Φορολογική ψηφιακή μεταρρύθμιση και Τ/Ν

Κέρκυρα 8 Φεβρουαρίου 2026

Γιώργος Νίνος
Οικονομολόγος – Μέλος ΟΕΕ
Λογιστής – Φοροτεχνικός Α’ Τάξης
Πρόεδρος 16ου ΠΤ ΟΕΕ Ιονίων Νήσων

90η ΣτΑ ΟΕΕ (13/12/2025). ΨΗΦΙΣΜΑ: «Ο ρόλος του λογιστή στο νέο φορολογικό τοπίο με φόντο τις προκλήσεις από την ψηφιακή μεταρρύθμιση και την τεχνητή νοημοσύνη». Απόσπασμα από την εισαγωγή.

Αναγνώριση Προκλήσεων και Θεμελιώδεις Αρχές:

• Η ψηφιοποίηση και η χρήση νέων τεχνολογιών (συμπεριλαμβανομένης της ΤΝ) μεταμορφώνουν τις φορολογικές διαδικασίες — προσφέροντας δυνατότητες για απλούστευση, ταχύτητα, ακρίβεια και αποτελεσματικότητα.
• Πιστεύουμε ότι αυτές οι αλλαγές δεν αποτελούν απειλή για το επάγγελμα. Αντιθέτως, αλλάζουν τη φύση του προς το καλύτερο, ενισχύοντας τον ρόλο του λογιστή ως επαγγελματία — επιστήμονα, που προσφέρει κρίση, εμπιστοσύνη και καθοδήγηση. Απειλή εκτιμάται από τον επενδυτικό συγκεντρωτισμό των νέων τεχνολογιών υπό συνθήκες ολιγοπωλίων και καθετοποίησης.
• Προς τούτο οποιαδήποτε μεταρρύθμιση — ψηφιακή ή τεχνολογική — πρέπει να σέβεται την επιστημονική, δεοντολογική και επαγγελματική υπόσταση του λογιστή/φοροτεχνικού, διασφαλίζοντας τα δικαιώματα των φορολογουμένων και των επαγγελματιών.
• Περαιτέρω θωράκιση και αναβάθμιση του επαγγέλματος του λογιστή-φοροτεχνικού στην Ελλάδα, σύμφωνα με το «παράγγελμα του νομοθέτη» στο νόμο 3842/2010, που δεν το εννοεί απλά ως προτροπή, αλλά ως νομική και θεσμική δέσμευση για θωράκιση του ρόλου του λογιστή-φοροτεχνικού.

ΑΡΑ, γίνεται εν πρώτοις αποδεκτό ότι υφίσταται μεταρρύθμιση. Αλήθεια όμως, τι υπήρχε πριν που έπρεπε να μεταρρυθμιστεί – εκσυγχρονιστεί, για να έχουν και έννοια όλα αυτά; Ας το δούμε επιγραμματικά.

Ψηφιοποίηση και νέες τεχνολογίες. ΜΕΓΑΛΗ ΠΛΑΝΗ. Οι επιχειρήσεις που είχαν την δυνατότητα μηχανογράφησης και μηχανοργάνωσης (λόγω μεγέθους και είδους εργασιών), ακόμα όμως και ένα πολύ μεγάλο μέρος των πολύ μικρών επιχειρήσεων, ήταν ήδη σε άριστο επίπεδο χρησιμοποιώντας την τελευταία λέξη της τεχνολογίας στην ηλεκτρονική και ψηφιακή έκδοση στοιχείων και καταγραφή δεδομένων, μέσω της άρτιας οργάνωσης τους από επαγγελματίες οικονομολόγους – λογιστές – φοροτεχνικούς, υπό την καθοδήγηση των οποίων, οι μηχανογράφοι εξέλιξαν τα προγράμματά και τις δυνατότητές τους. Σήμερα επιχειρείται το αντίθετο, οι μηχανογράφοι να «καθορίζουν» την λογιστική εργασία.

Σεβασμός επιστημονικής, δεοντολογικής και επαγγελματικής υπόστασης του λογιστή/φοροτεχνικού. ΜΕΓΑΛΗ ΠΛΑΝΗ. Ενώ και στην προϋφιστάμενη κατάσταση το δημόσιο, εκμεταλλευόμενο την πρωτοπορία των επαγγελματιών αυτών αντλούσε τα όποια δεδομένα εις βάρος του χρόνου τους, γιατί ουδέποτε ανέπτυξε εκ των προτέρων ως όφειλε ανάλογα συστήματα συλλογής, ελέγχου και ενδοϋπηρεσιακής επικοινωνίας, με τα νέα συστήματα που επιχειρεί να εφαρμόσει, τους έκανε και αποκλειστικά ηλεκτρονικούς καταστιχογράφους και διασταυρωτές οικονομικών δεδομένων για λογαριασμό του, στα ΔΕΥΤΕΡΑ ΒΙΒΛΙΑ που τηρεί πλέον και το κράτος, μετακυλώντας ουσιαστικά τη «λάντζα» του διοικητικού και ελεγκτικού έργου της φορολογικής αρχής στον ιδιώτη επαγγελματία και φυσικά χωρίς αντίστοιχη θεσμική αναγνώριση.

