Ειρηνευτική Διαδικασία Αζερμπαϊτζάν – Αρμενίας: Ένας χρόνος ιστορικού μετασχηματισμού στον Νότιο Καύκασο
Στις 10 Αυγούστου 2026, οι Ηνωμένες Πολιτείες, το Αζερμπαϊτζάν και η Αρμενία εξέδωσαν κοινή Τριμερή Δήλωση με την ευκαιρία της πρώτης επετείου της ιστορικής Συνόδου Κορυφής της Ουάσιγκτον.
Η Σύνοδος Κορυφής, που πραγματοποιήθηκε στις 8 Αυγούστου 2025, έθεσε ουσιαστικά τέλος στη σχεδόν 30ετή διαμάχη μεταξύ του Αζερμπαϊτζάν και της Αρμενίας, εγκαινιάζοντας μια νέα εποχή για ολόκληρο τον Νότιο Καύκασο. Μετά από έναν χρόνο απόλυτης ειρήνης —που αποδεικνύεται τόσο στα χαρτιά όσο και στο πεδίο— δεν αποτελεί υπερβολή να ειπωθεί ότι η Σύνοδος Κορυφής της Ουάσιγκτον χώρισε τη μετα-σοβιετική ιστορία της περιοχής μετά το 1991 σε δύο διακριτά κεφάλαια: ένα παρελθόν σημαδεμένο από συγκρούσεις και ένα ειρηνικό μέλλον με ευημερία
Για να κατανοήσει κανείς το μέγεθος αυτού του μετασχηματισμού, πρέπει να ανατρέξει στα όσα συνέβησαν στην Ουάσιγκτον στις 8 Αυγούστου 2025.
Υπογραφή της Συμφωνίας Ειρήνης
Οι Υπουργοί Εξωτερικών του Αζερμπαϊτζάν και της Αρμενίας υπέγραψαν το συμφωνημένο κείμενο του Σχεδίου Συμφωνίας για την Εγκαθίδρυση Ειρήνης και Διακρατικών Σχέσεων, δεσμεύοντας νομικά και τα δύο έθνη να σέβονται την εδαφική ακεραιότητα, την κυριαρχία και τα διεθνή σύνορα αλλήλων.
Παρουσία του Προέδρου των Ηνωμένων Πολιτειών, οι ηγέτες του Αζερμπαϊτζάν και της Αρμενίας υπέγραψαν μια ιστορική Κοινή Διακήρυξη, δεσμευόμενοι να οικοδομήσουν σχέσεις καλής γειτονίας, να απορρίψουν τη χρήση βίας για εδαφικά οφέλη και να ανοίξουν τις περιφερειακές επικοινωνίες —συμπεριλαμβανομένου του έργου υποδομής Διαδρομή Τραμπ για τη Διεθνή Ειρήνη και Ευημερία (TRIPP).
Διάλυση των Εμποδίων του Παρελθόντος: Το Αζερμπαϊτζάν και η Αρμενία υπέβαλαν Κοινή Έκκληση προς τον Ασκούντα την Προεδρία του ΟΑΣΕ, ζητώντας την επίσημη κατάργηση της Διαδικασίας του Μινσκ του ΟΑΣΕ και των σχετικών δομών της. Αυτοί οι μηχανισμοί, που είχαν συσταθεί στις αρχές της δεκαετίας του 1990, είχαν παύσει προ πολλού να είναι αποτελεσματικοί και αποτελούσαν εμπόδιο για μια πραγματική ομαλοποίηση.
Τα αποτελέσματα
Έναν χρόνο αργότερα, η Τριμερής Δήλωση της 10ης Αυγούστου 2026 υπογραμμίζει τα συγκεκριμένα αποτελέσματα που επιτεύχθηκαν κατά τους τελευταίους δώδεκα μήνες:
Σταθερότητα στα Σύνορα: Και τα δύο έθνη διατήρησαν τη σταθερότητα στα κοινά τους σύνορα και προώθησαν την επίσημη διαδικασία οριοθέτησης των συνόρων χωρίς σοβαρά περιστατικά.
Πρόοδος του Έργου TRIPP: Το έργο TRIPP μετατράπηκε γρήγορα από ιδέα σε πραγματικότητα. Οι ΗΠΑ και η Αρμενία ίδρυσαν την Εταιρεία Ανάπτυξης TRIPP, ενώ το Αζερμπαϊτζάν έχει σχεδόν ολοκληρώσει τις βασικές σιδηροδρομικές και οδικές υποδομές στο έδαφος του για την απρόσκοπτη σύνδεση με το TRIPP στην Αρμενία.
