Eurostat: Δημογραφική συρρίκνωση στην Ευρώπη έως το 2100
Η Ευρωπαϊκή Ένωση οδεύει προς μια σημαντική δημογραφική συρρίκνωση, καθώς ο πληθυσμός της αναμένεται να μειωθεί κατά 11,7% — δηλαδή περίπου 53 εκατομμύρια άτομα — έως το 2100, σύμφωνα με νέα πρόβλεψη της Eurostat που δημοσιεύθηκε την Πέμπτη.
Παρότι η μείωση δεν αναμένεται να ξεκινήσει άμεσα, ο συνολικός πληθυσμός της ΕΕ εκτιμάται ότι θα συνεχίσει να αυξάνεται οριακά και θα φτάσει στο ανώτατο σημείο των 453 εκατομμυρίων έως το 2029. Στη συνέχεια, όμως, προβλέπεται μια μακροχρόνια πτωτική πορεία που θα οδηγήσει τον πληθυσμό κάτω από τα 400 εκατομμύρια μέχρι το τέλος του αιώνα.
Η γήρανση του πληθυσμού και η «έκρηξη» των ηλικιωμένων
Η δημογραφική αλλαγή δεν αφορά μόνο τη μείωση του συνολικού πληθυσμού, αλλά και τη δραστική μεταβολή της ηλικιακής δομής. Το ποσοστό των ατόμων άνω των 80 ετών αναμένεται να υπερδιπλασιαστεί, ενώ οι νεότερες και παραγωγικές ηλικίες θα μειωθούν σημαντικά.
Η εξέλιξη αυτή συνδέεται άμεσα με τη γήρανση της κοινωνίας και δημιουργεί αυξημένες πιέσεις στα συστήματα συντάξεων και υγείας, τα οποία θα κληθούν να στηρίξουν έναν όλο και μεγαλύτερο αριθμό ηλικιωμένων πολιτών με λιγότερους εργαζόμενους.
Η πτώση της γονιμότητας ως βασικός παράγοντας
Κεντρική αιτία της δημογραφικής κάμψης είναι η σημαντική μείωση της γονιμότητας στην Ευρώπη. Ο μέσος όρος έχει υποχωρήσει περίπου στις 1,3 γεννήσεις ανά γυναίκα, πολύ κάτω από το επίπεδο αναπλήρωσης του πληθυσμού, ενώ η τάση συνεχίζει να είναι πτωτική.
Σε χώρες όπως η Γαλλία, οι θάνατοι ξεπέρασαν για πρώτη φορά από το τέλος του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου τις γεννήσεις το 2025, γεγονός που έχει προκαλέσει έντονη πολιτική ανησυχία.
Ο Γάλλος πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν έχει μιλήσει για ανάγκη «δημογραφικού επανεξοπλισμού», προειδοποιώντας ότι η πτώση των γεννήσεων συνδέεται με αυξημένη υπογονιμότητα και καθυστερημένη απόκτηση παιδιών. Η Γαλλία έχει μάλιστα απευθύνει εκκλήσεις για τεκνοποίηση σε μικρότερες ηλικίες, ενώ επεκτείνει υπηρεσίες γονιμότητας και μέτρα στήριξης οικογενειών.
Μετανάστευση και πολιτικές πιέσεις
Η μετανάστευση έχει συμβάλει τα τελευταία χρόνια στην επιβράδυνση της πληθυσμιακής μείωσης, ωστόσο σύμφωνα με έρευνες του Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο δεν μπορεί να αντισταθμίσει πλήρως τη χαμηλή γεννητικότητα.
Παράλληλα, αρκετά κράτη μέλη υιοθετούν αυστηρότερες μεταναστευτικές πολιτικές. Στη Γερμανία, για παράδειγμα, ο καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς έχει προτείνει ότι περίπου το 80% των Σύρων που ζουν στη χώρα θα πρέπει να επιστρέψουν στη Συρία μέσα στα επόμενα τρία χρόνια.
Μια ήπειρος που αλλάζει δομικά
Οι προβλέψεις δείχνουν ότι η Ευρώπη εισέρχεται σε μια βαθιά και μακροχρόνια δημογραφική μεταβολή, με λιγότερους εργαζόμενους, περισσότερους συνταξιούχους και αυξανόμενη πίεση στα κοινωνικά και οικονομικά της συστήματα, διαμορφώνοντας ένα νέο δημογραφικό τοπίο έως το τέλος του αιώνα.
Με πληροφορίες από Politico
