Διευκρινίσεις για τη νέα ρύθμιση οφειλών έως 120 δόσεις και το νέο πλαίσιο για τους servicers

Δύο δελτία τύπου δημοσίευσε το ΥΠΕΘΟΟ για τις νέες παρεμβάσεις που ανακοίνωσε σήμερα ο Πρωθυπουργός.

Αύξηση της επιδότησης του πετρελαίου κίνησης σε 15 λεπτά – Ρύθμιση 120 δόσεων για σωρευμένα χρέη  

Αύξηση της επιδότησης του πετρελαίου κίνησης σε 15 λεπτά

Λαμβάνοντας υπόψη τη συνεχιζόμενη και εντεινόμενη πίεση στις τιμές των καυσίμων και ιδιαίτερα του πετρελαίου κίνησης που επηρεάζει την εφοδιαστική αλυσίδα, αυξάνεται η επιδότηση στο δίκτυο για το πετρέλαιο κίνησης σε 15 λεπτά (12 λεπτά πλέον ΦΠΑ), από 10 λεπτά (8 λεπτά πλέον ΦΠΑ) προηγουμένως, για την περίοδο από 1 έως 15 Οκτωβρίου 2026. Το δημοσιονομικό κόστος για την επιδότηση του πετρελαίου κίνησης το επόμενο δεκαπενθήμερο εκτιμάται σε 20 εκατ. ευρώ.

Σημειώνεται ότι η ανωτέρω επιδότηση στο δίκτυο συμπληρώνεται και από την έκπτωση που προσφέρουν τα διυλιστήρια τόσο στην αμόλυβδη ύψους 10 λεπτών (8 λεπτά πλέον ΦΠΑ), όσο και στο πετρέλαιο κίνησης 5 λεπτών (4 λεπτά πλέον ΦΠΑ). Συνεπώς η συνολική ελάφρυνση των καταναλωτών και επιχειρήσεων για το πετρέλαιο κίνησης αναμένεται να ανέλθει σε 20 λεπτά.

Λόγω της ιδιαίτερα υψηλής μεταβλητότητας των διεθνών τιμών, σε συνδυασμό με την έναρξη διάθεσης του πετρελαίου θέρμανσης στις 15 Οκτωβρίου, αποφασίστηκε η ανακοίνωση του ύψους της επιδότησης για το επόμενο δεκαπενθήμερο, ενώ έως τις 14 Οκτωβρίου θα ακολουθήσουν νέες ανακοινώσεις τόσο για τα καύσιμα κίνησης, όσο και για το πετρέλαιο θέρμανσης.

Ρύθμιση 120 δόσεων για σωρευμένα χρέη

Τις τελευταίες εβδομάδες, η ενεργειακή κρίση επιβάρυνε σημαντικά τον οικογενειακό προϋπολογισμό και τη λειτουργία των επιχειρήσεων, περιορίζοντας τη δυνατότητα εξυπηρέτησης οφειλών που έχουν συσσωρευτεί τα προηγούμενα χρόνια.

Για τον λόγο αυτό, διευρύνουμε το πλαίσιο των 72 δόσεων σε 120 δόσεις για παλαιές οφειλές, δίνοντας μεγαλύτερη ανάσα σε νοικοκυριά και επιχειρήσεις και διευκολύνοντας την επιστροφή τους στη συνέπεια.

Ειδικότερα:

(α) Ο μέγιστος αριθμός δόσεων αυξάνεται σε 120 δόσεις (έναντι 72 προηγουμένως) με ελάχιστο ποσό καταβολής τα 30 ευρώ.

(β) Μπορούν να συμπεριληφθούν οφειλές που έχουν καταστεί ληξιπρόθεσμες έως και την 31/12/2024 (έναντι έως 31/12/2023 προηγουμένως) και δεν τελούν σε καθεστώς ρύθμισης στις 30/09/2026 (έναντι έως 20/04/2026 προηγουμένως).

(γ) Η αίτηση ένταξης στη ρύθμιση μπορεί να υποβληθεί έως 30/06/2027 (έναντι έως 31/12/2026 προηγουμένως).

(δ) Πολίτες που έχουν υπαχθεί στην ρύθμιση των 72 δόσεων, μπορούν να υπαχθούν με αίτησή τους στη ρύθμιση των 120 δόσεων.

Η ρύθμιση αφορά τόσο τα χρέη προς τη φορολογική αρχή, όσο και προς τα ασφαλιστικά ταμεία.

Σημειώνεται ότι τρέχουσες οφειλές (μετά τις 1/1/2025), δηλαδή κάτω των 2 ετών, ρυθμίζονται με τη πάγια ρύθμιση των 24 δόσεων. Το επιτόκιο της ρύθμισης των 120 δόσεων είναι το ίδιο με αυτό της πάγιας ρύθμισης των 24 δόσεων (5,84%), λαμβάνοντας υπόψη την ίση μεταχείριση μεταξύ των πολιτών που έχουν ρυθμίσει τα χρέη τους με την πάγια ρύθμιση και όσων εντάσσονται στις 120 δόσεις. Σημειώνεται ότι το επιτόκιο της πάγιας ρύθμισης έχει παραμείνει παγωμένο με διαδοχικές νομοθετικές ρυθμίσεις, έτσι ώστε να μην επαυξηθεί από τις αυξήσεις των επιτοκίων της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας.

Επιπλέον σημειώνεται ότι μέσω του εξωδικαστικού δίνεται η δυνατότητα ρύθμισης έως και 240 δόσεις, τόσο των χρεών προς τη φορολογική αρχή, τα ασφαλιστικά ταμεία αλλά και προς τις τράπεζες και servicers, ανάλογα με τις οικονομικές δυνατότητες κάθε οφειλέτη. Πρόσφατα ο εξωδικαστικός διευρύνθηκε τόσο ως προς το όριο υπαγωγής (5.000 ευρώ οφειλές έναντι 10.000 προηγουμένως), όσο και ως προς τη δυνατότητα επιλογής διάσωσης της πρώτης κατοικίας έναντι λοιπής περιουσίας, με αντίστοιχη μείωση των δόσεων καταβολής. Η νέα δυνατότητα τέθηκε σε ισχύ από 21 Σεπτεμβρίου 2026.

