Είναι το αντίδοτο στην κρίση των ομολόγων; Πού θα φτάσουν οι τιμές τους

Για δεκαετίες, όταν οι αγορές φοβούνταν, η συνταγή ήταν σχεδόν αυτονόητη: οι επενδυτές πουλούσαν ρίσκο και αγόραζαν κρατικά ομόλογα. Τι συμβαίνει, όμως, όταν τα ίδια τα κρατικά ομόλογα γίνονται η πηγή του φόβου;

Αυτό είναι ίσως το πιο ενδιαφέρον ερώτημα πίσω από το πρόσφατο sell-off στην αγορά κρατικού χρέους. Οι αποδόσεις των μακροπρόθεσμων τίτλων έχουν επιστρέψει σε επίπεδα που είχαμε να δούμε εδώ και σχεδόν δύο δεκαετίες, το ομοσπονδιακό χρέος των ΗΠΑ έχει ξεπεράσει τα 40 τρισ. δολάρια, οι ετήσιες πληρωμές τόκων υπερβαίνουν πλέον το 1 τρισ. δολάρια και οι επενδυτές αρχίζουν να αναρωτιούνται όχι απλώς πότε θα μειώσει τα επιτόκια η Fed, αλλά πόσο βιώσιμη είναι η ίδια η δημοσιονομική πορεία της μεγαλύτερης οικονομίας του κόσμου.

Και κάπου εδώ επιστρέφουν δύο πολύ διαφορετικοί– πρωταγωνιστές. Ο χρυσός και το Bitcoin.

Ο πρώτος υπάρχει ως αποθήκη αξίας εδώ και χιλιάδες χρόνια. Το δεύτερο μόλις από το 2009. Και όμως, αυτή την εβδομάδα κινήθηκαν σαν να απαντούσαν στην ίδια ερώτηση.

Το μήνυμα Dalio: «Πουλήστε ομόλογα, αγοράστε χρυσό και λίγο Bitcoin»

Ο Ray Dalio, ιδρυτής της Bridgewater Associates και ένας από τους πιο επίμονους επικριτές της δημοσιονομικής πορείας των ΗΠΑ, το είπε με τρόπο που δεν αφήνει πολλά περιθώρια παρερμηνείας.

Οι επενδυτές, υποστηρίζει, πρέπει να μειώσουν την έκθεσή τους στα ομόλογα, να διαφοροποιήσουν τα χαρτοφυλάκιά τους σε χώρες με ισχυρά δημόσια οικονομικά και να διατηρούν περίπου 10% έως 15% σε χρυσό, μαζί με «λίγο» Bitcoin.

Η λογική του δεν βασίζεται σε μια βραχυπρόθεσμη πρόβλεψη για τις αγορές. Βασίζεται σε έναν φόβο πολύ μεγαλύτερο.

Ο Dalio εκτιμά ότι οι ΗΠΑ θα έχουν φέτος περίπου 5,5 τρισ. δολάρια κρατικά έσοδα, έναντι δαπανών περίπου 7,5 τρισ. δολαρίων. Δηλαδή ένα δημοσιονομικό κενό περίπου 2 τρισ. δολαρίων.

Την ίδια στιγμή, περίπου 10 τρισ. δολάρια χρέους πρέπει να αναχρηματοδοτηθούν, σε περιβάλλον πολύ υψηλότερων επιτοκίων.

Εάν δεν αλλάξει η πορεία, προειδοποιεί ότι μία αμερικανική κρίση χρέους θα μπορούσε να έρθει «σε τρία χρόνια, συν ή πλην δύο».

Και τότε εμφανίζεται η φράση-κλειδί της ανάλυσής του: «Χρήματα που δεν παράγονται από κυβερνήσεις, όπως ο χρυσός και το Bitcoin, αναμένεται να τα πάνε καλά».

Γιατί το sell-off των ομολόγων είναι διαφορετικό αυτή τη φορά

Κανονικά, η άνοδος των αποδόσεων των ομολόγων δεν είναι καλή είδηση για τον χρυσό. Ο χρυσός δεν προσφέρει τόκο. Όσο ανεβαίνουν οι πραγματικές αποδόσεις των κρατικών τίτλων, τόσο αυξάνεται το κόστος ευκαιρίας της κατοχής ενός περιουσιακού στοιχείου που δεν αποδίδει τίποτα.

Θεωρητικά, λοιπόν, ένα sell-off στα ομόλογα θα έπρεπε να πιέζει τον χρυσό. Και σε μεγάλο βαθμό το ίδιο ισχύει για το Bitcoin: υψηλότερα επιτόκια και πιο σφιχτές χρηματοπιστωτικές συνθήκες συνήθως πλήττουν τα assets υψηλής μεταβλητότητας.

