Είναι ο διάλογος με την Τουρκία δείγμα υποχωρητικότητας και κατευνασμού;

Ελλάδα και Τουρκία έχουν μπει σε ένα «πόλεμο» ανταλλαγής ανακοινώσεων καθώς η Άγκυρα θεωρεί ότι πρέπει να υψώσει τους τόνους και να στείλει μήνυμα ότι τα «ήρεμα νερά» ανήκουν στο παρελθόν, όσο η Αθήνα επιχειρεί την παραμικρή κίνηση.

Αφορμή για τη νέα ανακοίνωση του τουρκικού ΥΠΕΞ ήταν το Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τη Βιομηχανία και την Εφοδιαστική Αλυσίδα που ανακοίνωσε η Ελλάδα με ειδικές αναφορές και στα νησιά.

Στην ανακοίνωση του στις 28 Αυγούστου, το τουρκικό ΥΠΕΞ υποστηρίζει ότι «το Ειδικό Χωρικό Πλαίσιο για τη Βιομηχανία και την Εφοδιαστική Αλυσίδα, το οποίο ανακοινώθηκε σήμερα (28 Αυγούστου) από την Ελλάδα και καλύπτει και το Αιγαίο Πέλαγος, δεν θα έχει καμία νομική συνέπεια για τη χώρα μας στο πλαίσιο των αλληλένδετων ζητημάτων του Αιγαίου μεταξύ των δύο χωρών, συμπεριλαμβανομένων των γεωγραφικών σχηματισμών των οποίων η κυριότητα δεν έχει μεταβιβαστεί στην Ελλάδα μέσω διεθνών συνθηκών», επαναφέροντας και με αυτή την αφορμή ζήτημα κυριαρχίας νησιών και βραχονησίδων.

Επισημαίνει δε ότι «ως Τουρκία, με την παρούσα ευκαιρία υπογραμμίζουμε για άλλη μια φορά ότι διατηρούμε τη στάση μας όσον αφορά την ανάγκη υιοθέτησης μιας προσέγγισης σύμφωνης με τη Διακήρυξη των Αθηνών για τις Φιλικές Σχέσεις και την Καλή Γειτονία της 7ης Δεκεμβρίου 2023 και ότι, ως ένα από τα δύο παραθαλάσσια κράτη του Αιγαίου, είμαστε πάντα έτοιμοι να συνεργαστούμε με την Ελλάδα».

Η Αθήνα απάντησε σε αυστηρό τόνο σημειώνοντας πως «η επανάληψη του ίδιου αβάσιμου και απαράδεκτου ισχυρισμού, κάθε φορά που η Ελλάδα ανακοινώνει ένα νέο Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο, δεν του προσδίδει ούτε νομικό έρεισμα ούτε οποιαδήποτε υπόσταση».

Και ξεκαθαρίζει πως «η θέση της Ελλάδας ως προς το καθεστώς κυριαρχίας στο Αιγαίο είναι απολύτως σαφής, βασίζεται στις ισχύουσες Διεθνείς Συνθήκες και δεν επιδέχεται περαιτέρω σχολιασμό».

Και αυτός ο «πόλεμος» ανακοινώσεων πραγματοποιείται εν μέσω παρατεταμένης προεκλογικής περιόδου, όπου το Μέγαρο Μαξίμου αναζητά ένα αφήγημα κρίσης για να σωθεί και τα κόμματα στα δεξιά της ΝΔ ένα εθνικό ζήτημα για να πατήσουν.

Η τρικυμία Ελλάδας – Τουρκίας ξεκίνησε από την Άγκυρα μετά την ανακοίνωση του Θαλάσσιου Χωροταξικού Σχεδιασμού, τις κινήσεις στο ενεργειακό πεδίο, τα εξοπλιστικά, αλλά κυρίως την στρατηγική συνεργασία Ελλάδας – Κύπρου – Ισραήλ, η οποία ενισχύεται σταθερά.

Για την Άγκυρα δεδομένης της αντιπαλότητας της με το Ισραήλ, αυτό μεταφράζεται σε προσπάθεια περικύκλωσης από το Τελ Αβίβ με την κριτική στον Ερντογάν να είναι έντονη όσον αφορά τα ελληνοτουρκικά εδώ και αρκετό καιρό.

Άλλωστε είναι πάγια τακτική της Τουρκίας να δημιουργεί ευκαιρίες έντασης προβάλλοντας τον ισχυρισμό ότι αντιδρά σε κινήσεις της Ελλάδας.
Αλλά και να κάνει προβολή άλλων προβλημάτων της στα ελληνοτουρκικά και για εσωτερική κατανάλωση.

Τόσο η ανακήρυξη των θαλάσσιων πάρκων από την Τουρκία, όσο και οι δηλώσεις της για το καλώδιο μέχρι στιγμής δεν παρουσιάζουν θέσεις που δεν έχουν εκφραστεί από την Άγκυρα στο παρελθόν ωστόσο αξιοποιούνται στο μέγιστο βαθμό.

Την ίδια στιγμή το Υπουργείο Εξωτερικών επιμένει πως οι δίαυλοι επικοινωνίας με την Τουρκία πρέπει να παραμείνουν ανοιχτοί και ο διάλογος να συνεχιστεί, καθώς ιδιαίτερα σε περιόδους κρίσεων και έντασης, είναι ιδιαζούσης σημασίας.

Απαντώντας σε ερώτηση της Πλεύσης Ελευθερίας, την Παρασκευή, ο Γιώργος Γεραπετρίτης, τόνισε για ακόμα μία φορά ότι «τα δύο θαλάσσια πάρκα, τα οποία η τουρκική κυβέρνηση έχει θεσμοθετήσει με εσωτερική νομοθεσία, είναι προφανώς αντίθετα στο Διεθνές Δίκαιο, δεν παράγουν έννομα αποτελέσματα και δεν δεσμεύουν τη χώρα. Αποτελούν δε σαφή παραβίαση και του ενωσιακού κεκτημένου».

Σημείωσε δε ότι «ήδη έχει αποσταλεί ρηματική διακοίνωση στην Τουρκία για το ζήτημα αυτό, με αναλυτική καταγραφή των λόγων για τους οποίους η θεσμοθέτηση των δύο πάρκων αντίκειται στο Διεθνές Δίκαιο και δεν παράγει έννομα αποτελέσματα», ενώ επεσήμανε ότι «από την πρώτη στιγμή έχουν ενημερωθεί οι ευρωπαϊκές Αρχές. Οι θεσμοί γνωρίζουν τα ζητήματα που έχουν να κάνουν με την αύξηση της έντασης εκ μέρους της Τουρκίας και η Ελλάδα προτίθεται να προβεί και σε περαιτέρω ενέργειες για τα ζητήματα αυτά».

Ο διάλογος δεν μπορεί να χαρακτηριστεί στοιχείο κατευνασμού ή υποχώρησης και αποτελεί βασικό στοιχείο της εξωτερικής πολιτικής της Ελλάδας απέναντι στην Τουρκία, που τον επιδίωκε ακόμα και στις χειρότερες περιόδους των σχέσεων τους.

Το στοίχημα είναι σε περιόδους ηρεμίας να επιχειρούνται βήματα τα οποία θα οδηγήσουν σε λύσεις, κάτι που μέχρι στιγμής δεν έχει προχωρήσει καμία ελληνική ή τουρκική κυβέρνηση, αφήνοντας τις ελληνοτουρκικές σχέσεις σε ένα φαύλο κύκλο διαρκούς επιστροφής στην ένταση και σταθερή προσπάθεια επιβολής τετελεσμένων από την Άγκυρα σε βάθος χρόνου.