Γαλλία και Γερμανία «χωρίζουν» – Το (ανύπαρκτο) μαχητικό αεροσκάφος που βαθαίνει το ρήγμα

Σχεδιάστηκε για να γίνει το πιο προηγμένο μαχητικό αεροσκάφος της Ευρώπης: γρήγορο, ικανό να επιφέρει θανατηφόρα πλήγματα και συνοδευόμενο από πλήθος απειλητικών drones.

Ο λόγος για το πρόγραμμα για την ανάπτυξη ενός νέου ευρωπαϊκού μαχητικού αεροσκάφους, γνωστού ως FCAS (Future Combat Aircraft System), αξίας 100 δισ. ευρώ.

Το πρόγραμμα FCAS

Τα σχέδια για την κατασκευή του ανακοινώθηκαν από τους ηγέτες της Γαλλίας και της Γερμανίας το 2017. Ωστόσο, σχεδόν δέκα χρόνια μετά το project αντί για καμάρι της ευρωπαϊκής άμυνας εξελίσσεται σε σύμβολο των τριβών και της δυσφορίας που επικρατεί στην καρδιά των γαλλογερμανικών σχέσεων, της «μηχανής» της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Το πρόγραμμα FCAS κινδυνεύει μάλιστα σε μια εποχή που η συνεργασία στον τομέα της ασφάλειας είναι πιο επείγουσα από ποτέ, με την αυξημένη απειλή από τη Ρωσία.

Αυτή την εβδομάδα, ο Γάλλος πρόεδρος, Εμανουέλ Μακρόν,  αναγκάστηκε να υπερασπιστεί το project καθώς το μεγαλύτερο συνδικάτο της Γερμανίας δημοσίευσε ένα άρθρο στην οικονομική εφημερίδα Handelsblatt, προειδοποιώντας ότι βρίσκεται στα πρόθυρα της κατάρρευσης και υποδεικνύοντας ότι ίσως είναι καιρός για το Βερολίνο να κατασκευάσει το δικό του αμιγώς γερμανικό μαχητικό αεροσκάφος.

Οι τριβές

Το άρθρο δεν προκάλεσε έκπληξη. Οι δύο κύριες εταιρείες που είναι πίσω από το έργο, η Dassault Aviation στη Γαλλία και η Airbus στη Γερμανία, διαφωνούν σταθερά για το έργο. Από την αρχή, συγκρούστηκαν για θεμελιώδεις πτυχές του FCAS, όπως το ποιος θα είναι υπεύθυνος και ποιος θα επρόκειτο να κατασκευάσει το αεροσκάφος. Έχουν επίσης διαφωνήσει σχετικά με τον σκοπό του.

Όπως εξηγεί η Γερμανίδα ειδικός σε θέματα ασφαλείας στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο Εξωτερικών Σχέσεων, Ούλρικε Φράνκε, οι Γάλλοι και οι Γερμανοί θέλουν διαφορετικά πράγματα.  «Οι Γάλλοι θέλουν να φέρουν πυρηνικά όπλα και θέλουν ένα ελαφρύτερο αεροσκάφος, ενώ οι Γερμανοί θέλουν ένα αεροσκάφος που να μπορεί να πετάει πιο μακριά», λέει χαρακτηριστικά.

Από τη γαλλική πλευρά, η Dassault Aviation, θεώρησε ότι η μόνη πραγματική συνεισφορά της Γερμανίας έπρεπε να αφορά στο οικονομικό κομμάτι. Χαρακτηριστική είναι η δήλωση του διευθύνοντος συμβούλου της γαλλικής εταιρείας, Ερίκ Τραπιέ, ο οποίος είχε διερωτηθεί: «Δεν θέλω να ακουστώ αλαζόνας, αλλά τίνος τις δεξιότητες χρειάζομαι εκτός από τις δικές μας για να κατασκευάσω ένα μαχητικό αεροσκάφος;»

Η δήλωσή του αφορά το γεγονός ότι η Dassault κατασκεύασε το μαχητικό αεροσκάφος Rafale εξ ολοκλήρου μόνη της, ενώ η Γερμανία δεν ήταν σε θέση να κάνει κάτι τέτοιο από τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο.

Στο ίδιο μήκος κύματος κινήθηκε και η Γαλλίδα υπουργός Άμυνας, Κατρίν Βοτρέν δηλώνοντας ότι «η Γερμανία σήμερα δεν έχει την ικανότητα να κατασκευάσει αεροσκάφος».