Παράρτημα: Μέτρα για την αντιμετώπιση της Ενεργειακής Κρίσης έως σήμερα

•Έκτακτη ενίσχυση ύψους 150 ευρώ ανά παιδί τον Ιούνιο του 2026 που καταλαμβάνει το 80% των οικογενειών με παιδιά (1 εκατ. νοικοκυριά), με κόστος 232 εκατ. ευρώ.
•Επιδότηση του πετρελαίου κίνησης στο δίκτυο με 20 λεπτά (συμπεριλαμβανομένου ΦΠΑ) για τον Απρίλιο και Μάιο, 15 λεπτά για τον Ιούνιο, 10 λεπτά για τον Αύγουστο και Σεπτέμβριο και 15 λεπτά για το πρώτο δεκαπενθήμερο Οκτωβρίου, με εκτιμώμενο δημοσιονομικό κόστος 216 εκατ. ευρώ.
•Κάρτα καυσίμων (fuel pass) για την περίοδο Απριλίου-Μαΐου 2026 ύψους 60 ευρώ στις νησιωτικές περιοχές και 50 στην υπόλοιπη Ελλάδα με κόστος 113 εκατ. ευρώ.
•Επιδότηση λιπασμάτων στο ύψος 15% των τιμολογίων για τους κατά κύριο επάγγελμα αγρότες για την περίοδο 15 Μαρτίου-31 Αυγούστου 2026, με κόστος 48 εκατ. ευρώ.
•Αποζημίωση ακτοπλοϊκών για υποχρεωτικές χρεώσεις εισιτηρίων με ετήσιο κόστος 60 εκατ. ευρώ.
•Αύξηση των ορίων εισοδήματος για επιστροφή ενοικίου (από τα 20.000 στα 25.000 ευρώ και από τα 28.000 στα 35.000 συν 5.000 ευρώ το κάθε παιδί και για μονογονεϊκές 39.000 συν 5.000 ευρώ για κάθε παιδί μετά το πρώτο), καταλαμβάνει το 85% των ενοικιαστών (περίπου 70.000 ενοικιαστές επιπλέον, συνολικά 1 εκατ. ενοικιαστές), με ετήσιο κόστος 25 εκατ. ευρώ.
•Το Απρίλιο ανακοινώθηκε διεύρυνση των εισοδηματικών ορίων των συνταξιούχων που λαμβάνουν τα 250 ευρώ (ώστε να καταλαμβάνει το 85% των συνταξιούχων). Επίσης ανακοινώθηκε η αύξηση της επιδότησης στα 300 ευρώ, με επιπλέον ετήσιο κόστος 215 εκατ. ευρώ. Με την διεύρυνση στο σύνολο των συνταξιούχων άνω των 65 ετών (2,2 εκατ. δικαιούχοι συνολικά) και την αύξηση σε 400 ευρώ που ανακοινώθηκε στη ΔΕΘ, το επιπλέον κόστος σε σχέση με το 2025 ανέρχεται σε 516 εκατ. ευρώ.

Συνολικό κόστος: 1,21 δισ. ευρώ εκ των οποίων 669 εκατ. έκτακτα μέτρα αντιμετώπισης του ενεργειακού κόστους και 541 εκατ. η μόνιμη αύξηση της ενίσχυσης συνταξιούχων και της διεύρυνσης της επιστροφής ενοικίου. 

ΝΕΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΓΙΑ ΤΟ ΙΔΙΩΤΙΚΟ ΧΡΕΟΣ ΚΑΙ ΤΟΥΣ SERVICERS – 16 νέες παρεμβάσεις – Μεγαλύτερη προστασία για τους οφειλέτες – Αυστηρότεροι κανόνες, έλεγχος και λογοδοσία για τους servicers

Με 16 νέες παρεμβάσεις αλλάζει το πλαίσιο για τη ρύθμιση του ιδιωτικού χρέους και τη λειτουργία των servicers. Οκτώ μέτρα ενισχύουν την προστασία των οφειλετών και οκτώ αυστηροποιούν τη διαφάνεια, την εποπτεία και τη λογοδοσία των εταιρειών διαχείρισης απαιτήσεων.

Για πρώτη φορά μπαίνουν σαφείς προθεσμίες, συγκεκριμένα όρια και άμεσες συνέπειες όταν παραβιάζονται τα δικαιώματα των οφειλετών. Στις διμερείς ρυθμίσεις ο πιστωτής υποχρεούται να απαντά μέσα σε τρεις μήνες, η διαδικασία ολοκληρώνεται το αργότερο σε έξι μήνες και η προκαταβολή δεν μπορεί να ξεπερνά το 15% της οφειλής, όταν μέχρι σήμερα μπορούσε να φθάνει ακόμη και το 50%.

Ενισχύεται σημαντικά και η προστασία του συνεπούς οφειλέτη. Όσο τηρεί ενεργή ρύθμιση, δεν μπορούν να λαμβάνονται εις βάρος του μέτρα αναγκαστικής εκτέλεσης. Σε περίπτωση παραβίασης, η πράξη είναι αυτοδικαίως άκυρη, ο οφειλέτης πιστώνεται με πέντε μηνιαίες δόσεις, η ρύθμιση παρατείνεται κατά πέντε μήνες χωρίς επιβάρυνση και προβλέπονται πρόστιμα από 50.000 έως 500.000 ευρώ.

Παράλληλα, τρεις μήνες πριν από τον πλειστηριασμό, ο πιστωτής υποχρεούται να υποβάλλει κατάλληλη, βιώσιμη και τεκμηριωμένη πρόταση ρύθμισης. Ο οφειλέτης αποκτά δικαίωμα σε πλήρη εικόνα του χρέους του και, εάν τα στοιχεία δεν δοθούν εντός 45 ημερών, αναστέλλεται η τοκοφορία. Ταυτόχρονα, για ληξιπρόθεσμες οφειλές σε τράπεζες και servicers ξεκαθαρίζεται ότι έχουν ισχύ τα ανώτατα όρια οφειλών των νόμων του 2000 και 2004, θέτοντας ανώτατο όριο στη διόγκωση της οφειλής, χωρίς τους περιορισμούς που ίσχυαν μέχρι σήμερα.

