Εκτόξευση της αγοράς της «Τεχνητής Νοημοσύνης στα διαγνωστικά»
Στο πώς αναμένεται να μεταμορφώσει η χρήση της τεχνητής νοημοσύνης στον τομέα των διαγνωστικών εργαλείων μας εξηγεί ο Διευθύνων Σύμβουλος και Εταίρος της Boston Consulting Group του Τμήματος Υγειονομικής Περίθαλψης για Ιταλία, Ελλάδα, Τουρκία και Ισραήλ, Stefano Cazzaniga.
Ενώ επισημαίνει ότι η Ελλάδα διαθέτει περισσότερους γιατρούς και διαγνωστικό εξοπλισμό ανά κάτοικο από τις περισσότερες χώρες του ΟΟΣΑ, αλλά λιγότερους νοσηλευτές σχεδόν από οποιονδήποτε άλλον και σε αυτή την κατεύθυνση πρέπει να κινηθεί η μεταρρύθμιση.
Κύριε Cazzaniga, πού βρισκόμαστε αυτή τη στιγμή στο διαγνωστικό τοπίο;
Ο τομέας των διαγνωστικών τεχνολογιών, τόσο στα in vitro διαγνωστικά (IVD) όσο και στην ψηφιακή απεικόνιση, σημείωνε πάντοτε μεγάλη πρόοδο και καινοτομούσε συνεχώς, προκειμένου να προσφέρει καλύτερη διαγνωστική ακρίβεια και βιωσιμότητα. Πέρα από αυτό, πιθανότατα βρισκόμαστε σήμερα μπροστά στη μεγαλύτερη μεταμόρφωση που έχει γνωρίσει ποτέ αυτός ο τομέας, επιταχυνόμενη από την Τεχνητή Νοημοσύνη, τις αποκεντρωμένες πλατφόρμες και τη σταδιακή μετάβαση από την αντιδραστική εξέταση στην πρόληψη και την εξατομίκευση της φροντίδας.
Η εισαγωγή της Τεχνητής Νοημοσύνης υποστηρίζει τους κλινικούς γιατρούς «ενισχύοντας» τις δυνατότητές τους, παρέχοντας, για παράδειγμα, επιπλέον πληροφορίες για το ιατρικό ιστορικό του ασθενούς, συγκρίνοντας εκατομμύρια εικόνες ή αριθμούς για τον εντοπισμό ανωμαλιών και βλέποντας συσχετίσεις που το ανθρώπινο μάτι δεν μπορεί να διακρίνει.
Ανάλογα με τις εκτιμήσεις, η αγορά της «Τεχνητής Νοημοσύνης στα διαγνωστικά» αναμένεται να αναπτυχθεί εκθετικά τα επόμενα χρόνια, με ρυθμούς από 20% έως και άνω του 40% ετησίως, γεγονός που αποτυπώνει την εμπιστοσύνη όλων των εμπλεκομένων στην υιοθέτηση αυτής της τεχνολογίας.
Πόσο έχει βοηθήσει η Τεχνητή Νοημοσύνη σε επίπεδο έρευνας; Έχουμε επιτάχυνση της καινοτομίας;
Εννοείται, η ανακάλυψη φαρμάκων μετασχηματίζεται ριζικά, με τους κύκλους Έρευνας & Ανάπτυξης να συμπιέζονται χρονικά. Αυτό που δεν έχει ακόμη «ξεκλειδωθεί» είναι η επόμενη φάση, που αφορά τις κλινικές δοκιμές και τη ρυθμιστική έγκριση, οι οποίες εξακολουθούν να λειτουργούν με λογικές «προ Τεχνητής Νοημοσύνης».
Αυτό που βλέπουμε επίσης να αναδύεται είναι τα «Δεδομένα Πραγματικού Κόσμου» (Real World Data) και η χρήση agents για την εκτέλεση ερευνητικών εργασιών πολλαπλών σταδίων. Με μία λέξη, η αρχική ανακάλυψη επηρεάζεται ξεκάθαρα, η συνολική αλυσίδα αξίας όχι ακόμη σημαντικά, όμως οι προοπτικές είναι θετικές.
Πώς μπορεί να βελτιωθεί ή και να μειωθεί η παραμονή των ασθενών στα νοσοκομεία για μεγάλο χρονικό διάστημα;
Η βελτιστοποίηση της διάρκειας νοσηλείας αποτελεί κρίσιμη παράμετρο για όλα τα συστήματα υγείας. Η μείωσή της δημιουργεί χώρο για τη θεραπεία νέων ασθενών (βελτιώνοντας την πρόσβαση), αυξάνει την εναλλαγή των κλινών (βελτιώνοντας τη βιωσιμότητα) και μειώνει τον κλινικό κίνδυνο της νοσηλείας.
