Γιατί η συγκέντρωση στον κλάδο καφέ είναι μονόδρομος
Τoυ Αθανάσιου Ζηκύρη, Chief Financial Officer (CFO) MIKEL Coffee Company
Η ΟΡΓΑΝΩΜΕΝΗ καφεστίαση στην Ελλάδα αποτελεί ένα από τα πιο χαρακτηριστικά παραδείγματα κλάδου που αναπτύχθηκε ραγδαία μέσα σε σύντομο χρονικό διάστημα και σήμερα βρίσκεται στο σημείο ωρίμανσης – και αναγκαστικής αναδιάρθρωσης.
Η μετάβαση από το παραδοσιακό καφενείο στο σύγχρονο μοντέλο αλυσίδων καφέ ξεκίνησε ουσιαστικά μετά το 2002, με την εμφάνιση του street coffee και τη μαζική υιοθέτηση του franchising.
Το μοντέλο αυτό επιταχύνθηκε ιδιαίτερα την περίοδο της οικονομικής κρίσης, όταν ο καφές εξελίχθηκε σε προσιτή καθημερινή «μικρή πολυτέλεια» για τον καταναλωτή και σε ελκυστική επιχειρηματική επιλογή χαμηλού αρχικού κεφαλαίου.
ΤΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑ ήταν η δημιουργία ενός ιδιαίτερα πυκνού δικτύου καταστημάτων σε όλη τη χώρα.
Σήμερα, όμως, η αγορά έχει φτάσει στο ανώτατο σημείο κορεσμού της. Ο αριθμός των σημείων πώλησης είναι μεγάλος, οι προτάσεις συχνά ομοιογενείς και ο ανταγωνισμός μεταφέρεται ολοένα και περισσότερο στο επίπεδο της τιμής, με άμεσες επιπτώσεις στα περιθώρια κερδοφορίας.
Ταυτόχρονα, το λειτουργικό περιβάλλον έχει αλλάξει ριζικά. Το κόστος πρώτων υλών, ενέργειας
και ενοικίων έχει αυξηθεί σημαντικά, ενώ η διαθεσιμότητα ανθρώπινου δυναμικού αποτελεί πλέον έναν από τους βασικότερους περιοριστικούς παράγοντες ανάπτυξης.
Το μισθολογικό κόστος αυξάνεται, το turnover παραμένει υψηλό και η ανάγκη για συνεχή
εκπαίδευση επιβαρύνει περαιτέρω τα λειτουργικά έξοδα.
ΣΕ ΑΥΤO το πλαίσιο, το μοντέλο των πολλών μικρών και μεσαίων αλυσίδων, χωρίς επαρκή κλίμακα και κεφαλαιακή ισχύ, δυσκολεύεται να διατηρήσει βιώσιμα επίπεδα κερδοφορίας.
Η διεθνής εμπειρία δείχνει ότι σε τέτοιες συνθήκες η αγορά περνά αναγκαστικά στη φάση της συγκέντρωσης.
Συγχωνεύσεις, απορροφήσεις και δημιουργία ισχυρότερων ομίλων δεν αποτελούν ένδειξη αδυναμίας, αλλά φυσική εξέλιξη ενός ώριμου κλάδου.
Μέσα από οικονομίες κλίμακας, κοινές προμήθειες, καλύτερες εμπορικές συμφωνίες και ισχυρότερη διαπραγματευτική θέση απέναντι σε προμηθευτές και ιδιοκτήτες ακινήτων, τα μεγαλύτερα σχήματα μπορούν να απορροφήσουν αποτελεσματικότερα τις πιέσεις κόστους.
Η ΕΛΛAΔΑ διαθέτει ήδη θεσμικό πλαίσιο για εταιρικούς μετασχηματισμούς και συγχωνεύσεις με φορολογικά και λειτουργικά οφέλη, τα οποία όμως παραμένουν σε μεγάλο βαθμό αναξιοποίητα.
Για το τραπεζικό σύστημα και τους χρηματοδοτικούς φορείς, ο κλάδος του καφέ παρουσιάζει πλέον χαρακτηριστικά ωριμότητας: υψηλή συχνότητα συναλλαγών, προβλέψιμες ταμειακές ροές και δυνατότητα δημιουργίας ισχυρών ομίλων με εξαγώγιμο αποτύπωμα.
Ιδιαίτερα σε συνδυασμό με τη ραγδαία ανάπτυξη του τουρισμού, η οργανωμένη καφεστίαση μπορεί να λειτουργήσει ως σταθερός πυλώνας εσόδων και ως μέρος της συνολικής εμπειρίας φιλοξενίας της χώρας.
Η χρηματοδότηση, ωστόσο, οφείλει να κατευθυνθεί στρατηγικά: όχι στη διατήρηση κατακερματισμένων σχημάτων, αλλά στη στήριξη οργανωμένων αναδιαρθρώσεων και κινήσεων συγκέντρωσης.
Ο ΕΛΛΗΝΙΚOΣ καφές έχει ολοκληρώσει τη φάση της ποσοτικής ανάπτυξης.
Η επόμενη μέρα θα καθοριστεί από την ποιότητα της επιχειρηματικής δομής, την κεφαλαιακή επάρκεια και τη δυνατότητα σύναψης ισχυρών εμπορικών και χρηματοδοτικών συνεργασιών.
Σε αυτό το νέο περιβάλλον, η συγκέντρωση δεν αποτελεί στρατηγική επιλογή. Αποτελεί προϋπόθεση βιωσιμότητας.
