Έτοιμη να εγκαταλείψει τον ΟΠΕΚ – Το μεγάλο στοίχημα των ΗΠΑ και τι σημαίνει για τις τιμές πετρελαίου

Μια χώρα που βοήθησε να γεννηθεί ο ΟΠΕΚ μπορεί τώρα να γίνει εκείνη που θα επιταχύνει την αποδυνάμωσή του.

Η Βενεζουέλα εξετάζει το ενδεχόμενο αποχώρησης από το καρτέλ, σύμφωνα με το Bloomberg, σε μια κίνηση με τεράστιο συμβολικό βάρος αλλά και δυνητικά πολύ μεγαλύτερες συνέπειες για την παγκόσμια αγορά πετρελαίου.

Την ίδια στιγμή, ΗΠΑ και Καράκας συζητούν μια συμφωνία που θα μπορούσε να δώσει στην Ουάσιγκτον μακροχρόνια πρόσβαση σε ορισμένα από τα μεγαλύτερα πετρελαϊκά αποθέματα στον κόσμο.

Οι συνομιλίες φτάνουν, σύμφωνα με πληροφορίες, ακόμη και στην πιθανότητα 100ετούς μίσθωσης πετρελαϊκών πεδίων, ενώ το Reuters μεταδίδει ότι η κυβέρνηση Τραμπ βρίσκεται κοντά σε συμφωνία που θα επέτρεπε σε αμερικανικές εταιρείες να αναπτύξουν επιλεγμένα κοιτάσματα με εγγυημένη τροφοδοσία των ΗΠΑ.

Για την αγορά, το μήνυμα είναι σαφές: η Βενεζουέλα μπορεί να επιστρέψει πολύ πιο επιθετικά ως παραγωγός – και αυτή τη φορά χωρίς τους περιορισμούς ενός OPEC που ήδη χάνει επιρροή.

Από ιδρυτικό μέλος σε πιθανό «αποστάτη»

Η ειρωνεία είναι ιστορική. Η Βενεζουέλα ήταν ένα από τα πέντε κράτη που ίδρυσαν τον ΟΠΕΚ το 1960 και θεωρείται μία από τις χώρες που διαδραμάτισαν καθοριστικό ρόλο στη δημιουργία του.

Σήμερα, όμως, η θέση της μέσα στον οργανισμό είναι πολύ μικρότερη. Η παραγωγή της έχει καταρρεύσει έπειτα από χρόνια κυρώσεων, υποεπενδύσεων και πολιτικής αστάθειας.

Τον Ιούλιο αντλούσε περίπου 1,16 εκατ. βαρέλια ημερησίως, λιγότερα από τα μισά σε σχέση με μία δεκαετία πριν. Η εικόνα όμως έχει αρχίσει να αλλάζει. Η παραγωγή αυξάνεται, ξένοι επενδυτές επιστρέφουν και η Chevron έχει ήδη επεκτείνει σημαντικά τη θέση της στη χώρα.

Και τώρα οι ΗΠΑ βλέπουν τη Βενεζουέλα όχι ως παρία, αλλά ως ένα από τα μεγαλύτερα πετρελαϊκά στοιχήματα της επόμενης δεκαετίας.

Τι σημαίνει για τις τιμές σήμερα

Στο άμεσο μέλλον, μια έξοδος της Βενεζουέλας από τον OPEC δεν θα έριχνε από μόνη της τις τιμές του πετρελαίου.

Η σημερινή παραγωγή της χώρας είναι ακόμη πολύ μικρή για να αλλάξει δραματικά το παγκόσμιο ισοζύγιο. Και αυτή τη στιγμή η αγορά καθορίζεται κυρίως από τη σύγκρουση με το Ιράν, τις περιορισμένες ροές μέσω των Στενών του Ορμούζ και το γεωπολιτικό ασφάλιστρο κινδύνου.