Οι εξελίξεις στον κλινικό τομέα έχουν ήδη προσφέρει σημαντική βελτιστοποίηση. Για παράδειγμα, πολλές διαδικασίες πραγματοποιούνται πλέον σε ημερήσια βάση, ενώ πριν από μόλις 20-30 χρόνια απαιτούσαν νοσηλεία. Το ίδιο συμβαίνει και με τις χειρουργικές επεμβάσεις χαμηλής πολυπλοκότητας.
Υπάρχουν επίσης προγράμματα «fast track», όπως για παράδειγμα στις επεμβάσεις αντικατάστασης ισχίου, που ήδη μειώνουν σημαντικά την ανάγκη για ημέρες νοσηλείας, διατηρώντας ή και βελτιώνοντας τα κλινικά αποτελέσματα.
Ένα ακόμη παράδειγμα είναι τα προγράμματα Enhanced Recovery After Surgery.
Με λίγα λόγια, ας ξεχάσουμε τον κλασικό τρόπο βελτιστοποίησης της διάρκειας νοσηλείας με το να «βγάζουμε τους ασθενείς πιο γρήγορα» από το νοσοκομείο, και ας υιοθετήσουμε έναν επανασχεδιασμό των κλινικών ροών εργασίας με predictive analytics και πολυεπιστημονικό σχεδιασμό εξιτηρίων. Φυσικά, αυτό απαιτεί ένα μετανοσοκομειακό σύστημα (downstream), το οποίο σε ορισμένες χώρες θα πρέπει να ενισχυθεί μέσω καλύτερου συντονισμού της φροντίδας και επενδύσεων σε δυναμικότητα όπου χρειάζεται. Η αξία που παράγεται —τόσο σε επίπεδο εμπειρίας ασθενούς όσο και κλινικών αποτελεσμάτων και βιωσιμότητας των συστημάτων υγείας— αξίζει σίγουρα την επένδυση.
Η ψηφιοποίηση των νοσοκομείων θα αποφέρει καρπούς ως προς την καλύτερη ποιότητα υπηρεσιών υγείας στον ασθενή και την επίδοση των νοσηλευτικών ιδρυμάτων στις παροχές τους αλλά και στη διοικητική λήψη αποφάσεων;
Ίσως είμαι υπερβολικά ρομαντικός λόγω του νοσοκομειακού μου υπόβαθρου (λατρεύω τα νοσοκομεία!), αλλά είμαι αρκετά βέβαιος ότι η ψηφιοποίηση θα αποφέρει καρπούς — και στην πραγματικότητα ήδη αποφέρει!
Η λεπτή διαφοροποίηση είναι ότι η υιοθέτηση της τεχνολογίας από μόνη της δεν είναι αρκετή. Τα περισσότερα νοσοκομεία που γνωρίζω έχουν εισαγάγει κάποια μορφή Τεχνητής Νοημοσύνης, συνήθως με τη μορφή πιλοτικών προγραμμάτων, στις βασικές τους διαδικασίες. Όμως, εκείνα που καταγράφουν μετρήσιμα αποτελέσματα είναι λίγα.
Αυτό που βλέπουμε να λείπει είναι ένας οδικός χάρτης για την ιεράρχηση των περιπτώσεων χρήσης και τη στόχευση των σχετικών επενδύσεων, δεν υπάρχουν Βασικοί Δείκτες Απόδοσης για την παρακολούθηση των αποτελεσμάτων και την απόδοση ευθυνών και φυσικά ο τρόπος με τον οποίο υλοποιείται και διακυβερνάται η Τεχνητή Νοημοσύνη. Όταν αυτά τα τρία στοιχεία υπάρχουν, ο αντίκτυπος είναι ουσιαστικός καθώς θα αποφέρουν μειωμένη συχνότητα επανεισαγωγής ασθενών χάρη στον καλύτερο προγραμματισμό και scheduling, ιατρικά scribes που απελευθερώνουν χρόνο των γιατρών για αλληλεπίδραση με τους ασθενείς αντί για διοικητική γραφειοκρατία και AI-assisted follow-up σε όλη τη διάρκεια της κλινικής διαδρομής ώστε να διασφαλίζεται ο συντονισμός της φροντίδας μεταξύ διαφορετικών κλινικών δομών.
Στη νέα εποχή που διανύουμε μπορούμε να πούμε ότι οι υπηρεσίες Υγείας έρχονται ακόμα πιο κοντά στον ασθενή;
Κατά τη γνώμη μου, αυτή είναι η πιο ενδιαφέρουσα προέκταση και το προσωπικό μου όνειρο. Να φέρουμε τις υπηρεσίες στους ασθενείς αντί να φέρνουμε τους ασθενείς στα νοσοκομεία (εκτός φυσικά αν είναι απαραίτητο για πιο σύνθετες διαγνωστικές και θεραπευτικές παρεμβάσεις). Αυτό γίνεται κάθε μέρα όλο και πιο εφικτό και ωφέλιμο για όλους τους εμπλεκομένους. Η αποκέντρωση της φροντίδας ήδη συμβαίνει.
