Διατηρεί το καθεστώς «διοδίων» η Τεχεράνη παρά την εκεχειρία

«Εξαρτημένα» από τις διαθέσεις των Ιρανών παραμένουν πάνω από 900 εμπορικά πλοία που βρίσκονται εγκλωβισμένα στον Περσικό Κόλπο. Μπορεί τα ξημερώματα της Μεγάλης Τετάρτης, οι ΗΠΑ και το Ιράν, μετά την παρέμβαση του Πακιστάν, να συμφώνησαν σε εκεχειρία, ωστόσο στις ώρες που ακολούθησαν δεν φάνηκε να αλλάζουν οι διαδικασίες που έχουν επιβάλει οι Ιρανοί για τον διάπλου των Στενών του Ορμούζ.

Για να ξεκαθαρίσουν, μάλιστα, τις διαθέσεις τους και να προλάβουν εξελίξεις, οι Φρουροί της Επανάστασης, όπως πληροφορείται η «Ν» από ελληνικές ναυτιλιακές εταιρείες που έχουν πλοία στον Περσικό Κόλπο, διαμήνυσαν ότι όποιο πλοίο επιχειρήσει να περάσει από τα Στενά χωρίς να έχει λάβει «clearance» από το Ιράν «θα καταστραφεί».

«Η διαδικασία δεν έχει αλλάξει καθόλου. Παραμένει ακριβώς όπως ήταν πριν από την εκεχειρία που ανακοινώθηκε» σημειώνουν στη «Ν» άνθρωποι της ναυτιλίας.

«Οι Φρουροί της Επανάστασης εξακολουθούν να ελέγχουν και να ορίζουν τις κινήσεις των πλοίων. Δηλώνουν ότι τα Στενά εξακολουθούν να βρίσκονται υπό τον πλήρη έλεγχό τους και ότι μόνο με άδειά τους μπορεί να περάσει ένα πλοίο. Οποιοδήποτε πλοίο προσπαθήσει να περάσει χωρίς να έχει πάρει “πράσινο φως” θα καταστραφεί. Αυτό είναι το μήνυμα που στέλνουν οι Ιρανοί στα πλοία που είναι εγκλωβισμένα στον Κόλπο» υπογραμμίζουν χαρακτηριστικά και προσθέτουν:

«Άρα τα Στενά δεν έχουν ανοίξει και βρίσκονται ακόμα υπό τον πλήρη έλεγχο των Ιρανών και τα εμπορικά πλοία είναι “όμηροι” των Φρουρών της Επανάστασης».

Η διαδικασία

Όσον αφορά τη διαδικασία λήψης έγκρισης για ένα πλοίο, προκειμένου να περάσει από τα Στενά του Ορμούζ, η «Ν» ενημερώθηκε ότι ισχύουν τα εξής:

• Επικοινωνεί με το εκάστοτε πλοίο εκπρόσωπος των Φρουρών της Επανάστασης ο οποίος διαδραματίζει ρόλο διαπραγματευτή.
• Θέτει μια σειρά από ερωτήματα (check list) που αφορούν το ιδιοκτησιακό καθεστώς του φορτίου, του πλοίου, τον προορισμό, το πλήρωμα και αναμένει κατάθεση στοιχείων.
• Όταν ελεγχθούν τα στοιχεία και εφόσον γίνει αποδεκτό το αίτημα για ασφαλή διάπλου των Στενών, το πλοίο μπαίνει στην «ουρά» και αναμένει να ανάψει το πράσινο φως με συγκεκριμένες οδηγίες όσον αφορά την ημέρα, την ώρα αλλά και τη ρότα που θα ακολουθήσει.

Όσον αφορά τα «διόδια» που έχει επιβάλει το Ιράν, οι πληροφορίες αναφέρουν ότι οι εταιρείες εξακολουθούν να τα καταβάλλουν.

Οι ίδιες πληροφορίες αναφέρουν ότι το κόστος των «διοδίων», το οποίο πληρώνεται σε άλλο νόμισμα από το δολάριο, συνήθως σε κινεζικό γιουάν (εκτός συστήματος SWIFT) για μεσαίου μεγέθους πλοία κυμαίνεται από
150.000 έως 250.000 δολάρια και για πλοία που μεταφέρουν αργό το αντίτιμο είναι περίπου 1 δολάριο το βαρέλι.

Δηλαδή για ένα VLCC που μπορεί να μεταφέρει 2 εκατ. βαρέλια το κόστος φτάνει τα δύο εκατ. δολάρια, με την αξία του φορτίου να διαμορφώνεται στα 180 εκατ. δολ. με 200 εκατ. δολ.