Στη βάση των γαλλικών δηλώσεων βρίσκεται η ανησυχία ότι η γερμανική Airbus θα εκμεταλλευθεί το έργο για να μάθει τις δεξιότητες κατασκευής αεροσκαφών από την Dassault, η οποία, εκτός του πλαισίου του FCAS, είναι ανταγωνιστής της.

Επομένως, φαίνεται ότι η προθυμία της Γερμανίας να αναλάβει μεγαλύτερο ρόλο παραβίασε, στα μάτια της Γαλλίας, μια σιωπηρή συμφωνία της συνεργασίας τους, ότι το Βερολίνο θα έβαζε τα χρήματα και το Παρίσι θα έκανε τη δουλειά.

Στη γερμανική πλευρά, αυτή η κριτική είναι άδικη. Ενώ Γερμανοί αξιωματούχοι παραδέχονται ότι, για δεκαετίες, το Βερολίνο έδινε προτεραιότητα στην ασφάλεια, η εξωτερική τους πολιτική έχει αλλάξει ριζικά από την ρωσική εισβολή στην Ουκρανία το 2022.

Το έργο «δεν είναι νεκρό»

Την Τρίτη ο Μακρόν ξεκαθάρισε ότι είναι αποφασισμένος να σώσει το πρόγραμμα  FCAS παρά τις τριβές της τελευταίας δεκαετίας.

Σε συνέντευξή του στην εφημερίδα Le Monde, απάντησε «όχι» όταν ρωτήθηκε αν το έργο είναι νεκρό, λέγοντας: «Είναι ένα καλό έργο και δεν έχω ακούσει τίποτα από τη γερμανική πλευρά που να υποδηλώνει ότι δεν είναι… Από την πλευρά μου, πιστεύω ότι τα πράγματα πρέπει να προχωρήσουν».

Την περασμένη εβδομάδα, εξέφρασε την ίδια άποψη και ο πρώην επικεφαλής της εθνικής υπηρεσίας κυβερνοασφάλειας της Γαλλίας και προηγουμένως τεχνικός διευθυντής της υπηρεσίας πληροφοριών εξωτερικού, Πατρίκ Παγιού.

Ή μήπως είναι;

Οι πιθανοί διάδοχοι του Μακρόν στην προεδρία, οι Μαρίν Λε Πεν και Ζορντάν Μπαρντελά του κόμματος Εθνικός Συναγερμός, τηρούν πολύ πιο ήπια στάση απέναντι στη Ρωσία από ό,τι ο ίδιος, και μπορεί ακόμη και να τερματίσουν το έργο αν κερδίσουν τις προεδρικές εκλογές το επόμενο έτος.

Παράλληλα, υπάρχει η υποψία ότι η Γερμανία θα μπορούσε να αρχίσει να αναζητά ένα λιγότερο προβληματικό έργο μαχητικών αεροσκαφών: το GCAP (Global Combat Air Programme) για την κατασκευή μαχητικού stealth έκτης γενιάς που συνήθως αναφέρεται ως Tempest.

Στο συγκεκριμένο πρόγραμμα συμμετέχουν η Βρετανία, η Ιαπωνία και η Ιταλία. Αν και ξεκίνησε πολύ αργότερα, το 2022, το μαχητικό αεροσκάφος του προγράμματος αναμένεται να είναι έτοιμο έως το 2035. Αυτό το χρονοδιάγραμμα είναι πολύ πιο σφιχτό από του FCAS, το οποίο δεν θα τεθεί σε λειτουργία πριν από το 2040 το νωρίτερο.

Αν αναλογιστούμε ότι αυτή τη στιγμή στην Ευρώπη «χτίζεται» ένας νέος άξονας, μεταξύ Γερμανίας και Ιταλίας, είναι ασφαλές να υποθέσουμε ότι το μέλλον της αμυντικής συνεργασίας στην Ευρώπη είναι πιο πιθανό να βρίσκεται στη Γερμανία και την Ιταλία, και όχι στη Γερμανία και τη Γαλλία.

Τον Ιανουάριο άλλωστε, ο Γερμανός καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς και η Ιταλίδα πρωθυπουργός, Τζόρτζια Μελόνι, κατέληξαν σε ένα σημαντικό deal για την ενίσχυση της αμυντικής συνεργασίας.

Πάντως, οι ειδικοί εμφανίζονται επιφυλακτικοί σχετικά με την κατάρρευση του κρίσιμου ρόλου της Γαλλίας στην ασφάλεια. «Δεν νομίζω ότι η γαλλο-γερμανική σχέση αυτή καθαυτή είναι το πρόβλημα και δεν νομίζω ότι οι Ιταλοί μπορούν να το αντικαταστήσουν», δήλωσε η Φράνκε.

Με πληροφορίες από Telegraph