Περαιτέρω θωράκιση και αναβάθμιση του επαγγέλματος του λογιστή-φοροτεχνικού. ΜΕΓΑΛΗ ΠΛΑΝΗ. Ευκταία μεν η επιδίωξη, αλλά σε τι επαγγελματικό περιβάλλον; Από επιστήμονας, οργανωτής – σύμβουλος και λογιστής των επιχειρήσεων, έγινε σήμερα «dataτολόγος» και «πλατφορματζής», δουλειά που μπορεί να την κάνει άνετα και μάλιστα πολλές φορές καλύτερα και ταχύτερα (γιατί δεν διαθέτει την οικονομολογική σκέψη), κάθε τελειόφοιτος λυκείου που κατέχει την λειτουργία Η/Υ και εφαρμογών κινητού (η πλειοψηφία αυτών δηλαδή). Και μην εκληφθεί αυτό υποτιμητικά για τα παιδιά του λυκείου, αντιθέτως με τις δεξιότητες στην τεχνολογία που έχουν αναπτύξει, έχουν όλα τα εχέγγυα και τα προσόντα να σταδιοδρομήσουν σαν άριστοι υπάλληλοι γραφείου παντού. 

Οι αλλαγές δεν αποτελούν απειλή για το επάγγελμα. Αντιθέτως, αλλάζουν τη φύση του προς το καλύτερο, ενισχύοντας τον ρόλο του λογιστή ως επαγγελματία — επιστήμονα … ΜΕΓΑΛΗ ΠΛΑΝΗ. Ήδη ο επιστήμονας – επαγγελματίας οικονομολόγος – λογιστής – φοροτεχνικός, απασχολείται στον παραγωγικό του χρόνο με αναρτήσεις παρα-αναρτήσεις, διασταυρώσεις παρα-διασταυρώσεις, χαρακτηρισμούς παρα-χαρακτηρισμούς, πλατφόρμες … πλατφόρμες … πλατφόρμες …  Και ελάτε στη θέση αυτού του επιστήμονα, που σπούδασε και αναγκάζεται στην πράξη να κάνει σχεδόν μόνο μια τέτοια εργασία. Και να υποστηρίζεται ότι, ο σημερινός οικονομολόγος – λογιστής – φοροτεχνικός, που στο όλο σύστημα αυτό είναι ουσιαστικά «υπάλληλος» του ΑΡΧΙΛΟΓΙΣΤΗ των ελληνικών επιχειρήσεων (ΚΡΑΤΟΥΣ) δεν «απειλείται» …, οψόμεθα.
Απειλή εκτιμάται από τον επενδυτικό συγκεντρωτισμό των νέων τεχνολογιών υπό συνθήκες ολιγοπωλίων και καθετοποίησης. ΜΕΓΑΛΗ ΑΛΗΘΕΙΑ. Τώρα όμως έγινε αυτό κατανοητό; Το φωνάζαμε κάποιοι από την πρώτη στιγμή, τώρα μάλλον είναι αργά. Η κατάσταση ήδη οδεύει στην δημιουργία μεγάλων λογιστικών γραφείων ή και παρόχων με συναφείς υπηρεσίες, εις βάρος των χιλιάδων επιστημόνων – μικροεπαγγελματιών του χώρου. 

Η κατηγορία των πτυχιούχων συναδέλφων από τα μέσα της δεκαετίας του ’80 και μετά, είναι οι γενεές που έφεραν και εξέλιξαν μέχρι σήμερα την τεχνολογία στις επιχειρήσεις. Οι γενεές που έμαθαν στους μηχανογράφους πως να δημιουργούν και να εξελίσσουν τα προγράμματά τους. Οι γενεές που ήξεραν να εκμεταλλευτούν την τεχνολογία με την κατάρτιση, την εξέλιξη και τις γνώσεις τους και που έμαθαν (πλην εξαιρέσεων βεβαίως) να μην τους εκμεταλλεύεται η τεχνολογία για εμπορική χρήση. Και ακούγονται «μομφές» για αυτούς περί δήθεν δυσκολίας προσαρμογής στις νέες τεχνολογίες και τα τοιαύτα, αν είναι δυνατόν. Δυστυχώς όμως, η μεγάλη αλήθεια σήμερα είναι ότι, έχουμε μοντέρνους συναδέλφους, άριστους στην χρήση και του κινητού και της πλατφόρμας και ταυτόχρονα κτήτορες μιας οικονομικής γνώσης που ουδέποτε θα χρησιμοποιήσουν, λόγω της αναγκαστικής εξάρτησης – προσκόλλησης στην εμπορευματική τεχνολογία και απαξίωσης εξ αυτού της κριτικής δυνατότητας που θα έπρεπε να ασκούν σαν επιστήμονες. Και για να προλάβω κάποιους. Η Τ/Ν στο φορολογικό τομέα αποτελεί εξελικτική και όχι ανατρεπτική τεχνολογία, που ήδη προϋπάρχει και εξελίσσεται φυσιολογικά, καθώς βασίζεται κυρίως σε δομημένα δεδομένα και κανόνες συμμόρφωσης. Δεν είναι κάτι το καινούργιο. Η δε αποκαλούμενη ψηφιακή μεταρρύθμιση στην χώρα μας δεν συνιστά απλό εκσυγχρονισμό, όχι, αλλά θεμελιώδη αλλαγή στον τρόπο ελέγχου της οικονομίας.