Στην άλλη πλευρά, οι servicers μπαίνουν σε αυστηρότερο πλαίσιο διαφάνειας, ελέγχου και λογοδοσίας. Υποχρεώνονται σε μεγαλύτερη δημοσιοποίηση στοιχείων για τη λειτουργία και τα αποτελέσματά τους, υποβάλλουν ετήσια σχέδια στρατηγικής στην Τράπεζα της Ελλάδος, θεσπίζονται ανεξάρτητοι έλεγχοι για τιτλοποιήσεις που συνδέονται με εγγύηση του Ελληνικού Δημοσίου και ενισχύονται και δημοσιοποιούνται οι κυρώσεις που τους επιβάλλονται.

Οκτώ νέες παρεμβάσεις για τους οφειλέτες

1. Τέλος στις διαπραγματεύσεις χωρίς προθεσμίες. Απάντηση μέσα σε 3 μήνες, ολοκλήρωση μέσα σε 6 μήνες

Θεσπίζεται νέα, αυτοτελής και τυποποιημένη διαδικασία διμερούς ρύθμισης, η οποία αντικαθιστά τον Κώδικα Δεοντολογίας.

Για πρώτη φορά η διαδικασία αποκτά συγκεκριμένα στάδια και δεσμευτικές προθεσμίες.

Ο οφειλέτης υποβάλλει την αίτηση και τον πλήρη φάκελό του και ο δανειστής υποχρεώνεται εντός τριών μηνών είτε να καταθέσει πρόταση βιώσιμης ρύθμισης είτε να εξηγήσει εγγράφως και τεκμηριωμένα γιατί την απορρίπτει.

Ο οφειλέτης έχει έναν μήνα για να απαντήσει και ολόκληρη η διαδικασία πρέπει να έχει ολοκληρωθεί το αργότερο σε έξι μήνες.

Με τον τρόπο αυτό μπαίνει τέλος σε μια διαδικασία που μπορούσε να παραμένει ανοιχτή επί μακρόν χωρίς σαφή κατάληξη.

2. Τρεις μήνες πριν από τον πλειστηριασμό, υποχρεωτική, πραγματική, πρόταση ρύθμισης

Ενισχύεται ουσιαστικά η ήδη υφιστάμενη υποχρέωση του πιστωτή να υποβάλλει πρόταση ρύθμισης τουλάχιστον τρεις μήνες πριν από τον πλειστηριασμό.

Πλέον δεν αρκεί μια τυπική πρόταση. Θα πρέπει να είναι κατάλληλη, βιώσιμη και τεκμηριωμένη, με βάση την πραγματική δυνατότητα αποπληρωμής, το εισόδημα και την περιουσιακή κατάσταση του οφειλέτη.

Η πρόταση θα περιλαμβάνει συγκεκριμένα, τυποποιημένα στοιχεία, ώστε ο πολίτης να γνωρίζει με σαφήνεια τι του προτείνεται, με ποια δεδομένα και γιατί.

3. Τεκμηριωμένες προτάσεις, εναλλακτικές λύσεις, αιτιολογία όταν η απάντηση είναι αρνητική

Αλλάζει συνολικά ο τρόπος με τον οποίο διεξάγεται η διμερής διαπραγμάτευση.

Κάθε πρόταση ρύθμισης θα πρέπει να είναι έγγραφη, κατάλληλη, βιώσιμη και πλήρως τεκμηριωμένη, με σαφή αναφορά στα εισοδήματα και στην συνολική περιουσία του οφειλέτη.

Όπου υπάρχουν δύο εφικτές εναλλακτικές λύσεις, θα κατατίθενται και οι δύο στον οφειλέτη, ώστε να έχει πραγματική δυνατότητα επιλογής.

Εάν το αίτημα για ρύθμιση απορρίπτεται, ο πιστωτής δεν θα μπορεί να περιορίζεται σε μία αναιτιολόγητη άρνηση. Θα υποχρεώνεται να αιτιολογεί εγγράφως την απόφασή του.

Παράλληλα, θεσπίζεται δυνατότητα διαμεσολάβησης μέσω του Ελληνικού Χρηματοοικονομικού Μεσολαβητή.

Με απόφαση της Τράπεζας της Ελλάδος θα καθοριστούν οι ελάχιστες πληροφορίες που υποχρεωτικά θα περιλαμβάνονται στις προτάσεις, ώστε ο οφειλέτης να μπορεί να γνωρίζει ακριβώς πώς προέκυψε η προτεινόμενη ρύθμιση.

4. Πλαφόν 15% στην προκαταβολή. Τέλος στις απαιτήσεις για 30%, 40% ή ακόμη και 50%

Μπαίνει για πρώτη φορά ανώτατο όριο 15% στην προκαταβολή που μπορεί να ζητήσει πιστωτής για να προχωρήσει σε απευθείας διμερή ρύθμιση.

Μέχρι σήμερα το ύψος της προκαταβολής αποτελούσε αντικείμενο διαπραγμάτευσης και σε αρκετές περιπτώσεις οι απαιτήσεις ξεπερνούσαν το 30%, φθάνοντας ακόμη και στο 50% της οφειλής.

Αυτό αλλάζει.

Όπως ήδη υπάρχει πλαφόν 10% στον Εξωδικαστικό Μηχανισμό, θεσπίζεται πλέον πλαφόν 15% και στις απευθείας διμερείς ρυθμίσεις.

5. Ισχυρή προστασία του συνεπούς οφειλέτη. Βαριές συνέπειες για όποιον παραβιάζει τη ρύθμιση

Καθιερώνεται ένα σαφές δίχτυ προστασίας για τον πολίτη που έχει ρυθμίσει την οφειλή του και τηρεί τη συμφωνία.

Όσο ο οφειλέτης είναι συνεπής σε ενεργή ρύθμιση, δεν μπορεί να βρίσκεται αντιμέτωπος με καταγγελία της ρύθμισης, διαταγή πληρωμής, κατάσχεση ή συνέχιση πλειστηριασμού.

Η ίδια προστασία ισχύει όταν μια δόση δεν καταβλήθηκε επειδή ο πιστωτής ή ο servicer δεν χορήγησε εγκαίρως τα αναγκαία στοιχεία για την πληρωμή της.