Το Brent κινείται σήμερα περίπου στα 89,5 δολάρια το βαρέλι και το αμερικανικό αργό γύρω στα 83,3 δολάρια, με τα δύο συμβόλαια να κατευθύνονται πάντως προς σημαντικές εβδομαδιαίες απώλειες.  Με άλλα λόγια, η Βενεζουέλα δεν είναι ακόμη ο παράγοντας που αποφασίζει αν το Brent θα βρίσκεται στα 85 ή στα 95 δολάρια.

Μπορεί όμως να γίνει ένας από τους παράγοντες που θα καθορίσουν αν τα επόμενα χρόνια θα βρίσκεται στα 60, στα 70 ή πολύ υψηλότερα.

Το πραγματικό παιχνίδι είναι η παραγωγή

Το κρίσιμο σημείο δεν είναι λοιπόν η ίδια η αποχώρηση από τον ΟΠΕΚ. Είναι τι θα ακολουθήσει.

Χωρίς την πιθανότητα μελλοντικών ποσοστώσεων παραγωγής, η Βενεζουέλα θα μπορούσε να επιδιώξει τη μέγιστη δυνατή αύξηση των αντλήσεων, προσελκύοντας αμερικανικά και άλλα διεθνή κεφάλαια για την αποκατάσταση των κοιτασμάτων και των υποδομών της.

Αμερικανοί αξιωματούχοι φέρονται μάλιστα να οραματίζονται έναν πετρελαϊκό άξονα ΗΠΑ – Βενεζουέλας που θα μπορούσε να περιορίσει αισθητά την επιρροή του ΟΠΕΚ.

Αυτό θα εξυπηρετούσε και έναν από τους διαχρονικούς στόχους του Ντόναλντ Τραμπ: περισσότερο πετρέλαιο, χαμηλότερες τιμές και φθηνότερη βενζίνη για τους Αμερικανούς καταναλωτές.

Βαρέλια υπάρχουν, αλλά δεν φεύγουν εύκολα

Υπάρχει όμως μεγάλη απόσταση ανάμεσα στα τεράστια αποθέματα της Βενεζουέλας και στην πραγματική δυνατότητα να πλημμυρίσει η αγορά με πετρέλαιο.

Η πετρελαϊκή υποδομή της χώρας είναι σε κακή κατάσταση. Παλιά λιμάνια, βλάβες, διακοπές ρεύματος και προβλήματα ποιότητας έχουν ήδη δημιουργήσει σοβαρά bottlenecks.

Το Reuters ανέφερε πρόσφατα ότι δεξαμενόπλοια περιμένουν ακόμη και 30 ημέρες για να φορτώσουν, ενώ οι εξαγωγές έχουν κολλήσει περίπου στα 1,25 εκατ. βαρέλια ημερησίως, πολύ κάτω από τα ιστορικά επίπεδα άνω των 2,5 εκατ. βαρελιών.

Άρα, ακόμη και αν τα αμερικανικά κεφάλαια αρχίσουν να εισρέουν αύριο, δεν πρόκειται να εμφανιστούν εκατομμύρια νέα βαρέλια στην αγορά μέσα σε λίγους μήνες.

Η επίδραση στις τιμές είναι περισσότερο υπόθεση ετών παρά εβδομάδων.

REUTERS/Carlos Garcia Rawlins/File PhotoΤο μεγαλύτερο πλήγμα είναι για τον ίδιο τον ΟΠΕΚ

Εδώ όμως βρίσκεται η πιο ενδιαφέρουσα διάσταση. Η Βενεζουέλα δεν θα ήταν η πρώτη σημαντική αποχώρηση.

Τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα εγκατέλειψαν τον ΟΠΕΚ πριν από λίγους μήνες, ενώ στο Ιράκ έχει επίσης εκφραστεί δημόσια δυσαρέσκεια για τις ποσοστώσεις παραγωγής.

Μια νέα αποχώρηση θα ενίσχυε την αίσθηση ότι ο οργανισμός που επί δεκαετίες μπορούσε να μετακινεί την τιμή του πετρελαίου με μία ανακοίνωση δυσκολεύεται πλέον να κρατήσει ενωμένους ακόμη και τους ίδιους τους παραγωγούς του.

