Γιατί ξεχνάμε ένα όνομα δευτερόλεπτα αφού μας το έχουν πει;

Μόλις γνωρίσαμε κάποιον, ακούσαμε καθαρά το όνομά του και λίγες στιγμές αργότερα έχει εξαφανιστεί από το μυαλό μας.

Δεν σημαίνει απαραίτητα ότι έχουμε κακή μνήμη. Πολύ συχνά, το πρόβλημα ξεκινά πριν καν προλάβουμε να «αποθηκεύσουμε» το όνομα. «Χάρηκα, Νίκος».

Χαμογελάμε, συστηνόμαστε κι εμείς, ανταλλάσσουμε δύο κουβέντες και, πριν περάσει ένα λεπτό, συμβαίνει το αμήχανο:

Πώς τον είπαμε;

Το παράξενο είναι ότι θυμόμαστε το πρόσωπό του. Θυμόμαστε τι δουλειά κάνει, ποιος μας τον σύστησε, ίσως ακόμη και κάτι που μας είπε. Το όνομα όμως έχει εξαφανιστεί.

Και υπάρχει λόγος.

Μπορεί να μην το ξεχάσαμε ποτέ – επειδή δεν το μάθαμε ποτέ

Για να θυμηθεί ο εγκέφαλος μια νέα πληροφορία, πρέπει πρώτα να της δώσει αρκετή προσοχή ώστε να την κωδικοποιήσει στη μνήμη.

Στη στιγμή μιας γνωριμίας, όμως, συμβαίνουν πολλά ταυτόχρονα.

Παρατηρούμε το πρόσωπο του άλλου, σκεφτόμαστε τι θα πούμε, προσπαθούμε να ακούσουμε τη συζήτηση, ίσως νιώθουμε κοινωνική αμηχανία ή ήδη κοιτάμε ποιος άλλος βρίσκεται γύρω μας.

Το όνομα ακούγεται μέσα σε αυτόν τον μικρό καταιγισμό πληροφοριών.

Έτσι, πολλές φορές το πρόβλημα δεν είναι ότι ο εγκέφαλος έχασε ένα όνομα που είχε αποθηκεύσει. Είναι ότι δεν πρόλαβε ποτέ να δημιουργήσει αρκετά ισχυρή μνήμη γι’ αυτό.

Τα ονόματα έχουν ακόμη ένα μειονέκτημα

Αν κάποιος μας πει «είμαι γιατρός», η λέξη μεταφέρει από μόνη της πληροφορία. Μπορούμε να τη συνδέσουμε με νοσοκομείο, ασθενείς, ιατρική.

Αν μας πει «μένω στη Ρόδο», έχουμε αμέσως εικόνες και συνδέσεις.

Το «Νίκος», αντίθετα, συνήθως δεν μας λέει τίποτα για τον άνθρωπο που έχουμε απέναντί μας.

Τα κύρια ονόματα είναι σε μεγάλο βαθμό αυθαίρετες ετικέτες. Δεν υπάρχει κάτι στο πρόσωπο ενός Νίκου που να μας πληροφορεί ότι λέγεται Νίκος.

Και αυτό τα κάνει ιδιαίτερα απαιτητικά για τη μνήμη.

«Το ξέρω, αρχίζει από …»

Υπάρχει και το αντίθετο φαινόμενο. Γνωρίζουμε έναν άνθρωπο χρόνια, ξέρουμε απολύτως ποιος είναι και ξαφνικά το όνομά του δεν έρχεται.

Νιώθουμε μάλιστα ότι βρίσκεται εκεί, στην άκρη της γλώσσας. Μπορεί να θυμόμαστε το πρώτο γράμμα, πόσες συλλαβές έχει ή ένα παρόμοιο όνομα – αλλά όχι τη λέξη που ψάχνουμε.

Το φαινόμενο tip-of-the-tongue δείχνει κάτι ενδιαφέρον: μια πληροφορία μπορεί να υπάρχει στη μνήμη μας, αλλά για λίγες στιγμές να μην μπορούμε να την ανακαλέσουμε.

Και όσο περισσότερο αγχωνόμαστε και προσπαθούμε μανιωδώς να τη βρούμε, τόσο πιο εκνευριστική γίνεται η αναζήτηση.

Γι’ αυτό δεν είναι ασυνήθιστο το όνομα να εμφανίζεται ξαφνικά στο μυαλό μας δέκα λεπτά αργότερα, όταν έχουμε σταματήσει να προσπαθούμε.

Το απλό κόλπο που βοηθά

Αν θέλουμε πραγματικά να θυμηθούμε ένα όνομα, πρέπει να κάνουμε κάτι που συχνά παραλείπουμε: να το χρησιμοποιήσουμε.

«Χάρηκα πολύ, Μαρία».

Η επανάληψη μάς αναγκάζει να επεξεργαστούμε ενεργά την πληροφορία αντί να την αφήσουμε να περάσει σαν ένας ακόμη ήχος.

Ακόμη καλύτερα, μπορούμε να δημιουργήσουμε μια σύνδεση: Μαρία – συνάδελφος της Ελένης – αρχιτέκτονας.

Δεν χρειάζονται περίπλοκες μνημονικές τεχνικές. Χρειάζεται να δώσουμε στο όνομα κάτι πάνω στο οποίο θα μπορέσει να “κρεμαστεί” η μνήμη.

Και την επόμενη φορά που θα ξεχάσουμε το όνομα κάποιου πέντε δευτερόλεπτα μετά τη γνωριμία, ίσως αξίζει να είμαστε λίγο πιο επιεικείς με τη μνήμη μας.

Γιατί μπορεί να μην πρόλαβε καν να το ξεχάσει. Μπορεί απλώς να μην της δώσαμε ποτέ την ευκαιρία να το θυμηθεί.

Προτιμώμενη πηγή στην Google

Για να εμφανίζονται περισσότερα άρθρα της Ναυτεμπορικής στις αναζητήσεις σας εύκολα και γρήγορα, πρέπει να προσθέσετε το site στις προτιμώμενες πηγές σας. Μπορείτε να το κάνετε πηγαίνοντας εδώ.