό οικονομικό κατεστημένο.

Κορυφαίος Ρώσος οικονομολόγος, σύμφωνα με το CNN, προειδοποίησε πρόσφατα ότι η χώρα αντιμετωπίζει «κοινωνική κρίση», χάνει την παγκόσμια τεχνολογική και οικονομική κούρσα και δύσκολα μπορεί να κερδίσει έναν μακροχρόνιο πόλεμο φθοράς απέναντι σε μια Ουκρανία που στηρίζεται από τη Δύση.

Και ενώ μεγαλώνει η πίεση, μικραίνει η αντιπολίτευση

Υπάρχει όμως ένας τομέας στον οποίο ο Πούτιν αντιμετωπίζει σήμερα πολύ λιγότερη αβεβαιότητα απ’ ό,τι στις αρχές της διακυβέρνησής του: την εσωτερική πολιτική αντιπολίτευση.

Λίγες εβδομάδες πριν από τις ρωσικές βουλευτικές εκλογές, το Ανώτατο Δικαστήριο απέκλεισε από την αναμέτρηση το Yabloko, το τελευταίο μεγάλο κόμμα που διατηρούσε ανοιχτά αντιπολεμική θέση.

Την ίδια ημέρα, ο αντιπρόεδρος του κόμματος Λεβ Σλόσμπεργκ καταδικάστηκε σε περισσότερα από 11 χρόνια κάθειρξης για δηλώσεις του κατά του πολέμου και εκκλήσεις για κατάπαυση του πυρός.

Η εικόνα είναι ενδεικτική της μεταμόρφωσης της Ρωσίας στα χρόνια του πολέμου: ενώ η οικονομική και στρατιωτική πίεση μεγαλώνει, ο πολιτικός χώρος στον οποίο αυτή μπορεί να εκφραστεί δημόσια συρρικνώνεται.

Η πραγματική «κατάρα» του φετινού Αυγούστου

Φυσικά, οι ημερομηνίες δεν προκαλούν ιστορικές κρίσεις. Ο Αύγουστος του 1991, του 1998 ή του 2000 δεν έχει κάποια μεταφυσική σχέση με τον Αύγουστο του 2026.

Η ιδέα του «Μαύρου Αυγούστου» επιβιώνει επειδή λειτουργεί ως ένας εύκολος τρόπος στους ανθρώπους να περιγράψουν μια επαναλαμβανόμενη αίσθηση: ότι η σταθερότητα μπορεί ξαφνικά να αποδειχθεί πολύ πιο εύθραυστη απ’ όσο έδειχνε.

Και αυτό ίσως είναι το πραγματικά επικίνδυνο στοιχείο του φετινού καλοκαιριού.  Όχι ότι μία από τις κρίσεις που αντιμετωπίζει είναι από μόνη της αρκετή για να ανατρέψει το σύστημα. Αλλά ότι πολλές διαφορετικές κρίσεις –οικονομικές, στρατιωτικές και κοινωνικές– αρχίζουν να γίνονται ταυτόχρονα ορατές στον απλό Ρώσο.

Και σε αντίθεση με έναν μακρινό πόλεμο, μια άδεια αντλία βενζίνης δεν κρύβεται εύκολα κάτω από το χαλί.

Προτιμώμενη πηγή στην Google

Για να εμφανίζονται περισσότερα άρθρα της Ναυτεμπορικής στις αναζητήσεις σας εύκολα και γρήγορα, πρέπει να προσθέσετε το site στις προτιμώμενες πηγές σας. Μπορείτε να το κάνετε πηγαίνοντας εδώ.