Και αυτό συμβαίνει ήδη σε μια περίοδο κατά την οποία η δύναμη του ΟΠΕΚ+ έχει υποχωρήσει αισθητά. Σύμφωνα με ανάλυση του Reuters, το μερίδιό του στην παγκόσμια αγορά έπεσε από πάνω από 48% πριν από τον πόλεμο με το Ιράν σε περίπου 40% τον Ιούλιο, καθώς οι πολεμικές διαταραχές και η αποχώρηση των ΗΑΕ περιόρισαν τη δυνατότητά του να καθορίζει την προσφορά.

Ο φόβος ενός νέου πολέμου τιμών

Το πιο αρνητικό σενάριο για τις τιμές θα ήταν μια σταδιακή διάλυση της πειθαρχίας του ΟΠΕΚ.

Εάν περισσότερα μέλη αποφασίσουν ότι προτιμούν να αυξήσουν την παραγωγή και να διεκδικήσουν μερίδιο αγοράς αντί να περιορίζουν τα βαρέλια για να στηρίζουν τις τιμές, τότε μπορεί να ξεκινήσει αγώνας παραγωγής.

Κάτι ανάλογο συνέβη το 2020, όταν η σύγκρουση για την παραγωγή οδήγησε σε σύντομο αλλά βίαιο πόλεμο τιμών.

Σε ένα τέτοιο περιβάλλον, η επανεμφάνιση μιας Βενεζουέλας που προσπαθεί να αυξήσει επιθετικά την παραγωγή της θα λειτουργούσε σαν πρόσθετη πίεση στις τιμές.

Και το timing είναι κρίσιμο: ο Διεθνής Οργανισμός Ενέργειας και άλλοι αναλυτές ήδη προβλέπουν αυξανόμενο πλεόνασμα προσφοράς τα επόμενα χρόνια.

SHUTTERSTOCKΗ μεγάλη ανατροπή του πετρελαϊκού χάρτη

Υπάρχει επομένως ένα παράδοξο.

Σήμερα η αγορά ανησυχεί κυρίως για έλλειψη πετρελαίου εξαιτίας του Ιράν και του Ορμούζ. Το Brent έχει κινηθεί φέτος κατά μέσο όρο κοντά στα 90 δολάρια, έναντι περίπου 70 δολαρίων πέρυσι.

Αλλά πίσω από αυτή την άμεση κρίση διαμορφώνεται ένα εντελώς διαφορετικό μακροπρόθεσμο σκηνικό: περισσότερη παραγωγή από τη Βενεζουέλα, αύξηση της προσφοράς εκτός ΟΠΕΚ, ΗΠΑ που διεκδικούν άμεσο ρόλο στα μεγαλύτερα κοιτάσματα της Λατινικής Αμερικής και ένα καρτέλ που χάνει σταδιακά τη συνοχή του.

Η πιθανή έξοδος της Βενεζουέλας, επομένως, δεν είναι σήμερα ένα σοκ τιμών. Είναι κάτι δυνητικά πιο σημαντικό: ένα ακόμη σημάδι ότι αλλάζει η αρχιτεκτονική της παγκόσμιας αγοράς πετρελαίου.

Και εάν η Ουάσιγκτον καταφέρει πράγματι να μετατρέψει τα τεράστια βενεζουελάνικα αποθέματα σε νέα παραγωγή, τότε το μεγαλύτερο πρόβλημα του ΟΠΕΚ τα επόμενα χρόνια μπορεί να μην είναι πώς θα ανεβάσει την προσφορά. Μπορεί να είναι πώς θα συγκρατήσει τις τιμές όταν όλοι οι υπόλοιποι θα θέλουν να αντλήσουν περισσότερο.

Προτιμώμενη πηγή στην Google

Για να εμφανίζονται περισσότερα άρθρα της Ναυτεμπορικής στις αναζητήσεις σας εύκολα και γρήγορα, πρέπει να προσθέσετε το site στις προτιμώμενες πηγές σας. Μπορείτε να το κάνετε πηγαίνοντας εδώ.