Και για πρώτη φορά η παραβίαση αυτών των κανόνων έχει άμεσο και σημαντικό κόστος.

Η παράνομη πράξη είναι αυτοδικαίως άκυρη. Επιπλέον:
•πιστώνεται υπέρ του οφειλέτη ποσό ίσο με πέντε μηνιαίες δόσεις,
•η ρύθμιση παρατείνεται κατά πέντε μήνες χωρίς καμία πρόσθετη επιβάρυνση,
•αποκαθίστανται οι συνέπειες της παράνομης ενέργειας,
•επιβάλλεται διοικητικό πρόστιμο από 50.000 έως 500.000 ευρώ στον πιστωτή,
•σε περίπτωση επανάληψης ενεργοποιούνται αυξημένες εποπτικές συνέπειες.

Ο συνεπής οφειλέτης προστατεύεται και η παραβίαση της ρύθμισης δεν μένει χωρίς συνέπειες.

6. Ο οφειλέτης θα ξέρει ακριβώς τι χρωστά, διαφορετικά «παγώνουν» οι τόκοι

Κατοχυρώνεται ρητά το δικαίωμα κάθε οφειλέτη να λαμβάνει δωρεάν, πλήρη και αναλυτική εικόνα της οφειλής του.

Θα μπορεί να ζητά τις συμβάσεις και τις τροποποιήσεις τους, ολόκληρο το ιστορικό των καταβολών, τον τρόπο υπολογισμού του επιτοκίου, καθώς και αναλυτική αποτύπωση κεφαλαίου, τόκων, προμηθειών και κάθε άλλης επιβάρυνσης.

Τα στοιχεία θα πρέπει να παρέχονται μέσα σε 45 ημέρες, εφόσον δεν είναι ήδη πλήρως διαθέσιμα στο σύστημα προσωποποιημένης πληροφόρησης.

Και η προθεσμία αυτή έχει ουσιαστική συνέπεια:

εάν ο πιστωτής δεν δώσει εγκαίρως τα στοιχεία, αναστέλλεται η τοκοφορία της οφειλής μέχρι να τα χορηγήσει πλήρως.

7. Φρένο στη χωρίς όριο διόγκωση χρεών

 Επανέρχεται, χωρίς προθεσμία υποβολής αίτησης, η προστατευτική ρύθμιση του άρθρου 39 του ν. 3259/2004.

Για δάνεια και πιστώσεις που βρίσκονται σε καθυστέρηση τουλάχιστον 90 ημερών, τίθεται σαφές ανώτατο όριο στη συνολική ληξιπρόθεσμη οφειλή. Τράπεζες και εταιρείες διαχείρισης είναι υποχρεωμένες να αναπροσαρμόσουν αντίστοιχα τις απαιτήσεις τους.

Πρόκειται για ένα σαφές όριο απέναντι στη διαρκή συσσώρευση τόκων και επιβαρύνσεων. Ένα χρέος δεν μπορεί να διογκώνεται επ’ αόριστον.

8. Διευρύνεται η προστασία για οικογένειες παιδιών με αναπηρία

Επεκτείνονται τα δικαιώματα που ισχύουν για τα άτομα με αναπηρία και στους γονείς ή νόμιμους φροντιστές εξαρτώμενων τέκνων με πιστοποιημένο ποσοστό αναπηρίας 67% και άνω.

Η παρέμβαση έρχεται σε συνέχεια της επιστολής της Ένωσης Σπανίων Ασθενών Ελλάδος της 11ης Σεπτεμβρίου 2026 και επεκτείνει, με τα ίδια κριτήρια, τον χαρακτηρισμό του ευάλωτου οφειλέτη στις συγκεκριμένες οικογένειες.

Οκτώ παρεμβάσεις για αυστηρότερη εποπτεία, διαφάνεια και λογοδοσία των servicers

Το δεύτερο σκέλος του πακέτου αφορά τη λειτουργία των εταιρειών διαχείρισης απαιτήσεων.

Η βασική αλλαγή είναι ότι οι servicers θα υποχρεώνονται πλέον να δίνουν πολύ περισσότερα στοιχεία για το πώς λειτουργούν, τι διαχειρίζονται και ποια αποτελέσματα έχουν, ενώ ενισχύονται ταυτόχρονα οι έλεγχοι και οι κυρώσεις.

1. Στο φως τα οικονομικά στοιχεία και η εταιρική διακυβέρνηση

Οι servicers θα υποχρεούνται να δημοσιοποιούν σε ετήσια βάση στοιχεία για τα οικονομικά τους μεγέθη και την εταιρική τους διακυβέρνηση.

2. Διαφάνεια στα χαρτοφυλάκια και στα αποτελέσματα

Θα δημοσιοποιούνται στοιχεία για τα χαρτοφυλάκια απαιτήσεων που βρίσκονται υπό διαχείριση και τα αποτελέσματα της διαχείρισής τους.

Έτσι θα υπάρχει σαφέστερη δημόσια εικόνα για το εύρος και την αποτελεσματικότητα της δραστηριότητάς τους.

3. Στη δημοσιότητα και τα στοιχεία για τα παράπονα των δανειοληπτών

Οι εταιρείες θα υποχρεούνται να δημοσιοποιούν στοιχεία σχετικά με τα παράπονα των δανειοληπτών και τον τρόπο με τον οποίο τα χειρίζονται.

Η εξυπηρέτηση του οφειλέτη παύει έτσι να αποτελεί ένα πεδίο χωρίς λογοδοσία.

4. Κάθε χρόνο στρατηγικό σχέδιο στην Τράπεζα της Ελλάδος

Κάθε servicer θα υποβάλλει ετησίως στην Τράπεζα της Ελλάδος αναλυτικό σχέδιο στρατηγικής διαχείρισης απαιτήσεων.

Το σχέδιο θα περιλαμβάνει προβλέψεις εισπράξεων, στρατηγική ανά κατηγορία απαίτησης, διαθέσιμους πόρους, κόστος, κινδύνους και συγκεκριμένους δείκτες απόδοσης.

Η εποπτεία, επομένως, δεν θα περιορίζεται μόνο στον εκ των υστέρων έλεγχο, αλλά θα επεκτείνεται και στον τρόπο με τον οποίο σχεδιάζεται η διαχείριση των απαιτήσεων.