Αυτή τη φορά, όμως, οι αγορές φαίνεται να διαβάζουν το sell-off διαφορετικά. Δεν βλέπουν απλώς «υψηλότερα επιτόκια». Βλέπουν ολοένα και μεγαλύτερο δημοσιονομικό κίνδυνο. Και αυτή είναι μια τεράστια διαφορά.

Το trade της «νομισματικής απαξίωσης»

Οι Financial Times περιγράφουν την κίνηση ως επιστροφή του debasement trade. Η λογική είναι απλή: όταν μια κυβέρνηση συσσωρεύει χρέος τόσο γρήγορα ώστε οι αγορές αρχίζουν να αμφισβητούν πώς θα το χρηματοδοτήσει, υπάρχουν ουσιαστικά λίγες επιλογές.

Μπορεί να περιορίσει τις δαπάνες, να αυξήσει τους φόρους, να αποδεχθεί υψηλότερα επιτόκια ή τελικά, να επιτρέψει σε πληθωρισμό και νομισματική χαλάρωση να μειώσουν την πραγματική αξία του χρέους.

Αυτό ακριβώς φοβούνται όσοι αγοράζουν χρυσό και Bitcoin. Όχι ότι η Αμερική θα «χρεοκοπήσει» αύριο με την κλασική έννοια.

Αλλά ότι το χρέος θα αντιμετωπιστεί κάποια στιγμή με τρόπο που θα συνεπάγεται χαμηλότερη πραγματική αξία του δολαρίου.

Η παρέμβαση Μπέσεντ που γύρισε μπούμερανγκ

Το παράδοξο είναι ότι ο καταλύτης για την τελευταία έκρηξη σε χρυσό και Bitcoin ήταν μια κίνηση που είχε σχεδιαστεί για να καθησυχάσει την αγορά ομολόγων.

Ο υπουργός Οικονομικών Σκοτ Μπέσεντ ανακοίνωσε ότι το Treasury θα τουλάχιστον διπλασιάσει τις επαναγορές μακροπρόθεσμων κρατικών τίτλων, επιχειρώντας να στηρίξει τη ρευστότητα και να περιορίσει την εκτίναξη των αποδόσεων.

Αρχικά λειτούργησε, με τις αποδόσεις να υποχωρούν. Το δολάριο εξασθένησε και ο χρυσός πήρε αμέσως ανοδική κατεύθυνση.

Μέσα σε μία ημέρα, όμως, το μεγαλύτερο μέρος της πτώσης των αποδόσεων είχε εξαφανιστεί. Το 10ετές επέστρεψε κοντά στο 4,74% και το 30ετές πάνω από το 5,27%. Οι αγορές έστειλαν ένα μάλλον άβολο μήνυμα:οι τεχνικές παρεμβάσεις μπορούν να αγοράσουν χρόνο, όχι να λύσουν το πρόβλημα του χρέους.

«Δεν αντιμετωπίζει τις θεμελιώδεις ευπάθειες»

Αυτό ακριβώς επισημαίνουν και αρκετοί αναλυτές. Ο Matt King της Satori Insights σημείωσε στους FT ότι οι παρεμβάσεις Μπέσεντ «δεν κάνουν τίποτα για να αντιμετωπίσουν τις θεμελιώδεις ευπάθειες».

Και άρα, όπως είπε, δεν προκαλεί έκπληξη το γεγονός ότι η αγορά επιστρέφει στα debasement trades.

Το δολάριο έχασε περίπου 0,8% μέσα στην εβδομάδα, ενώ η JPMorgan συνέδεσε την πτώση του με την αιφνιδιαστική αύξηση των buybacks και την αναζωπύρωση της συζήτησης γύρω από τη νομισματική απαξίωση και την απρόβλεπτη οικονομική πολιτική.

Αυτός ο συνδυασμός –άνοδος αποδόσεων και ταυτόχρονη πτώση του δολαρίου– είναι ιδιαίτερα σημαντικός.

Γιατί όταν ανεβαίνουν οι αποδόσεις λόγω ισχυρότερης οικονομίας, συνήθως ενισχύεται και το νόμισμα.

Όταν όμως οι αποδόσεις ανεβαίνουν και το νόμισμα πέφτει, οι επενδυτές μπορεί να ζητούν υψηλότερη αποζημίωση για κίνδυνο αξιοπιστίας, πληθωρισμού και διάρκειας.

Ο χρυσός επιστρέφει στον φυσικό του ρόλο

Σε αυτό το περιβάλλον, ο χρυσός κάνει ακριβώς αυτό για το οποίο τον αγοράζουν εδώ και αιώνες. Αυτή την εβδομάδα κινείται προς άνοδο σχεδόν 5%, ενώ μόνο τον Αύγουστο έχει ενισχυθεί περισσότερο από 13%, με κατεύθυνση προς τη μεγαλύτερη μηνιαία άνοδό του από το 1999.

