Επικεφαλής ευρωπαϊκών μυστικών υπηρεσιών αμφιβάλλουν πως θα επιτευχθεί εκεχειρία στην Ουκρανία το 2026
Οι επικεφαλής των ευρωπαϊκών υπηρεσιών πληροφοριών είναι απαισιόδοξοι σχετικά με τις πιθανότητες επίτευξης συμφωνίας φέτος για τον τερματισμό του πολέμου της Ρωσίας στην Ουκρανία, παρά τους ισχυρισμούς του Ντόναλντ Τραμπ ότι οι συνομιλίες με τη μεσολάβηση των ΗΠΑ έχουν φέρει την προοπτική μιας συμφωνίας «λογικά κοντά».
Οι επικεφαλής πέντε ευρωπαϊκών υπηρεσιών πληροφοριών, οι οποίοι μίλησαν στο Reuters τις τελευταίες ημέρες υπό τον όρο της ανωνυμίας, δήλωσαν ότι η Ρωσία δεν θέλει να τερματίσει γρήγορα τον πόλεμο. Τέσσερις από αυτούς δήλωσαν ότι η Μόσχα χρησιμοποιεί τις συνομιλίες με τις ΗΠΑ για να πιέσει για άρση των κυρώσεων και επιχειρηματικές συμφωνίες.
Οι συνομιλίες – ο τελευταίος γύρος των οποίων πραγματοποιήθηκε στη Γενεύη αυτή την εβδομάδα – είναι «θέατρο διαπραγματεύσεων», δήλωσε ένας επικεφαλής των ευρωπαϊκών υπηρεσιών πληροφοριών.
Τα σχόλια υποδεικνύουν ένα εντυπωσιακό χάσμα στον τρόπο σκέψης μεταξύ των ευρωπαϊκών πρωτευουσών και του Λευκού Οίκου, ο οποίος, σύμφωνα με την Ουκρανία, θέλει να επιτύχει μια ειρηνευτική συμφωνία μέχρι τον Ιούνιο, ενόψει των ενδιάμεσων εκλογών του Κογκρέσου των ΗΠΑ τον Νοέμβριο. Ο Τραμπ λέει ότι πιστεύει ότι ο Ρώσος πρόεδρος Βλαντίμιρ Πούτιν θέλει να κάνει μια συμφωνία.
«Η Ρωσία δεν επιδιώκει μια ειρηνευτική συμφωνία. Επιδιώκουν τους στρατηγικούς τους στόχους, και αυτοί δεν έχουν αλλάξει», δήλωσε ένας από τους επικεφαλής των ευρωπαϊκών υπηρεσιών πληροφοριών. Αυτοί περιλαμβάνουν την απομάκρυνση του Ουκρανού ηγέτη Βολοντίμιρ Ζελένσκι και την μετατροπή της Ουκρανίας σε «ουδέτερο» ανάχωμα απέναντι στη Δύση.
Το κύριο ζήτημα, δήλωσε ένας δεύτερος επικεφαλής των υπηρεσιών πληροφοριών, είναι ότι η Ρωσία ούτε θέλει ούτε χρειάζεται μια γρήγορη ειρήνη και η οικονομία της «δεν βρίσκεται στα πρόθυρα της κατάρρευσης».
Ενώ οι επικεφαλής των υπηρεσιών πληροφοριών δεν ανέφεραν πώς απέκτησαν τις πληροφορίες τους, οι υπηρεσίες τους χρησιμοποιούν ανθρώπινες πηγές, υποκλαπείσες επικοινωνίες και διάφορα άλλα μέσα. Όλοι δήλωσαν ότι θεωρούν τη Ρωσία στόχο προτεραιότητας για τη συλλογή πληροφοριών.