5. Υπόλογος ο servicer σε κάθε πώληση δανείου στη δευτερογενή αγορά

Σε όλες τις πωλήσεις απαιτήσεων στη δευτερογενή αγορά θα είναι υποχρεωτική η μεσολάβηση διαχειριστή πιστώσεων.

Ο servicer θα είναι έτσι υπόλογος για το σύνολο της διαδικασίας, συμπεριλαμβανομένης της υποχρέωσης να συνεκτιμάται η αποτίμηση του δανείου κατά την αξιολόγηση των προσφορών που έχουν υποβληθεί.

6. Ανεξάρτητος ετήσιος έλεγχος εκεί όπου υπάρχει εγγύηση του Ελληνικού Δημοσίου

Οι servicers που διαχειρίζονται τιτλοποιήσεις συνδεδεμένες με εγγύηση του Ελληνικού Δημοσίου θα υπόκεινται σε ετήσιο ανεξάρτητο διαχειριστικό έλεγχο.

Ο έλεγχος θα καλύπτει, μεταξύ άλλων, τις αμοιβές και τα έξοδα των εμπλεκόμενων προσώπων και του ίδιου του διαχειριστή.

Περίληψη των πορισμάτων θα δημοσιοποιείται, ενώ η πλήρης έκθεση θα διαβιβάζεται στις αρμόδιες αρχές και στην Τράπεζα της Ελλάδος.

Όπου υπάρχει εγγύηση του Δημοσίου, ενισχύεται ο έλεγχος και η λογοδοσία.

7. Ισχυρότερες κυρώσεις, οι οποίες θα δημοσιοποιούνται

Ενισχύεται το πλαίσιο επιβολής κυρώσεων από την Τράπεζα της Ελλάδος για παραβάσεις των νέων υποχρεώσεων.

Παράλληλα, προβλέπεται δημοσιοποίηση των κυρώσεων που επιβάλλονται.

Έτσι η κύρωση δεν θα έχει μόνο οικονομικό και εποπτικό αποτέλεσμα αλλά θα συνοδεύεται και από δημόσια λογοδοσία.

8. Ενισχύεται και η εποπτική αρμοδιότητα του Υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών

Αναγνωρίζεται ρητά η εποπτική αρμοδιότητα του Υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών ως προς τα στοιχεία που υποχρεούνται να δημοσιεύουν οι servicers στην Ηλεκτρονική Πλατφόρμα Μη Εξυπηρετούμενων Δανείων.

Πρόκειται ιδίως για πληροφορίες σχετικά με συναλλαγές μη εξυπηρετούμενων δανείων που έχουν ήδη πραγματοποιηθεί ή πρόκειται να πραγματοποιηθούν.

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ
ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ
ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΧΡΗΜΑΤΟΠΙΣΤΩΤΙΚΟΥ ΤΟΜΕΑ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ IΔΙΩΤΙΚΟΥ ΧΡΕΟΥΣ

ΘΕΜΑ: 
«Ισχύον πλαίσιο και προτεινόμενες νέες ρυθμίσεις για τη διμερή ρύθμιση οφειλών, τη λειτουργία των εταιρειών διαχείρισης απαιτήσεων και την προστασία των οφειλετών»

Οι προτεινόμενες διατάξεις μεταβάλλουν προς όφελος των οφειλετών το υφιστάμενο πλαίσιο, ιδίως ως προς τη διαδικασία διμερούς ρύθμισης οφειλών, τη διαφάνεια και εποπτεία των εταιρειών διαχείρισης απαιτήσεων και την προστασία των συνεπών οφειλετών. Το ισχύον πλαίσιο βασίζεται, μεταξύ άλλων, στον Κώδικα Δεοντολογίας του ν. 4224/2013, στον ν. 5072/2023 και στις εποπτικές πράξεις της Τράπεζας της Ελλάδος.

1. Διμερής ρύθμιση οφειλών Τι ισχύει σήμερα:

Η διμερής διαχείριση οφειλών σε καθυστέρηση πραγματοποιείται κυρίως στο πλαίσιο του Κώδικα Δεοντολογίας του ν. 4224/2013, όπως ισχύει μετά την αναθεώρησή του με την απόφαση ΕΠΑΘ 392/1/31.5.2021. Ο Κώδικας θεσπίζει διαδικασία επίλυσης καθυστερήσεων με διαδοχικά στάδια επικοινωνίας, συλλογής και αξιολόγησης στοιχείων του οφειλέτη και εξέτασης κατάλληλων λύσεων ρύθμισης ή οριστικής διευθέτησης.

Ωστόσο, ο εν λόγω Κώδικας αποτελούσε ένα σύνολο μη δεσμευτικών διατάξεων (“soft law”) με αποτέλεσμα να μην ακολουθείτο στην πράξη από τους πιστωτές. Αντιθέτως η διμερής διαδικασία- σύμφωνα με σχετικές καταγγελίες που έλαβε και αξιολόγησε η Γενική Γραμματεία Χρηματοπιστωτικού Τομέα Διαχείρισης Ιδιωτικού Χρέους- σε πολλές περιπτώσεις έχει μεγάλες καθυστερήσεις στην απάντηση από την πλευρά των πιστωτών, με ελλιπή ενημέρωση του οφειλέτη ως προς την οφειλή του, ενώ παράλληλα η οφειλή συνέχιζε να επιβαρύνεται με πρόσθετη τοκοφορία.
 
Τι αλλάζει:

1. Θεσπίζεται νέα, αυτοτελής και τυποποιημένη διαδικασία διμερούς ρύθμισης, η οποία δεν εξαρτάται από την προσφυγή ή μη του οφειλέτη στον Εξωδικαστικό Μηχανισμό (δηλ. ο οφειλέτης έχει τη δυνατότητα προσφυγής και στον Εξωδικαστικό).