Δεδομένα ασφάλειας

Μια πρώτη εικόνα για τα δεδομένα ασφάλειας των πλοίων, μετά την εκεχειρία, δίνει και ο Chief Safety & Security Officer, του ναυτιλιακού Οργανισμού, BIMCO, Jakob Larsen: «Τα πλοία που βρίσκονται στον Περσικό Κόλπο θέλουν να αποχωρήσουν το συντομότερο δυνατό. Η ναυτιλιακή βιομηχανία αναμένει αυτήν τη στιγμή τεχνικές λεπτομέρειες από τις ΗΠΑ και το Ιράν σχετικά με το πώς θα πραγματοποιείται με ασφάλεια η διέλευση των Στενών του Ορμούζ.

Η έξοδος από τον Περσικό Κόλπο χωρίς συντονισμό με τις ΗΠΑ και το Ιράν θα ενέπιπτε σε αυξημένο κίνδυνο και δεν συνιστάται. Επίσης, για να αποφευχθούν περιττοί ναυτικοί κίνδυνοι, μια μη συντονισμένη έξοδος δεν είναι σύμφωνη με τις βέλτιστες πρακτικές».

Στα ύψη οι διελεύσεις από τη Διώρυγα του Παναμά

Τις μεγάλες αλλαγές στα trade κυρίως των δεξαμενόπλοιων, ως αποτέλεσμα των διαταραχών στον Περσικό Κόλπο που έχει προκαλέσει ο πόλεμος στο Ιράν, δείχνουν τα τελευταία στοιχεία της Διώρυγας του Παναμά.

Σύμφωνα με τα στοιχεία αυτά, η Διώρυγα διαχειρίστηκε 1.148 διελεύσεις πλοίων τον Μάρτιο, ο υψηλότερος αριθμός διελεύσεων από τον Δεκέμβριο του 2021. Κατά μέσο όρο, 37 πλοία διέσχιζαν καθημερινά τον ισθμό τον περασμένο μήνα.

Όσον αφορά τα δεξαμενόπλοια, καταγράφηκαν 274 διελεύσεις, ή 8,8 ημερησίως, αυξημένες κατά 19% σε μηνιαία βάση.

«Εξετάζοντας τις διελεύσεις μέσω της Διώρυγας του Παναμά, μπορούμε να διακρίνουμε σαφώς την αντίδραση στο κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ», δήλωσε ο Ιωάννης Παπαδημητρίου, επικεφαλής αναλυτής στη Vortexa, κατά τη διάρκεια παρουσίασης την περασμένη Τρίτη.

Η Vortexa χρησιμοποιεί δεδομένα κινήσεων πλοίων για την παρακολούθηση διελεύσεων ενεργειακών φορτίων (αργό πετρέλαιο, προϊόντα, υγραέριο και υγροποιημένο φυσικό αέριο) μέσω της διώρυγας.

Η τελευταία εβδομαδιαία καταγραφή για πλοία με ενεργειακά φορτία που κινούνται μέσω της διώρυγας από τον Ατλαντικό προς τον Ειρηνικό «βρίσκεται σε ιστορικά υψηλά επίπεδα», σύμφωνα με τον κ. Παπαδημητρίου.

«Αυτό οφείλεται κυρίως στα δεξαμενόπλοια πετρελαίου, κυρίως τύπου MR (μεσαίου εύρους product tankers)». Τα MR από τον Κόλπο των ΗΠΑ κατευθύνονται προς τη Βορειοανατολική Ασία, καθώς και την Ωκεανία.

«Λόγω της ανάγκης για αναπλήρωση προμηθειών στην περιοχή Ασίας-Ειρηνικού, ενδέχεται να αυξηθούν περαιτέρω και οι κινήσεις σε ballast», σημείωσε, αυξάνοντας περαιτέρω τις διελεύσεις από τον Ειρηνικό προς τον Ατλαντικό.

Ενδεχόμενο καθυστερήσεων

«Το βασικό συμπέρασμα είναι ότι ενδέχεται να προκύψουν, ξανά, καθυστερήσεις λόγω της αυξημένης κίνησης στη Διώρυγα του Παναμά», σημείωσε.

Αυτό θα μπορούσε να επιβαρύνει περαιτέρω την εφοδιαστική αλυσίδα για δεξαμενόπλοια και πλοία μεταφοράς υγραερίου (LPG).

Η κρίση στο Ορμούζ αναμένεται να οδηγήσει σε αύξηση των διελεύσεων VLGC μέσω των δεξαμενών neopanamax, ενισχύοντας τις αποστολές LPG από τον Κόλπο των ΗΠΑ προς την Ασία, ως υποκατάστατο των προμηθειών από τη Μέση Ανατολή. Ωστόσο, αυτή η τάση δεν έχει ακόμη υλοποιηθεί.

Καταγράφηκαν 97 διελεύσεις VLGC τον Μάρτιο, σε υψηλά επίπεδα σε απόλυτους όρους για τους τελευταίους μήνες.

Ωστόσο, ο Μάρτιος έχει τρεις περισσότερες ημέρες από τον Φεβρουάριο. Σε ημερήσια βάση, οι διελεύσεις VLGC ανήλθαν σε 3,1, μειωμένες κατά 4% σε σχέση με τον Φεβρουάριο.