Άρση των Οικονομικών Εμποδίων: Το Αζερμπαϊτζάν ήρε μονομερώς όλους τους διαμετακομιστικούς περιορισμούς όσον αφορά την Αρμενία. Κατά τον περασμένο χρόνο, περίπου 60.000 τόνοι φορτίου διέσχισαν το αζερικό έδαφος από και προς την Αρμενία, παράλληλα με 20.000 τόνους Αζέρικων πετρελαιοειδών που παραδόθηκαν στην Αρμενία. Και τα δύο έθνη συνεχίζουν να εργάζονται ενεργά για τη διεύρυνση του διμερούς εμπορίου.
Περιφερειακή Συνδεσιμότητα: Οι πάροχοι τηλεπικοινωνιών και των δύο χωρών υπέγραψαν συμφωνία για το διαδίκτυο, με στόχο τη διαφοροποίηση των ευρασιατικών δικτύων επικοινωνίας και την αύξηση της περιφερειακής ψηφιακής αξιοπιστίας.
Επίσημη Κατάργηση της Ομάδας του Μινσκ: Σύμφωνα με το κοινό αίτημα, η Ομάδα Μινσκ του ΟΑΣΕ και οι συνδεδεμένες με αυτήν δομές διαλύθηκαν επίσημα, επιβεβαιώνοντας ότι η εποχή των ανεπίλυτων συγκρούσεων έχει λάβει τέλος.
Και τα τρία έθνη εξέφρασαν την υπερηφάνειά τους για αυτά τα ορόσημα, επιβεβαιώνοντας την αμέριστη υποστήριξή τους στην κυριαρχία, την εδαφική ακεραιότητα και τη δικαιοδοσία της Αρμενίας και του Αζερμπαϊτζάν εντός των διεθνώς αναγνωρισμένων συνόρων τους, καθώς και την πλήρη δέσμευσή τους για την υλοποίηση της Κοινής Διακήρυξης της 8ης Αυγούστου 2025. Σε αυτό το θετικό πλαίσιο, το Αζερμπαϊτζάν αναμένει ότι οι εναπομείνασες εδαφικές διεκδικήσεις που εμπεριέχονται στο Σύνταγμα της Αρμενίας θα αφαιρεθούν, επιτρέποντας την επίσημη υπογραφή και επικύρωση της Συμφωνίας Ειρήνης.
Τα βήματα που πραγματοποιήθηκαν από το Αζερμπαϊτζάν και την Αρμενία αποτελούν ένα ενθαρρυντικό παράδειγμα για έναν κόσμο που πολύ συχνά διχάζεται από συγκρούσεις. Κατά την τελετή απονομής του Βραβείου Zayed για την Ανθρώπινη Αδελφοσύνη, ο Πρόεδρος Ιλχάμ Αλίγιεφ σημείωσε: «Μαθαίνουμε να ζούμε εν ειρήνη, καθώς δεν είχαμε ζήσει ποτέ εν ειρήνη από τότε που γίναμε ανεξάρτητοι». Έχοντας διανύσει με επιτυχία αυτόν τον κρίσιμο πρώτο χρόνο, και τα δύο έθνη απέδειξαν ότι όταν η πολιτική βούληση ευθυγραμμίζεται με το διεθνές δίκαιο και τα πρακτικά οικονομικά κίνητρα, η διαρκής ειρήνη είναι εφικτή.
Στρατηγική σημασία για την Ελλάδα
Για την Ελλάδα και την ευρύτερη ευρωπαϊκή κοινότητα, ένας σταθερός Νότιος Καύκασος έχει στρατηγική σημασία. Η περιφερειακή ειρήνη ενισχύει άμεσα την ευρωπαϊκή ενεργειακή ασφάλεια, διασφαλίζει τις εμπορικές και διαμετακομιστικές διαδρομές που συνδέουν την Κεντρική Ασία μέσω του Καυκάσου με την περιοχή της Μεσογείου και του Αιγαίου, και ανοίγει νέους δρόμους για εμπορικές και πολιτιστικές ανταλλαγές. Συνεχίζοντας να υποστηρίζουν αυτή τη διαδικασία ομαλοποίησης, η Ελλάδα και οι Ευρωπαίοι εταίροι της μπορούν να βοηθήσουν ώστε να κλείσει οριστικά και αμετάκλητα το κεφάλαιο της περιφερειακής σύγκρουσης.
*Ο Arif Mammadov είναι ο Πρέσβης του Αζερμπαϊτζάν στην Ελλάδα
Προτιμώμενη πηγή στην Google
Για να εμφανίζονται περισσότερα άρθρα της Ναυτεμπορικής στις αναζητήσεις σας εύκολα και γρήγορα, πρέπει να προσθέσετε το site στις προτιμώμενες πηγές σας. Μπορείτε να το κάνετε πηγαίνοντας εδώ.