Στο δια ταύτα λοιπόν.

Αν μετά όλα αυτά δεν καταλάβατε καλά, ψηφιοποίηση και νέες τεχνολογίες ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ, εννοούνται τα mydata και μέσω ολοκληρωτικής ηλεκτρονικής έκδοσης, η καταγραφή και κωδικοποίηση σε χρόνο dt, κάθε οικονομικής πράξης εσόδων – εξόδων και διακίνησης. Αυτό είναι ΤΟ ΚΕΝΤΡΙΚΟ ΚΑΙ ΟΥΣΙΩΔΕΣ ΠΟΛΙΤΙΚΟ –ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΖΗΤΗΜΑ στην ΕΛΛΑΔΑ. Ο εκ των προτέρων ολοκληρωτικός καταγραφικός έλεγχος του συνόλου της οικονομίας, προτού καν εκτελεστεί ή εκκινήσει κάθε οικονομική πράξη.  Δηλαδή, Ο ΠΡΟΛΗΠΤΙΚΟΣ – ΚΑΘΟΛΙΚΟΣ ΚΑΙ ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΤΙΚΟΣ ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΣ ΕΛΕΓΧΟΥ ΤΟΥ ΣΥΝΟΛΟΥ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ. Στην ΕΕ όμως, αλλιώς εκλαμβάνεται η ψηφιοποίηση και οι νέες τεχνολογίες, τόσο στο τρόπο εφαρμογής όσον και στο εύρος των επιχειρήσεων που καταλαμβάνει. 

Εν κατακλείδι, το όλο ζήτημα δεν είναι ούτε κλαδικό, ούτε συντεχνιακό. Είναι γενικότερο ζήτημα λειτουργίας, οργάνωσης και ελέγχου της Εθνικής μας Οικονομίας. Και στο ζήτημα αυτό, η μέχρι τώρα «σιωπή ή ανοχή» των θεσμικών φορέων δεν είναι ουδέτερη στάση, αλλά «ασφαλής» επιλογή και πρέπει να τεθεί το όλο ζήτημα σε δημόσια κρίση. Θα πρέπει λοιπόν και υποχρεούνται να πάρουν θέση έστω και τώρα, τόσο το ΟΕΕ σαν ο καθ’ ύλη αρμόδιος φορέας και σύμβουλος της πολιτείας, όσον και οι πολιτικοί – επιστημονικοί – παραγωγικοί και επαγγελματικοί φορείς της χώρας. Και πρώτα απ’ όλα, θα πρέπει επιτέλους να παρουσιαστεί δημόσια, τεκμηριωμένη και θεσμικά υπεύθυνη ανάλυση επί των συνεπειών (οικονομικών και παρελκόμενων) του όλου συστήματος, κάτι το οποίο θα έπρεπε να είχε γίνει από την πρώτη στιγμή (το γιατί δεν έγινε ας μας το εξηγήσουν επιτέλους οι αρμόδιοι). Και αν αναρωτηθεί κανείς, αν έχει υπάρξει στα παγκόσμια οικονομικά χρονικά ανάλογο ή παρεμφερές εγχείρημα, η απάντηση είναι ότι, αντίστοιχες μορφές προληπτικού καθολικού (η γενικότερου) ελέγχου της οικονομικής δραστηριότητας, έχουν αποδειχθεί δυσλειτουργικές και αποτυχημένες, ακόμα και σε κεντρικά σχεδιασμένα συστήματα.

Και για το τέλος. 

Δεσμεύομαι σύντομα να παρουσιάσω μια πρόταση οκτώ σημείων που επεξεργάστηκα με έναν καλό Αθηναίο συνάδελφο πάνω στο όλο ζήτημα του ψηφιακού εκσυγχρονισμού, με γνώμονα τη νομοθεσία, το συνάδελφο οικονομολόγο – λογιστή – φοροτεχνικό, την επιχείρηση και το οργανωτικό – οικονομικό της συμφέρον και φυσικά την κρατική αρχή για να έχει στο σωστό χρόνο τις πληροφορίες που χρειάζεται. 

Την πρόταση αυτή κατέθεσα στην πρόσφατη ΣτΑ του ΟΕΕ στα αρμόδια παραταξιακά όργανα και αναμένω για λόγους τάξεως πρώτα τις δικές τους απόψεις και ενέργειες. Και να το τονίσω άλλη μια φορά, το όλο ζήτημα δεν είναι ούτε κλαδικό, ούτε συντεχνιακό, αλλά Εθνικό. Και οφείλουν έστω και τώρα, να πάρουν επιτέλους όλοι οι εμπλεκόμενοι φορείς θέση.