Ελλάδα και Ινδία κόντρα στον άξονα Τουρκίας
Σε μια περίοδο έντονων γεωπολιτικών ανακατατάξεων στην ευρύτερη γειτονιά της Ελλάδας, οι σχέσεις Αθήνας – Νέου Δελχί αποκτούν ιδιαίτερη στρατηγική σημασία, μεταξύ άλλων, στον τομέα της άμυνας.
Η περιοχή χαρακτηρίζεται από μετατοπίσεις συμμαχιών, περιφερειακούς ανταγωνισμούς και προσπάθειες συγκρότησης νέων αξόνων επιρροής, γεγονός που καθιστά (κάποιες) διμερείς συνεργασίες καθοριστικές για τη σταθερότητα και την ειρήνη.
Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, η Ελλάδα και η Ινδία ενισχύουν τον στρατηγικό τους διάλογο και οι στρατιωτικές σχέσεις των δύο κρατών εισέρχονται σε νέα φάση κάτι που αποτυπώθηκε, μεταξύ άλλων, στο πρόσφατο ταξίδι του Υπουργού Εθνικής Άμυνας Νίκου Δένδια.
«Η σχέση με την Ινδία είναι μια σχέση στρατηγική», σημείωσε χαρακτηριστικά ο Νίκος Δένδιας μετά το πέρας των επισκέψεών του στην Ινδία μετά και την πρώτη συμφωνία που υπεγράφη με τον Ινδό ομόλογο του που αφορά τη συνεργασία στα θέματα αμυντικής βιομηχανίας.
Ταυτόχρονα, στο πλαίσιο εμβάθυνσης των σχέσεων εντάσσεται και η προ ημερών επίσκεψη του Αρχηγού του Γενικού Επιτελείου Ναυτικού, Αντιναύαρχου Ελευθέριου – Δημήτριου Κατάρα.
Είναι βέβαιο, όπως σημειώνουν αρμόδιες πηγές, ότι δύο χώρες «αντιλαμβάνονται η μία την άλλη ως στρατηγικούς εταίρους και σε στρατιωτικό επίπεδο» σε ένα διαρκώς μεταβαλλόμενο διεθνές περιβάλλον, ιδιαίτερα στην περιοχή της Μέσης Ανατολής.
Στο πλαίσιο αυτό, «οι διαδοχικές επισκέψεις, έστω και σε διαφορετικό χρόνο, αποτυπώνουν μια σταθερή πολιτική βούληση για στρατηγική εμβάθυνση. Η Ελλάδα και η Ινδία φαίνεται να οικοδομούν έναν άξονα συνεργασίας που αποκτά χαρακτηριστικά μακροπρόθεσμης στρατηγικής σύμπλευσης».
«Η αμυντική και στρατιωτική συμμαχία Ελλάδας – Ινδίας αν και αυτοτελής θα πρέπει να ιδωθεί και στο ευρύτερο πλαίσιο του σχεδιασμού της συμμαχίας των δύο χωρών με το Ισραήλ», σημειώνουν οι ίδιες πηγές.
Άλλωστε αυτό επιβεβαιώθηκε και στο ταξίδι του Πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη στο Νέο Δελχί.
Φωτ. Γ.Τ ΠΡΩΘΥΠΟΥΡΓΟΎ ΠΑΠΑΜΗΤΣΟΣ ΔΗΜΗΤΡΗΣ μέσω ΙΝΤΙΜΕΟι σχέσεις Ελλάδας – Ινδίας σε στρατιωτικό επίπεδο και οι ανταλλαγές επισκέψεων
Την ίδια στιγμή, σε σταθερή και πολυεπίπεδη τροχιά εμβάθυνσης βρίσκονται οι αμυντικές σχέσεις Ελλάδας και Ινδίας, με διαδοχικές επισκέψεις υψηλού επιπέδου, υπογραφή Προγραμμάτων Στρατιωτικής Συνεργασίας και εντατικοποίηση των κοινών δραστηριοτήτων σε ξηρά, αέρα και θάλασσα.
Το Πολεμικό Ναυτικό των δύο χωρών έχει ήδη αναπτύξει ουσιαστικούς διαύλους επικοινωνίας μέσω συνεκπαιδεύσεων και κοινών ασκήσεων, αναγνωρίζοντας τη σημασία της θαλάσσιας ασφάλειας, της προστασίας των θαλάσσιων οδών επικοινωνίας και της ελευθερίας της ναυσιπλοΐας.
Όπως επισημαίνουν αρμόδιες πηγές, «η ελληνική ναυτική εμπειρία στη Μεσόγειο και η ινδική παρουσία στον Ινδικό Ωκεανό δημιουργούν πεδίο αμοιβαίου στρατηγικού ενδιαφέροντος».
Οι ανταλλαγές επισκέψεων
- Από 6 έως 11 Απριλίου 2024, έλαβε χώρα η πρώτη επίσημη επίσκεψη του Αρχηγού ΓΕΕΘΑ, Στρατηγού Δημητρίου Χούπη, στην Ινδία, κατόπιν πρόσκλησης του Ινδού ομολόγου του. Στο πλαίσιο της επίσκεψης, στις 8 Απριλίου 2024, υπεγράφη για πρώτη φορά Πρόγραμμα Στρατιωτικής Συνεργασίας (ΠΣΣ) (για το 2024), θεμελιώνοντας θεσμικά τη διμερή στρατιωτική συνεργασία.
- Ακολούθησε, από 25 έως 30 Σεπτεμβρίου 2024, η επίσκεψη του Αρχηγού του Ινδικού Ναυτικού στην Αθήνα, επιβεβαιώνοντας την αμοιβαία βούληση για περαιτέρω ενίσχυση των ναυτικών δεσμών.