Και δεν είναι μόνο οι ιδιώτες επενδυτές. Οι κεντρικές τράπεζες συνεχίζουν να αυξάνουν τα αποθέματά τους.

Στην τελευταία έρευνα του World Gold Council, 89% των κεντρικών τραπεζών αναμένει αύξηση των παγκόσμιων αποθεμάτων χρυσού μέσα στον επόμενο χρόνο, ενώ 45% περιμένει να αυξήσει τα δικά του.

Αυτό έχει ιδιαίτερη σημασία. Γιατί οι κεντρικές τράπεζες δεν αγοράζουν Bitcoin, αγοράζουν χρυσό.

Και όταν οι ίδιες διαφοροποιούνται σταδιακά μακριά από κρατικά ομόλογα και προς ένα περιουσιακό στοιχείο χωρίς αντισυμβαλλόμενο και χωρίς εκδότη, το μήνυμα είναι δύσκολο να αγνοηθεί.

Γιατί δεν είναι όμως «σίγουρο κέρδος»

Υπάρχει ένα σημαντικό αντίβαρο. Εάν οι αποδόσεις των αμερικανικών κρατικών ομολόγων συνεχίσουν να αυξάνονται λόγω υψηλού πληθωρισμού και ισχυρής οικονομίας, ο χρυσός θα αντιμετωπίσει ξανά σοβαρό αντίθετο άνεμο.

Η UBS επισημαίνει ότι ακριβότερο πετρέλαιο μπορεί να αναζωπυρώσει τις πληθωριστικές πιέσεις, να αναγκάσει τις κεντρικές τράπεζες να κρατήσουν τα επιτόκια υψηλότερα και έτσι να στηρίξει τις αποδόσεις.

Η Rhona O’Connell της StoneX το περιγράφει ως μια πραγματική διελκυστίνδα:

• από τη μία υψηλές αποδόσεις, που πιέζουν τον χρυσό·
• από την άλλη ασθενέστερο δολάριο, γεωπολιτικός κίνδυνος και φόβος χρέους, που τον στηρίζουν.

Η UBS πάντως βλέπει τον χρυσό στα 5.400 δολάρια ανά ουγκιά μέσα στους επόμενους 12 μήνες.

Και μετά υπάρχει το Bitcoin

Το Bitcoin έκανε πολύ μεγαλύτερη κίνηση. Από περίπου 62.800 δολάρια στις αρχές της εβδομάδας, εκτινάχθηκε πάνω από τα 77.000 δολάρια, καταγράφοντας άνοδο περίπου 23% και την καλύτερη εβδομάδα του εδώ και περισσότερο από τρία χρόνια.

Η πρώτη εξήγηση είναι παρόμοια με εκείνη του χρυσού. Η προσφορά του Bitcoin είναι προκαθορισμένη.

Δεν υπάρχει υπουργείο Οικονομικών που μπορεί να εκδώσει περισσότερα Bitcoin για να χρηματοδοτήσει ένα έλλειμμα. Δεν υπάρχει κεντρική τράπεζα που μπορεί να τα δημιουργήσει.

Αυτό είναι το βασικό επιχείρημα όσων το αντιμετωπίζουν ως «ψηφιακό χρυσό». Εάν αυξάνεται η προσφορά κρατικού χρήματος και χρέους, ενώ η προσφορά Bitcoin παραμένει περιορισμένη, τότε –θεωρητικά– η σχετική αξία του δεύτερου αυξάνεται.

Αλλά δεν είναι ακόμη χρυσός

Εδώ χρειάζεται η μεγάλη υποσημείωση. Το Bitcoin μπορεί να λειτουργεί ως debasement trade.

Δεν έχει αποδείξει ακόμη ότι είναι safe haven. Η άνοδός του αυτή την εβδομάδα δεν προήλθε μόνο από τη δυσπιστία προς τα ομόλογα και το δολάριο.

Υπήρξε τεράστιο short squeeze, με περίπου 2,7 δισ. δολάρια σε short θέσεις crypto να ρευστοποιούνται. Υπήρξε ταυτόχρονα αισιοδοξία για το Clarity Act και τη ρύθμιση της αγοράς crypto στις ΗΠΑ. Υπήρξαν νέες προτάσεις από την SEC.Και υπήρξε η συνάντηση του Ντόναλντ Τραμπ με στελέχη του κλάδου.

Με άλλα λόγια, το Bitcoin αυτή την εβδομάδα ήταν ταυτόχρονα: στοίχημα κατά της νομισματικής απαξίωσης, risk asset, momentum trade, short squeeze και πολιτικό trade.

Ο χρυσός δεν χρειάζεται τόσες εξηγήσεις.