Το υπουργείο Εξωτερικών της Ρωσίας δεν απάντησε αμέσως σε γραπτό αίτημα για σχολιασμό. Ο Πούτιν λέει ότι είναι έτοιμος για ειρήνη αλλά με τους δικούς του όρους. Ρώσοι αξιωματούχοι λένε ότι οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις έχουν επανειλημμένα κάνει λάθος στις αξιολογήσεις τους για τη Ρωσία.
Διπλωματικές συνομιλίες
Οι Ουκρανοί και οι Ρώσοι διαπραγματευτές συναντήθηκαν αυτή την εβδομάδα για την τρίτη συνάντηση που διεξήχθη με τη μεσολάβηση των ΗΠΑ για το 2026, χωρίς καμία πρόοδο σε βασικά σημεία τριβής, συμπεριλαμβανομένου του εδαφικού.
Μετά τις συναντήσεις, ο Ζελένσκι φάνηκε απογοητευμένος από την έλλειψη ουσιαστικής προόδου και άφησε να εννοηθεί ότι οι Ρώσοι ενδιαφέρονται περισσότερο να συζητήσουν τις ιστορικές ρίζες της σύγκρουσης παρά να καταλήξουν σε μια βραχυπρόθεσμη συμφωνία.
«Δεν χρειάζομαι ιστορικά πράγματα για να τερματίσω αυτόν τον πόλεμο και να προχωρήσω στη διπλωματία. Επειδή είναι απλώς μια τακτική καθυστέρησης», έγραψε στο X την Πέμπτη.
Η Μόσχα θέλει το Κίεβο να αποσύρει τις δυνάμεις του από το υπόλοιπο 20% της ανατολικής περιοχής του Ντονέτσκ που δεν ελέγχει η Ρωσία, κάτι που η Ουκρανία αρνείται να κάνει.
Ο δεύτερος αρχηγός των μυστικών υπηρεσιών δήλωσε ότι η Ρωσία θα μπορούσε να ικανοποιηθεί εδαφικά εάν αποκτούσε το υπόλοιπο Ντονέτσκ, αλλά αυτό δεν θα εκπλήρωνε τον στόχο της να ανατρέψει τη φιλοδυτική κυβέρνηση του Ζελένσκι.
Ένας τρίτος αρχηγός των μυστικών υπηρεσιών δήλωσε ότι υπήρχε μια λανθασμένη πεποίθηση ότι η παραχώρηση του Ντονέτσκ από την Ουκρανία θα οδηγούσε γρήγορα σε μια ειρηνευτική συμφωνία.
«Στην περίπτωση που οι Ρώσοι λάβουν αυτές τις παραχωρήσεις, (νομίζω) ότι αυτή είναι ίσως η αρχή πραγματικών διαπραγματεύσεων», είπε ο αξιωματούχος, προβλέποντας ότι η Ρωσία θα θέσει στη συνέχεια περαιτέρω απαιτήσεις.
Ο αρχηγός των μυστικών υπηρεσιών, χωρίς να παράσχει αποδεικτικά στοιχεία, εξέφρασε επίσης ανησυχία για το «πολύ περιορισμένο» επίπεδο δεξιοτήτων στις διαπραγματεύσεις με τη Ρωσία σε όλη τη Δύση, συμπεριλαμβανομένης της ευρωπαϊκής πλευράς, η οποία, σύμφωνα με τον Ζελένσκι, θα πρέπει να έχει ενεργό ρόλο στις συνομιλίες.
Της αμερικανικής πλευράς ηγούνται ο Στιβ Γουίτκοφ, κατασκευαστής ακινήτων και μακροχρόνιος φίλος του Τραμπ, και ο Τζάρεντ Κούσνερ, γαμπρός του προέδρου των ΗΠΑ.
Και οι δύο άνδρες έχουν εργαστεί σε άλλες συγκρούσεις για λογαριασμό του Τραμπ, αλλά ούτε αυτοί είναι εκπαιδευμένοι διπλωμάτες ούτε έχουν κάποια συγκεκριμένη εμπειρία σε θέματα Ρωσίας ή Ουκρανίας.
