Ένεση ρευστότητας για τις κοινωνικές εκπτώσεις

Ρευστότητα 60 εκατ. ευρώ θα φέρει στην ακτοπλοΐα ο νέος μηχανισμός κρατικής αποζημίωσης για τις υποχρεωτικές κοινωνικές εκπτώσεις στα ακτοπλοϊκά εισιτήρια, εν μέσω αυξημένου κόστους καυσίμων.

Το μέτρο, που αφορά τις κοινωνικές εκπτώσεις (άτομα με ειδικές ανάγκες, φοιτητές και ναυτικοί) και όχι τις εμπορικές, θα εφαρμοστεί για πρώτη φορά από τον Αύγουστο του 2026 μετά την υπογραφή της σχετικής ΚΥΑ.

Θα προβλέπει προκαταβολή μέρους των χρημάτων και τελική εκκαθάριση μετά τη διασταύρωση των πραγματικά εκδοθέντων εισιτηρίων μέσω των ηλεκτρονικών συστημάτων του υπουργείου Ναυτιλίας και των ακτοπλοϊκών εταιρειών.

Την ίδια ώρα, πάντως, το υπουργείο Ναυτιλίας παρακολουθεί καθημερινά την αγορά των ναυτιλιακών καυσίμων, έχοντας έτοιμο σχέδιο πρόσθετων παρεμβάσεων εφόσον οι πιέσεις επιμείνουν, ενώ στις ακτοπλοϊκές εταιρείες λειτουργούν ως ανάχωμα αυτή τη στιγμή το fuel hedging (προαγορά καυσίμων), οι υψηλές θερινές πληρότητες των πλοίων και η ενίσχυση της ρευστότητάς τους από την αποζημίωση των υποχρεωτικών εκπτώσεων.

Η «λογική» του μέτρου

Η διαδικασία εφαρμογής του μέτρου των υποχρεωτικών εκπτώσεων και ο τρόπος καταβολής των χρημάτων παρουσιάστηκε στο Συμβούλιο Ακτοπλοϊκών Συγκοινωνιών την περασμένη Τετάρτη.

Για το 2026, που θα αποτελέσει το πρώτο και ουσιαστικά πιλοτικό έτος εφαρμογής του μέτρου, το ποσό θα κατανεμηθεί αναλογικά στις ακτοπλοϊκές εταιρείες, με βάση τα πραγματικά εισιτήρια στα οποία εφαρμόστηκαν οι υποχρεωτικές κοινωνικές εκπτώσεις και αφού προηγηθεί η προβλεπόμενη διασταύρωση των στοιχείων από τις αρμόδιες υπηρεσίες του υπουργείου Ναυτιλίας.

Η ενεργοποίηση του μηχανισμού ικανοποιεί ένα πάγιο αίτημα του ακτοπλοϊκού κλάδου.

Εδώ και πολλά χρόνια, οι εταιρείες υποχρεώνονταν, βάσει του ισχύοντος θεσμικού πλαισίου, να παρέχουν εκπτώσεις σε συγκεκριμένες κατηγορίες επιβατών, χωρίς να αποζημιώνονται για το μέρος του ναύλου που δεν εισπράττουν.

Στην πράξη, ένας δικαιούχος μπορούσε, για παράδειγμα, να εκδώσει εισιτήριο με έκπτωση 50%, καταβάλλοντας μόνο το μισό αντίτιμο.

Το υπόλοιπο 50% δεν καταβαλλόταν ούτε από τον επιβάτη ούτε από το κράτος, με αποτέλεσμα το σχετικό κόστος να επιβαρύνει αποκλειστικά την ακτοπλοϊκή εταιρεία.

Στις κατηγορίες των δικαιούχων περιλαμβάνονται, μεταξύ άλλων, άτομα με αναπηρία, πολύτεκνες οικογένειες, φοιτητές και ναυτικοί, σύμφωνα με τις εκάστοτε προβλέψεις για τις υποχρεωτικές εκπτώσεις.

Το νέο σύστημα έρχεται να ευθυγραμμίσει, ως προς την αρχή της αποζημίωσης, την ακτοπλοΐα με άλλα μέσα μαζικής μεταφοράς, οι φορείς των οποίων λαμβάνουν κρατική αποζημίωση για την εφαρμογή αντίστοιχων κοινωνικών πολιτικών.

Ο τρόπος καταβολής

Για το 2026 η διαδικασία θα χωριστεί σε δύο περιόδους. Η πρώτη θα αφορά τις υποχρεωτικές εκπτώσεις που εφαρμόστηκαν από τον Μάρτιο έως και τον Μάιο, ενώ η δεύτερη θα καλύπτει την περίοδο από τον Ιούνιο έως και τον Οκτώβριο.

Στόχος του υπουργείου Ναυτιλίας είναι η πρώτη φάση να ενεργοποιηθεί εντός του Αυγούστου, ώστε να αρχίσει η εισροή χρημάτων στις ακτοπλοϊκές επιχειρήσεις κατά τη διάρκεια της τουριστικής περιόδου, όταν οι ανάγκες χρηματοδότησης και το λειτουργικό κόστος με το κυριότερο αυτό της τιμής των καυσίμων παραμένουν ιδιαίτερα αυξημένα.

Οι εταιρείες θα έχουν τη δυνατότητα να λάβουν προκαταβολή έναντι της συνολικής αποζημίωσης, πριν από την ολοκλήρωση της τελικής εκκαθάρισης.

Για την καταβολή της προκαταβολής θα υποβάλλονται αίτηση, υπεύθυνη δήλωση, φορολογική ενημερότητα και ασφαλιστική ενημερότητα, μαζί με τα υπόλοιπα δικαιολογητικά που θα προβλέπει η ΚΥΑ.