Ίδιος φόβος, διαφορετική προστασία

Αυτό είναι ίσως το βασικό συμπέρασμα.

Χρυσός και Bitcoin μπορεί να ανεβαίνουν για τον ίδιο θεμελιώδη λόγο –τη δυσπιστία απέναντι στην ανεξέλεγκτη δημιουργία χρέους– αλλά δεν προστατεύουν τον επενδυτή με τον ίδιο τρόπο.

Ο χρυσός έχει ιστορία αιώνων ως αποθήκη αξίας, χαμηλότερη μεταβλητότητα, ζήτηση από κεντρικές τράπεζες και λειτουργεί χωρίς πιστωτικό κίνδυνο.

Το Bitcoin έχει επίσης περιορισμένη προσφορά και ανεξαρτησία από κρατικές αρχές, αλλά παραμένει εξαιρετικά ευμετάβλητο και πολύ πιο ευαίσθητο στη ρευστότητα, στη μόχλευση και στο επενδυτικό sentiment.

Ένα χαρακτηριστικό στοιχείο: παρά το τελευταίο ράλι, το Bitcoin παραμένει πολύ χαμηλότερα από το ιστορικό υψηλό των 126.198 δολαρίων.

Το «καταφύγιο» που μπορεί να χάσει 30% ή 40% σε έναν κύκλο απαιτεί διαφορετική ανοχή κινδύνου.

Το πραγματικό trade δεν είναι «ομόλογα εναντίον χρυσού»

Υπάρχει όμως ένα ακόμη βαθύτερο σημείο. Η μεγάλη αλλαγή στις αγορές δεν είναι ότι οι επενδυτές ξαφνικά αποφάσισαν πως τα ομόλογα είναι άχρηστα.

Είναι ότι αρχίζουν να διαχωρίζουν τα κρατικά ομόλογα ανάλογα με ποιος τα εκδίδει, σε ποια διάρκεια και με ποια δημοσιονομική αξιοπιστία.

Ο Dalio άλλωστε δεν λέει απλώς «πουλήστε όλα τα ομόλογα». Μιλά για διαφοροποίηση σε χώρες με ισχυρότερα δημόσια οικονομικά.

Και αυτό συνδέεται με το κεντρικό μήνυμα που στέλνει η τελευταία αναταραχή: σε έναν κόσμο μεγάλων ελλειμμάτων, δεν είναι όλα τα κρατικά χρέη εξίσου ασφαλή.

Το «αντίδοτο» λοιπόν ποιο είναι;

Ο χρυσός είναι σήμερα το πιο καθαρό αντίδοτο στην απώλεια εμπιστοσύνης προς τα κρατικά νομίσματα και το δημόσιο χρέος.

Το Bitcoin είναι η πιο επιθετική και πολύ πιο ασταθής εκδοχή του ίδιου στοιχήματος.

Κανένα από τα δύο, όμως, δεν αποτελεί μαγική ασφάλεια απέναντι σε κάθε μορφή sell-off.

Εάν η κρίση ομολόγων εξελιχθεί σε πραγματικό liquidity shock, το Bitcoin μπορεί να πουληθεί μαζί με όλα τα υπόλοιπα risk assets. Ακόμη και ο χρυσός μπορεί προσωρινά να πιεστεί εάν οι επενδυτές αναζητούν απεγνωσμένα μετρητά.

Εάν όμως το πρόβλημα είναι διαφορετικό –εάν δηλαδή αυτό που αμφισβητείται είναι η πραγματική αξία του κρατικού χρέους, η βιωσιμότητα των ελλειμμάτων και τελικά η αγοραστική δύναμη των νομισμάτων– τότε η περίπτωση του χρυσού και, σε μικρότερο και πολύ πιο κερδοσκοπικό βαθμό, του Bitcoin γίνεται πολύ ισχυρότερη.

Γιατί η ερώτηση που αρχίζουν πλέον να κάνουν οι επενδυτές δεν είναι: «Πού θα βρω υψηλότερη απόδοση;»

Είναι: «Τι μπορώ να κατέχω που κανένα κράτος δεν μπορεί να δημιουργήσει κατά βούληση για να πληρώσει τα χρέη του;»

Και εκεί ακριβώς συναντώνται, ίσως για πρώτη φορά τόσο καθαρά, ένα μέταλλο ηλικίας χιλιάδων ετών και ένα ψηφιακό νόμισμα ηλικίας μόλις 17.

Με στοιχεία από Bloomberg, Financial Times, CNBC και MarketWatch

Προτιμώμενη πηγή στην Google

Για να εμφανίζονται περισσότερα άρθρα της Ναυτεμπορικής στις αναζητήσεις σας εύκολα και γρήγορα, πρέπει να προσθέσετε το site στις προτιμώμενες πηγές σας. Μπορείτε να το κάνετε πηγαίνοντας εδώ.