Απαντώντας σε αίτημα για σχολιασμό, η εκπρόσωπος του Λευκού Οίκου, Άννα Κέλι, δήλωσε ότι οι ανώνυμοι επικριτές δεν έκαναν τίποτα για να βοηθήσουν στον τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία. «Ο Πρόεδρος Τραμπ και η ομάδα του έχουν κάνει περισσότερα από οποιονδήποτε άλλον για να φέρουν τις δύο πλευρές κοντά για να σταματήσουν τις δολοφονίες και να επιτευχθεί μια ειρηνευτική συμφωνία».
«Πολύ υψηλό οικονομικοί κίνδυνοι»
Δύο από τους αξιωματούχους δήλωσαν ότι η Μόσχα προσπαθούσε να διαχωρίσει τις συνομιλίες σε δύο διαφορετικά επίπεδα – το ένα επικεντρώνεται στον πόλεμο και το δεύτερο επικεντρώνεται σε διμερείς συμφωνίες με τις ΗΠΑ που θα περιλαμβάνουν άρση των κυρώσεων για τη Ρωσία.
Ο Ζελένσκι είπε ότι οι υπηρεσίες πληροφοριών του τον έχουν ενημερώσει ότι οι διαπραγματευτές των ΗΠΑ και της Ρωσίας συζητούν διμερείς συμφωνίες συνεργασίας αξίας έως και 12 τρισεκατομμυρίων δολαρίων, τις οποίες πρότεινε ο Ρώσος απεσταλμένος Κίριλ Ντμιτρίεφ.
Οι Ευρωπαίοι αξιωματούχοι δεν παρείχαν λεπτομέρειες σχετικά με αυτές τις συζητήσεις, αν και ο ίδιος ο Ντμιτρίεφ έγραψε στο X την Τετάρτη ότι το «χαρτοφυλάκιο πιθανών έργων ΗΠΑ-Ρωσίας ξεπερνά τα 14 τρισεκατομμύρια δολάρια».
Ο δεύτερος αρχηγός των μυστικών υπηρεσιών δήλωσε ότι η προσφορά είχε σχεδιαστεί για να προσελκύσει τόσο τον Τραμπ όσο και τους Ρώσους ολιγάρχες που δεν έχουν επωφεληθεί από τον πόλεμο λόγω των κυρώσεων, αλλά των οποίων την αφοσίωση ο Πούτιν πρέπει να διατηρήσει καθώς η ρωσική οικονομία αντιμετωπίζει σκληρούς αντιξοότητες.
Ο αξιωματούχος δήλωσε ότι τελικά η Ρωσία ήταν μια «ανθεκτική κοινωνία» που θα μπορούσε να αντέξει δυσκολίες.
Ωστόσο, ο τρίτος αξιωματούχος δήλωσε ότι η Ρωσία θα αντιμετωπίσει «πολύ υψηλούς» οικονομικούς κινδύνους κατά το δεύτερο εξάμηνο του 2026, επικαλούμενος μεταξύ άλλων παραγόντων την περιορισμένη πρόσβαση της Μόσχας στις κεφαλαιαγορές λόγω των κυρώσεων και το υψηλό κόστος δανεισμού.
Ορισμένοι αναλυτές λένε ότι η οικονομία της Ρωσίας βρίσκεται κάπου μεταξύ στασιμότητας και ύφεσης, αφού πέρυσι αναπτύχθηκε μόλις 1%.
Το βασικό επιτόκιο της κεντρικής τράπεζας, το οποίο διαμορφώνει το κόστος δανεισμού, ανέρχεται στο 15,5%. Το ρευστό μέρος του ρωσικού ταμείου για τις «δύσκολες μέρες» που χρησιμοποιεί η κυβέρνηση για να καλύψει το έλλειμμα του προϋπολογισμού της έχει μειωθεί περισσότερο από το μισό από την εισβολή του 2022.