Ωστόσο, θα υπάρχουν πάντα κεφαλαιουχικά απαιτητικά τμήματα του οικοσυστήματος υγείας (π.χ. προηγμένα διαγνωστικά, χειρουργικές αίθουσες) και σύνθετες επεμβάσεις (π.χ. καρδιοχειρουργική), που δεν μπορούν να πραγματοποιηθούν «στο σπίτι» με τις σημερινές τεχνολογίες, και όλοι βιώσαμε ποιοτική φροντίδα κοντά στον ασθενή κατά τη διάρκεια και μετά την Covid.
Τα νοσοκομεία είναι υπερβολικά ακριβά για την πρωτοβάθμια (και τις περισσότερες φορές και για τη δευτεροβάθμια) φροντίδα.
Αντιλαμβάνομαι ότι αυτό μοιάζει περισσότερο με φιλοδοξία παρά με απάντηση, οπότε να σας δώσω κάποια παραδείγματα διαγνωστικών εργαλείων για έλεγχο του ασθενή από το σπίτι. Σκεφτείτε προστατευμένες διαδρομές εξόδου προς το σπίτι με τη βοήθεια remote patient monitoring ή companion devices που ήδη υπάρχουν για τη διαχείριση του διαβήτη. Και point-of-care diagnostics, “hospital-at-home”, μοντέλα χρόνιας φροντίδας για αρρυθμίες, καρδιακή ανεπάρκεια, ΧΑΠ και άλλες χρόνιες παθήσεις.
Εκτός από τον μετασχηματισμό των νοσοκομείων, τι μεταρρυθμίσεις έχουμε στο κομμάτι της ασφάλισης υγείας;
Γυρίζοντας το νόμισμα από την άλλη πλευρά, οι ασφαλιστικοί φορείς ενδιαφέρονται ξεκάθαρα τόσο για το κύμα ψηφιοποίησης όσο και για την εξέλιξη του μοντέλου αποζημίωσης. Η value-based care, δηλαδή η αποζημίωση βάσει αποτελεσμάτων και όχι όγκου υπηρεσιών, είναι ίσως η πιο συναρπαστική έννοια. Η επέκταση της κάλυψης πέρα από την οξεία φροντίδα προς την πρόληψη, βοηθώντας τους πελάτες «να παραμένουν υγιείς» αντί απλώς να καλύπτονται τα ιατρικά τους έξοδα, είναι μία ακόμη σημαντική τάση. Η ασφάλιση έχει επιτέλους αρχίσει να πληρώνει για αποτελέσματα και όχι για όγκους υπηρεσιών. Αυτή και μόνο η μετατόπιση ξαναγράφει τους κανόνες της Υγείας.
Τέλος, σε επιχειρησιακό επίπεδο, υπάρχει η ψηφιοποίηση της κρίσιμης διασύνδεσης με τους παρόχους υπηρεσιών υγείας, η οποία σήμερα παρουσιάζει πολλά σημεία τριβής τόσο για τις δύο πλευρές όσο και για τους πελάτες/ασθενείς.
Πού εστιάζονται κατά τη γνώμη σας οι διαφορές της Ελλάδας με άλλες χώρες;
Αν συγκρίνουμε με άλλες χώρες του ΟΟΣΑ, βλέπουμε ότι η Ελλάδα αποδίδει καλύτερα σε επίπεδο προσδόκιμου ζωής, διαθεσιμότητας γιατρών σε σχέση με τον πληθυσμό και διαθεσιμότητας διαγνωστικού εξοπλισμού. Έχετε επιστήμονες, έχετε εγκαταστάσεις και εξοπλισμό, έχετε επενδυτές που ενδιαφέρονται για τη χώρα.
Την ίδια στιγμή, βλέπουμε πιθανές προκλήσεις στις ιδιωτικές δαπάνες υγείας, στην έλλειψη νοσηλευτών (κάτι που είναι κοινό σε όλες τις χώρες), στη δυναμικότητα της πρωτοβάθμιας φροντίδας και στη χαμηλότερη διείσδυση των γενόσημων φαρμάκων, ζητήματα που πρέπει να αντιμετωπιστούν στις επερχόμενες μεταρρυθμίσεις Υγείας.
Πιστεύω ότι η Ελλάδα βρίσκεται σε ένα σημείο καμπής. Έχει περισσότερους γιατρούς και περισσότερο διαγνωστικό εξοπλισμό ανά κάτοικο από τις περισσότερες χώρες του ΟΟΣΑ — αλλά λιγότερους νοσηλευτές σχεδόν από οποιονδήποτε άλλον. Αυτό μας δείχνει ακριβώς προς ποια κατεύθυνση πρέπει να κινηθεί η μεταρρύθμιση.
Προτιμώμενη πηγή στην Google
Για να εμφανίζονται περισσότερα άρθρα της Ναυτεμπορικής στις αναζητήσεις σας εύκολα και γρήγορα, πρέπει να προσθέσετε το site στις προτιμώμενες πηγές σας. Μπορείτε να το κάνετε πηγαίνοντας εδώ.