Σύμφωνα με τον σχεδιασμό που παρουσιάστηκε, σε πρώτη φάση θα μπορεί να καταβληθεί ποσό που θα αντιστοιχεί στο 30% των προβλεπόμενων πόρων.

Το υπόλοιπο 70% θα αποδίδεται μετά την ολοκλήρωση των ελέγχων και την τελική εκκαθάριση των στοιχείων για τις δύο περιόδους εφαρμογής.

Παράλληλα, προβλέπεται η δυνατότητα μια εταιρεία να μην επιλέξει την προκαταβολή και να προσέλθει απευθείας στη δεύτερη φάση.

Σε αυτή την περίπτωση θα μπορεί έως τις 15 Νοεμβρίου να υποβάλει το σύνολο των παραστατικών και των απαιτούμενων στοιχείων, ώστε να ακολουθήσει ο έλεγχος και η καταβολή της αποζημίωσης.

Από το 2027 ο μηχανισμός θα καλύπτει ολόκληρο το ημερολογιακό έτος, με τις πληρωμές να πραγματοποιούνται και πάλι σε δύο φάσεις.

«Κλειδί» για τις πληρωμές η διασταύρωση μέσω ηλεκτρονικών συστημάτων

Κεντρικό ρόλο στον έλεγχο των αιτημάτων θα διαδραματίσει το Ηλεκτρονικό Σύστημα Κράτησης Θέσεως και Έκδοσης Εισιτηρίων Επιβατών και Αποδείξεων Μεταφοράς Οχημάτων (ΗΣΚΘΕΕΑ).

Οι εταιρείες είναι υποχρεωμένες να διαβιβάζουν προς το υπουργείο Ναυτιλίας τα δεδομένα των εκδοθέντων εισιτηρίων, δημιουργώντας μια βάση στοιχείων από την οποία μπορεί να διαπιστωθεί σε ποια εισιτήρια εφαρμόστηκε υποχρεωτική κοινωνική έκπτωση.

Παράλληλα, στα ηλεκτρονικά συστήματα έκδοσης εισιτηρίων των ίδιων των εταιρειών καταγράφεται η κατηγορία της έκπτωσης και το ύψος της μείωσης του ναύλου.

Τα στοιχεία αυτά θα διασταυρώνονται με τα δεδομένα που διαθέτει το υπουργείο, προκειμένου να υπολογίζεται το ποσό που δικαιούται κάθε επιχείρηση.

Η ευθύνη για τον έλεγχο της ιδιότητας του δικαιούχου παραμένει στις ακτοπλοϊκές εταιρείες.

Κατά την επιβίβαση, το προσωπικό οφείλει να ζητεί το σχετικό αποδεικτικό έγγραφο, όπως κάρτα αναπηρίας, φοιτητική ταυτότητα ή άλλο παραστατικό που θεμελιώνει το δικαίωμα της έκπτωσης.

Με τον τρόπο αυτό επιχειρείται να δημιουργηθεί ένα σύστημα στο οποίο η αποζημίωση θα βασίζεται αποκλειστικά σε πραγματικά εκδοθέντα και ελεγμένα εισιτήρια, περιορίζοντας τον κίνδυνο αδικαιολόγητων απαιτήσεων.

Τι εκτιμά η αγορά

Σαφής και οριστική εικόνα για το συνολικό ύψος των υποχρεωτικών κοινωνικών εκπτώσεων δεν υπάρχει ακόμη.

Σύμφωνα, πάντως, με εκτιμήσεις παραγόντων του ακτοπλοϊκού κλάδου, η ετήσια αξία τους ενδέχεται να κυμαίνεται μεταξύ 70 και 80 εκατ. ευρώ.

Η εκτίμηση αυτή αφορά μόνο τις υποχρεωτικές εκπτώσεις που επιβάλλονται από το κράτος και όχι τις εμπορικές εκπτώσεις που προσφέρουν οι εταιρείες στο πλαίσιο της τιμολογιακής τους πολιτικής.

Προσφορές για έγκαιρη κράτηση, εκπτώσεις επιστροφής, οικογενειακά πακέτα ή μειωμένοι ναύλοι σε συγκεκριμένα δρομολόγια αποτελούν εμπορικές επιλογές των εταιρειών και δεν θα καλύπτονται από την κρατική αποζημίωση.

Η παρουσίαση του σχεδίου στο Συμβούλιο Ακτοπλοϊκών Συγκοινωνιών κρίθηκε απαραίτητη λόγω του πρωτόγνωρου χαρακτήρα του μέτρου.

Στόχος ήταν τόσο η ενημέρωση των εμπλεκόμενων φορέων όσο και η διαβούλευση για πιθανές τεχνικές διορθώσεις πριν από την πλήρη ενεργοποίηση της διαδικασίας.

Παράγοντες της αγοράς εκτιμούν ότι μεγαλύτερη ωφέλεια θα έχουν οι μεγάλοι ακτοπλοϊκοί όμιλοι και οι εταιρείες με περισσότερα πλοία και μεγαλύτερο αριθμό μεταφερόμενων επιβατών.

Αντίθετα, περιορισμένο αναμένεται να είναι το οικονομικό όφελος για τις μικρότερες ή μονοβάπορες επιχειρήσεις, λόγω του μικρότερου όγκου εισιτηρίων και δικαιούχων κοινωνικών εκπτώσεων που εξυπηρετούν.

Προτιμώμενη πηγή στην Google

Για να εμφανίζονται περισσότερα άρθρα της Ναυτεμπορικής στις αναζητήσεις σας εύκολα και γρήγορα, πρέπει να προσθέσετε το site στις προτιμώμενες πηγές σας. Μπορείτε να το κάνετε πηγαίνοντας εδώ.