- Η συνεργασία επεκτάθηκε και σε… αέρα, καθώς από 22 έως 27 Ιουνίου 2025 ο Αρχηγός της Ινδικής Πολεμικής Αεροπορίας πραγματοποίησε επίσημη επίσκεψη στην Αθήνα, κατόπιν πρόσκλησης του ΑΓΕΑ, Αντιπτεράρχου Δημοσθένη Γρηγοριάδη.
- Στις 12 Ιανουαρίου 2026, στο Νέο Δελχί, πραγματοποιήθηκε ο πρώτος Κύκλος Συνομιλιών (Staff Talks) μεταξύ του ΓΕΕΘΑ και του Διακλαδικού Επιτελείου Άμυνας της Ινδίας. Κατά τις συνομιλίες επιβεβαιώθηκαν οι ισχυροί δεσμοί και υπεγράφη το ΠΣΣ 2026, με ιδιαίτερη έμφαση στους τομείς της καινοτομίας και των ειδικών επιχειρήσεων.
- Τέλος, από 16 έως 19 Φεβρουαρίου 2026, ο ΑΓΕΝ, πραγματοποίησε επίσημη επίσκεψη στην Ινδία, κατόπιν πρόσκλησης του Ινδού ομολόγου του, Admiral Dinesh K. Tripathi.
Κοινές ασκήσεις και επιχειρησιακή διασύνδεση
Σε επιχειρησιακό επίπεδο, οι Ένοπλες Δυνάμεις των δύο χωρών συνεργάζονται συστηματικά τόσο σε διμερές όσο και σε πολυεθνικό επίπεδο.
Αεροσκάφη των δύο Πολεμικών Αεροποριών συμμετέχουν σε μεγάλες ασκήσεις, όπως η «TARANG SHAKTI 24» στην Ινδία και η «ΗΝΙΟΧΟΣ» στην Ελλάδα.
Παράλληλα, πραγματοποιούνται συνεκπαιδεύσεις πολεμικών πλοίων (PASSEX) στο Αιγαίο Πέλαγος, στην Ανατολική Μεσόγειο, στην Αραβική Θάλασσα και στον Ινδικό Ωκεανό, ενώ Ινδοί αξιωματικοί έχουν συμμετάσχει σε εκπαιδευτικά προγράμματα στο ΚΕΝΑΠ και στο ΠΚΕΕΥΕ.
Ιδιαίτερη σημασία αποδίδεται στη συναντίληψη των δύο πλευρών σε ζητήματα θαλάσσιας ασφάλειας (maritime security) και σεβασμού της Σύμβασης των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας (UNCLOS), όπως επίσης στην αναγνώριση της γεωπολιτικής σημασίας τόσο της Μεσογείου όσο και του Ινδο-Ειρηνικού.
Διπλωματική και στρατηγική συνεργασία στην εξίσωση «Μέσης Ανατολής»
Σε διπλωματικό επίπεδο είναι προφανές ότι Αθήνα και Νέο Δελχί παρακολουθούν στενά τη στρατηγική σύγκλιση Τουρκίας – Πακιστάν, ενώ για ορισμένους, οι χθεσινές δηλώσεις Νετανιάχου δεν θεωρούνται τυχαίες ως προς τη χρονικότητα.
Διπλωματικοί κύκλοι σημειώνουν ότι οι πρόσφατες κινήσεις στην Μέση Ανατολή δημιουργούν ένα νέο πλαίσιο γεωπολιτικών συγκλίσεων και αποκλίσεων.
Η Σαουδική Αραβία, η Τουρκία και το Πακιστάν επιχειρούν να δημιουργήσουν μια τριμερή πλατφόρμα συνεργασίας, η οποία -όπως έχει γράψει η «Ν»- σε κάποιες αναλύσεις χαρακτηρίζεται ως «ισλαμικό ΝΑΤΟ».
Στον αντίποδα, σύμφωνα με τα όσα δήλωσε ο Ισραηλινός Πρωθυπουργός Μπενιαμιν Νετανιάχουν προαναγγέλλοντας την επίσκεψη Μόντι στο Ισραήλ, η Ελλάδα μαζί με το Ισραήλ και την Κύπρο (και άλλων χωρών που δεν κατονόμασε), μπορούν να «χτίσουν» ένα συμμαχικό εξάγωνο στη Μέση Ανατολή, που θα λειτουργεί ως αντίβαρο στις φιλοδοξίες της Άγκυρας και των συμμάχων της.
Σε κάθε περίπτωση, η διαρκής παρακολούθηση των στρατηγικών κινήσεων των περιφερειακών δυνάμεων, η ενίσχυση της αμυντικής και διπλωματικής συνεργασίας και η συμμετοχή σε ευρύτερους συμμαχικούς σχηματισμούς επιτρέπουν στην Αθήνα να συμβάλει στην οικοδόμηση ενός πλαισίου ειρηνικής συνύπαρξης και διαλόγου στην ευρύτερη γειτονία της. Πάντα στο πλαίσιο του Διεθνούς Δικαίου, του Δικαίου της Θάλασσας και του Καταστατικού Χάρτη του ΟΗΕ.
Μέσα από αυτήν την προσέγγιση, η Ελλάδα επιβεβαιώνει τον ρόλο της ως αξιόπιστος και υπεύθυνος συνομιλητής σε διπλωματικό και αμυντικό επίπεδο, ικανός να μεσολαβεί, να προωθεί κοινά συμφέροντα και να ενισχύει τη σταθερότητα, διασφαλίζοντας ότι οι συνεργασίες αυτές λειτουργούν ως εργαλείο ειρηνικής συνύπαρξης με αμοιβαίο όφελος.