Η νέα διαδικασία αποκτά σαφές χρονοδιάγραμμα και συγκεκριμένες υποχρεώσεις:

• ο οφειλέτης υποβάλλει αίτηση και πλήρη φάκελο,
• ο δανειστής οφείλει να απαντήσει εντός 3 μηνών,
• οφείλει να υποβάλει πρόταση βιώσιμης ρύθμισης ή αιτιολογημένη απόρριψη,
• ο οφειλέτης έχει 1 μήνα για να ανταποκριθεί,
• η συνολική διαδικασία ολοκληρώνεται το αργότερο σε 6 μήνες.
Η διαδικασία θα έχει και ψηφιακά βήματα για την υποβολή των ζητούμενων εγγράφων μέσω της προβλεπόμενης πλατφόρμας και μπορεί να καλύπτει ακόμη και οφειλές σε στάδιο αναγκαστικής εκτέλεσης.
Επιπλέον, προβλέπεται προστασία από ενέργειες αναγκαστικής εκτέλεσης κατά τη διάρκεια της διαδικασίας και ενισχύεται ο εποπτικός ρόλος της Τράπεζας της Ελλάδος. Σε περίπτωση υπέρβασης της τρίμηνης προθεσμίας από τον δανειστή, προβλέπεται αυτοδίκαιη καταγραφή της παράβασης, αναστολή εκτοκισμού και κεφαλαιοποίησης τόκων και ενημέρωση της Τράπεζας της Ελλάδος.

2. Η υποβαλλόμενη πρόταση ρύθμισης θα πρέπει να είναι κατάλληλη, βιώσιμη και τεκμηριωμένη με αναφορά στην αξία των περιουσιακών στοιχείων του οφειλέτη και την εισοδηματική του κατάσταση. Σε περίπτωση που μπορούν να γίνουν δύο εναλλακτικές προτάσεις, θα κατατίθενται δύο στον οφειλέτη. Οι προτάσεις αυτές θα γίνονται εγγράφως στον οφειλέτη.
Μάλιστα με απόφαση της Τράπεζας της Ελλάδος, θα ορίζονται οι ελάχιστες πληροφορίες που θα πρέπει να περιέχονται στην πρόταση ρύθμισης, ώστε να προκύπτουν τα στοιχεία περιουσίας και εισοδήματος στα οποία βασίζεται η πρόταση ρύθμισης. Με τον τρόπο αυτό θα τυποποιηθεί η πρόταση ρύθμισης ώστε να γίνεται κατανοητή από τον οφειλέτη.

3. Ορίζεται ανώτατο όριο στην προκαταβολή (15%) που θα μπορεί να ζητείται από τον πιστωτή σε περίπτωση ρύθμισης.

Σήμερα η προκαταβολή που δύναται να ζητήσει ο πιστωτής για να συμφωνήσει με τον οφειλέτη σε πρόταση ρύθμισης είναι αποτέλεσμα της διαπραγμάτευσης των μερών.
 
Ωστόσο, σε πολλές περιπτώσεις η ζητηθείσα προκαταβολή ήταν ανώτερη του 30% και έφτανε ακόμα και στο 50% της οφειλής. Αυτό απέτρεπε από την επίτευξη της συμφωνίας ρύθμισης. Στον εξωδικαστικό μηχανισμό έχει ήδη μπει ανώτατο όριο στην ζητούμενη προκαταβολή 10% και με την νέα διάταξη μπαίνει ανώτατο όριο προκαταβολής του 15% το οποίο μάλιστα μπορεί να είναι και μικρότερο εφόσον συνεκτιμηθούν ιδιαίτερα χαρακτηριστικά που τεκμηριώνουν την ιδιαίτερη οικονομική δυσχέρεια ή τυχόν κοινωνικά κριτήρια ή ειδικά προβλήματα υγείας

Ουσιαστική μεταβολή: από ένα εποπτικό πλαίσιο μη δεσμευτικής διαδικασίας μέσω του Κώδικα Δεοντολογίας περνάμε σε ενιαία, νομοθετικά τυποποιημένη διαδικασία, με δεσμευτικές προθεσμίες και συγκεκριμένες συνέπειες για τη μη τήρησή τους. Στο πλαίσιο της νέας διαδικασίας, η πρόταση ρύθμισης θα πρέπει να είναι τεκμηριωμένη, βιώσιμη και με αναφορά στα περιουσιακά στοιχεία του οφειλέτη ενώ παράλληλα μπαίνει ανώτατο όριο 15% στην προκαταβολή που δύναται να ζητήσει ο πιστωτής.

2. Προστασία του συνεπούς οφειλέτη κατά τη διάρκεια ενεργής ρύθμισης και κίνητρα διατήρησης της συνέπειας
Τι ισχύει σήμερα:

Το υφιστάμενο πλαίσιο παρέχει προστασία μέσω συγκεκριμένων διαδικασιών ρύθμισης (εξωδικαστικός, Κώδικας Δεοντολογίας), τα οποία παρέχουν δυνατότητα ρύθμισης. Ωστόσο, υπήρξαν καταγγελίες από οφειλέτες ότι, παρότι ήταν συνεπείς στη ρύθμιση ή ανέμεναν από τον πιστωτή την αποστολή στοιχείων (λογαριασμό εξυπηρέτησης) για την εκκίνηση εξυπηρέτησης της ρύθμισης, εντούτοις βρέθηκαν μπροστά σε καταγγελία της σύμβασης για δήθεν αθέτηση, ή και καταδιωκτικά μέτρα (κατάσχεση, διαταγές πληρωμής κλπ).

Τι αλλάζει:

Όσο ο οφειλέτης τηρεί ενεργή ρύθμιση,— ή η αδυναμία καταβολής δόσης οφείλεται σε μη χορήγηση αναγκαίων στοιχείων από τον πιστωτή ή τον servicer — απαγορεύονται:
• η καταγγελία της ρύθμισης,
• η έκδοση ή εκτέλεση διαταγής πληρωμής,
• η κατάσχεση,
• η συνέχιση πλειστηριασμού.

Σε περίπτωση παραβίασης προβλέπονται ιδιαίτερα ισχυρές συνέπειες:
 
• αυτοδίκαιη ακυρότητα των σχετικών πράξεων,
• πίστωση υπέρ του οφειλέτη ποσού ίσου με 5 μηνιαίες δόσεις,
• 5μηνη παράταση της ρύθμισης χωρίς επιβαρύνσεις,
• αποκατάσταση των συνεπειών της παράνομης ενέργειας,
• διοικητικό πρόστιμο από €50.000 έως €500.000,
• αυξημένες εποπτικές συνέπειες σε περίπτωση επανάληψης.

