Γιατί πάλι πόλεμος;
«Γιατί πόλεμος;» Είναι, κάτι που υπακούει στις αρχέγονες παρορμήσεις, την έμφυτη επιθετικότητα (ένστικτο θανάτου) και την ανάγκη για εξουσία, ή ακολουθεί ευρύτερες και περίπλοκες διαδικασίες που οδηγούν το (ξανα)μοίρασμα σε σφαίρες επιρροής και στην κυριαρχία;
Ο Αμερικανός δημοσιογράφος και συγγραφέας Μάικλ Γουλφ, που έχει κεντήσει μία τριλογία για τον ένοικο του Λευκού Οίκου, θεωρεί ότι η τρίτη εκδοχή, η παράσταση, είναι πιο πειστική από τις βαθυστόχαστες αναλύσεις γεωπολιτικής υφής. Ο πρόεδρος-«ερμηνευτής» «διανύει την καλύτερη στιγμή της ζωής του, επειδή όλη η προσοχή του κόσμου -και οι κάμερες- είναι στραμμένες πάνω του… Δεν υπάρχει σχέδιο, μόνο η ανάγκη να παραμείνει στο επίκεντρο της σκηνής… Όλα έχουν να κάνουν με τη δραματική ρητορική και μια συναισθηματική κατάσταση, που επικεντρώνεται στην ατελείωτη επιβεβαίωση, τα αυτοσυγχαρητήρια και τις εκκλήσεις για encore από το κοινό».
Δεν βλέπω και πολλούς πρόθυμους να μπιζάρουν τον καλλιτέχνη. Ο σκηνοθέτης, όμως, κερδίζει και η γη γύρω από τα στρατηγικά του σχέδια γυρίζει.
«Γιατί πόλεμος;» Ο Αϊνστάιν ρωτά τον Φρόιντ, τον Ιούλιο του 1932, πώς μπορεί να αποφευχθεί. «Είναι δυνατόν να ελεγχθεί η εξέλιξη του ανθρώπου έτσι, ώστε να αντισταθεί στην ψύχωση του μίσους και της καταστροφής;».
«Μέσω ποιας οδού ή παραδρόμου θα συμβεί αυτό, δεν μπορούμε να το εικάσουμε. Εν τω μεταξύ, μπορούμε να πούμε πως ό,τι συμβάλλει στην πολιτισμική ανάπτυξη, λειτουργεί και κατά του πολέμου».
Έχουμε τεχνολογική ανάπτυξη, Σίγκμουντ, που εργάζεται υπέρ του. «Πώς μπορείς να οριοθετήσεις επαρκώς ένα σύστημα που κάνει 37 εκατομμύρια υπολογισμούς το δευτερόλεπτο; Είναι δυνατόν να ασκηθεί ουσιαστικός ανθρώπινος έλεγχος και να υπάρξει ορθή κρίση, ανάλογα με το πλαίσιο της επιχείρησης, σε αποφάσεις που παράγονται από συστήματα ΑΙ;».
Δεν θα τελειώσει έτσι απλά όλο αυτό. Ποιος αποδυναμώνει ποιον; Οι μύλοι αλέθουν τόσο γρήγορα, που θα μείνουμε με τα πίτουρα.
* «Γιατί πόλεμος;». Η αλληλογραφία ανάμεσα στις δύο ιδιοφυΐες του 20ού αιώνα δημοσιεύεται στο βιβλίο «Φωνές από τη Βαϊμάρη» (εκδόσεις Ύψιλον, 2011).