Ουσιαστική μεταβολή: η συνέχιση της ρύθμισης από έναν συνεπή οφειλέτη ενισχύεται μέσω παροχής συγκεκριμένου κινήτρου, ενώ παράλληλα αποκτά ρητή και ισχυρή νομοθετική προστασία και, με αυτοδίκαιες συνέπειες τόσο για την παράνομη ενέργεια όσο και για τον παραβάτη πιστωτή/servicer.

3. Διαφάνεια και εποπτεία των servicers Τι ισχύει σήμερα:

Οι εταιρείες διαχείρισης απαιτήσεων υπάγονται ήδη σε ειδικό καθεστώς αδειοδότησης και εποπτείας βάσει του ν. 5072/2023, με αρμόδια εποπτική αρχή την Τράπεζα της Ελλάδος. Το πλαίσιο έχει ήδη ενισχυθεί με την ΠΕΕ 244/4/25-07-2025, η οποία προβλέπει σημαντικές υποχρεώσεις υποβολής εποπτικών και οικονομικών στοιχείων, καθώς και παρακολούθησης της αποτελεσματικότητας της διαχείρισης χαρτοφυλακίων. Παράλληλα, εφαρμόζονται στους διαχειριστές πιστώσεων οι κανόνες κανόνες διαφάνειας, ενημέρωσης και χειρισμού παραπόνων.

Τι αλλάζει:

Το υφιστάμενο πλαίσιο συμπληρώνεται με αυξημένες υποχρεώσεις δημόσιας διαφάνειας και λογοδοσίας. Προβλέπεται, μεταξύ άλλων:
• ετήσια δημοσιοποίηση στοιχείων για τα οικονομικά μεγέθη και την εταιρική διακυβέρνηση,
• στοιχεία για τα χαρτοφυλάκια υπό διαχείριση και τα αποτελέσματα της διαχείρισης,
• στοιχεία για τον χειρισμό παραπόνων των δανειοληπτών,
• υποχρέωση συνεχούς συμμόρφωσης με τις προϋποθέσεις λειτουργίας,
• ετήσια υποβολή στην Τράπεζα της Ελλάδος σχεδίου στρατηγικής διαχείρισης απαιτήσεων, με προβλέψεις για εισπράξεις, στρατηγικές ανά κατηγορία απαίτησης, πόρους, κόστος, κινδύνους και δείκτες απόδοσης,
• ενίσχυση των ελεγκτικών και κυρωτικών αρμοδιοτήτων.

Ουσιαστική μεταβολή: η εποπτεία μετατοπίζεται από την κυρίως εποπτική αναφορά και συμμόρφωση σε ένα πιο ολοκληρωμένο σύστημα δημόσιας διαφάνειας, στρατηγικού ελέγχου και λογοδοσίας των servicers.

4. Τιτλοποιήσεις του «Ηρακλή» – διαχειριστικός έλεγχος Τι ισχύει σήμερα:

Το ισχύον πλαίσιο του ν. 4649/2019 προβλέπει σειρά μηχανισμών παρακολούθησης των τιτλοποιήσεων με εγγύηση του Ελληνικού Δημοσίου, μεταξύ άλλων μέσω αναφορών του διαχειριστή προς την Τράπεζα της Ελλάδος και την Επιτροπή Παρακολούθησης Εγγυήσεων.

Τι αλλάζει:

Θεσπίζεται επιπλέον των διατάξεων που ισχύουν και ετήσιος ανεξάρτητος διαχειριστικός έλεγχος για τους servicers που διαχειρίζονται τιτλοποιήσεις οι οποίες συνδέονται με την εγγύηση του Ελληνικού Δημοσίου. Ο έλεγχος θα καλύπτει, μεταξύ άλλων, τις αμοιβές και τα έξοδα των εμπλεκόμενων προσώπων και του διαχειριστή. Προβλέπεται επίσης δημοσιοποίηση περίληψης των πορισμάτων και διαβίβαση της πλήρους έκθεσης στις αρμόδιες αρχές και στην Τράπεζα της Ελλάδος.

Ουσιαστική μεταβολή: προστίθεται ένας συστηματικός, ετήσιος και ανεξάρτητος έλεγχος της διαχείρισης ειδικά για τις τιτλοποιήσεις με κρατική εγγύηση, καθώς τυχόν επαυξημένα έξοδα έχουν επιπτώσεις και στην πορεία εισπράξεων στο πλαίσιο του προγράμματος «Ηρακλής».

5. Διαφάνεια ως προς το ύψος και τη σύνθεση της οφειλής Τι ισχύει σήμερα:
 
Ήδη υφίστανται υποχρεώσεις ενημέρωσης και διαφάνειας των πιστωτών και servicers, καθώς και υποχρεώσεις παροχής πληροφόρησης στους οφειλέτες. Οι servicers υπάγονται, μεταξύ άλλων, στις σχετικές διατάξεις διαφάνειας και ενημέρωσης της Τράπεζας της Ελλάδος. Ωστόσο, το ισχύον πλαίσιο δεν προβλέπει την ειδική, ενιαία διαδικασία και τη συγκεκριμένη έννομη συνέπεια που εισάγει η προτεινόμενη διάταξη σε περίπτωση μη παροχής των ζητούμενων στοιχείων.

Τι αλλάζει:

Κατοχυρώνεται ρητά το δικαίωμα του οφειλέτη να ζητά χωρίς επιβάρυνση αναλυτική εικόνα της οφειλής του, συμπεριλαμβανομένων:
• των συμβάσεων και τροποποιήσεών τους,
• του ιστορικού καταβολών,
• του τρόπου υπολογισμού του επιτοκίου,
• του κεφαλαίου,
• των τόκων,
• των προμηθειών και
• κάθε άλλης επιβάρυνσης.

Τα στοιχεία πρέπει να παρέχονται εντός 45 ημερών, εφόσον δεν είναι ήδη πλήρως διαθέσιμα μέσω του συστήματος προσωποποιημένης πληροφόρησης. Εάν ο πιστωτής δεν ανταποκριθεί στην προθεσμία, προβλέπεται αναστολή της τοκοφορίας μέχρι την πλήρη χορήγηση των στοιχείων.

Ουσιαστική μεταβολή: η υποχρέωση ενημέρωσης μετατρέπεται σε σαφές, αυτοτελές δικαίωμα του οφειλέτη με συγκεκριμένη προθεσμία και οικονομική συνέπεια για τον πιστωτή σε περίπτωση μη συμμόρφωσης.

6. Ανώτατο όριο στην τοκοφορία παλαιών ληξιπρόθεσμων οφειλών Τι ισχύει σήμερα:

Οι ν. 2789/2000 και ν. 3259/2004 (άρθρο 39) προέβλεπαν ανώτατο όριο στη διόγκωση των οφειλών. Ωστόσο, η εφαρμογή τους έθετε συγκεκριμένους περιορισμούς, ιδίως ως προς το ύψος του αρχικού δανείου.
 
Τι αλλάζει:

Επανέρχεται και διευρύνεται η προστασία του άρθρου 39 του ν. 3259/2004 και 30 ν. 2789/2000 για όλα τα δάνεια και τις πιστώσεις που βρίσκονται σε καθυστέρηση τουλάχιστον 90 ημερών, χωρίς προθεσμία υποβολής αίτησης και χωρίς περιορισμούς ως προς το ύψος ή τη φύση του δανείου. Πιστωτικά ιδρύματα και εταιρείες διαχείρισης υποχρεούνται να αναπροσαρμόζουν ανάλογα τις απαιτήσεις τους χωρίς να προσφεύγει ο πολίτης στα δικαστήρια για την αναπροσαρμογή της οφειλής.
Ουσιαστική μεταβολή:

Η προστασία των νόμων του 2000 και 2004 γενικεύεται και επεκτείνεται σε όλους τους οφειλέτες με δάνεια σε καθυστέρηση, βάζοντας ανώτατο όριο στη διόγκωση της οφειλής.

7. Επέκταση των δικαιωμάτων που ισχύουν για ΑΜΕΑ και σε και σε γονείς ή νόμιμους φροντιστές εξαρτώμενων τέκνων με πιστοποιημένο ποσοστό αναπηρίας 67% και άνω

Τι ισχύει σήμερα:

Δυνάμει της υπ’ αριθμ. 106723 ΕΞ 2024/22.7.2024 (ΦΕΚ Β’ 4337/24.07.2024) απόφασης, είχαν χαρακτηριστεί ως «ευάλωτοι οι οφειλέτες» τα άτομα με ειδικές ανάγκες με αυξημένα εισοδηματικά και περιουσιακά κριτήρια. Ο χαρακτηρισμός ως ευάλωτων έδινε τη δυνατότητα να καθίσταται υποχρεωτική για τους πιστωτές η χορήγηση σε αυτούς, της πρότασης που εξάγεται από το υπολογιστικό εργαλείου του εξωδικαστικού μηχανισμού ρύθμισης οφειλών.

Τι αλλάζει:

Σε συνέχεια της από 11/9/2026 επιστολής της Ένωσης Σπανίων Ασθενών Ελλάδος, αξιολογήθηκε και θα προχωρήσει με τα ίδια κριτήρια η επέκταση του χαρακτηρισμού ως ευάλωτων και σε γονείς ή νόμιμους φροντιστές εξαρτώμενου τέκνου με πιστοποιημένο ποσοστό αναπηρίας τουλάχιστον 67%, με σχετική τροποποίηση της υπουργικής απόφασης. Ουσιαστική μεταβολή: γίνεται δεκτό ένα ορθό αίτημα και με τον τρόπο αυτό διευρύνεται το πεδίο των ευάλωτων και σε γονείς ή φροντιστές ατόμων με ειδικές ανάγκες με πιστοποιημένη αναπηρία τουλάχιστον 67%.
 
Συμπερασματικά:

Το υφιστάμενο πλαίσιο διαθέτει ήδη σημαντικούς μηχανισμούς για τη διαχείριση καθυστερήσεων, την εποπτεία των servicers και την ενημέρωση των οφειλετών. Οι νέες διατάξεις δεν ξεκινούν από μηδενική βάση, αλλά μετατρέπουν και ενισχύουν το υφιστάμενο πλαίσιο σε πιο συγκεκριμένο, δεσμευτικό και ελέγξιμο σύστημα.

Οι βασικές μεταβολές είναι:

1. Από τον Κώδικα Δεοντολογίας σε τυποποιημένη νομοθετική διαδικασία διμερούς ρύθμισης, με σαφείς προθεσμίες, υποβολή πρότασης, ανώτατο ύψος προκαταβολής και συνέπειες σε περίπτωση μη τήρησης.
2. Ισχυρότερη προστασία κατά τη διάρκεια ενεργής ρύθμισης, με συγκεκριμένες κυρωτικές, οικονομικές και διοικητικές συνέπειες σε περίπτωση παραβίασης.
3. Από την υφιστάμενη εποπτεία των servicers σε ενισχυμένη διαφάνεια και λογοδοσία, με ετήσια στοιχεία και στρατηγικά σχέδια διαχείρισης.
4. Προσθήκη ετήσιου ανεξάρτητου ελέγχου στις τιτλοποιήσεις του «Ηρακλή».
5. Ενίσχυση του δικαιώματος του οφειλέτη να γνωρίζει αναλυτικά την οφειλή του, με αναστολή τοκοφορίας σε περίπτωση μη παροχής των στοιχείων.
6. Επαναφορά του ανώτατου ορίου τριπλάσιου του αρχικού κεφαλαίου για την ειδική κατηγορία παλαιών ληξιπρόθεσμων οφειλών.
7. Επέκταση του χαρακτηρισμού ως ευάλωτων και των γονέων ή φροντιστών ΑΜΕΑ με ποσοστό αναπηρίας τουλάχιστον 67% με τα ίδια περιουσιακά και εισοδηματικά κριτήρια των ΑΜΕΑ.

Το σύνολο των προτεινόμενων αλλαγών κινείται, συνεπώς, στην ενίσχυση του πλέγματος διατάξεων για το ιδιωτικό χρέος: σαφέστερη διαδικασία ρύθμισης, τυποποιημένη και τεκμηριωμένη πρόταση ρύθμισης, αυξημένη διαφάνεια και εποπτεία των servicers και ενισχυμένη προστασία και παροχή κινήτρων στους συνεπείς οφειλέτες.