«Γόρδιος δεσμός» για τις ναυτιλιακές η διέλευση από το Ορμούζ

Σε ασφυκτικό κλοιό βρίσκονται οι ναυτιλιακές εταιρείες που δραστηριοποιούνται στον Περσικό Κόλπο.

Από τη μία πλευρά το Ιράν επιχειρεί κατά πλοίων που επιλέγουν τον διάδρομο του Ομάν, ενώ έχει προχωρήσει και σε κυρώσεις κατά οντοτήτων, και από την άλλη οι ΗΠΑ κλιμακώνουν περαιτέρω και απειλούν με κυρώσεις όσα πλοία επιλέξουν να περάσουν από τα Στενά χρησιμοποιώντας τη διαδρομή που ελέγχει η Τεχεράνη.

Ειδικότερα, το αμερικανικό υπουργείο Οικονομικών, μέσω του Γραφείου Ελέγχου Ξένων Περιουσιακών Στοιχείων (OFAC), με νέα ανακοίνωση μετά την προχθεσινή συνέντευξη Τύπου, δίνει συγκεκριμένες οδηγίες σε πλοιοκτήτες, ναυλωτές και παρόχους ναυτιλιακών υπηρεσιών προκειμένου να μη βρεθούν στη μαύρη λίστα. Η Ουάσιγκτον προειδοποιεί ότι πρόσωπα και εταιρείες ενδέχεται να εκτεθούν σε κυρώσεις εάν συναλλάσσονται με την Persian Gulf Strait Authority, την Persian Gulf Marine Insurance Company ή τη HormuzSafe Marine Services Authority.

Σύμφωνα με την ανακοίνωση, το εύρος της προειδοποίησης είναι ιδιαίτερα μεγάλο. Δεν αφορά μόνο την καταβολή «διοδίων» για ασφαλή διέλευση, αλλά ακόμη και την αποδοχή ασφαλιστικών ή άλλων υπηρεσιών ή την ανταπόκριση σε αιτήματα παροχής πληροφοριών για την εξασφάλιση ασφαλούς διέλευσης, ακόμη και όταν δεν υπάρχει χρηματική συναλλαγή. Παράλληλα, οι πληρωμές -σύμφωνα με την OFAC- δημιουργούν κίνδυνο κυρώσεων ανεξάρτητα από τη μορφή τους, είτε γίνονται σε συμβατικό νόμισμα είτε μέσω ψηφιακών περιουσιακών στοιχείων, ανταλλαγών ή άλλων έμμεσων μηχανισμών.

Η Ουάσιγκτον, η οποία υπέβαλε πρόσφατα κυρώσεις σε περίπου 60 πρόσωπα, εταιρείες και πλοία για συναλλαγές με το Ιράν, καλεί επίσης τους παρόχους ναυτιλιακών υπηρεσιών να πραγματοποιούν ενισχυμένη επιμέλεια στα πλοία που επιχειρούν να διασχίσουν τα Στενά.

Μεταξύ άλλων, θα πρέπει να εξετάζουν τα πλάνα ταξιδιού, τυχόν διέλευση από ιρανικά χωρικά ύδατα, με ποιους φορείς συντονίστηκε το πλοίο και εάν καταβλήθηκαν τέλη ή χρησιμοποιήθηκαν ιρανικές ασφαλιστικές υπηρεσίες.

Την ίδια στιγμή, όμως, η Τεχεράνη έχει δημιουργήσει το δικό της καθεστώς πίεσης, με όσα πλοία διέρχονται από τη διαδρομή που ελέγχει το Ομάν να βρίσκονται αντιμέτωπα με τον κίνδυνο επίθεσης. Σύμφωνα με την εταιρεία ναυτιλιακής ασφάλειας Diaplous, μόνο τον Αύγουστο έχουν χτυπηθεί 13 πλοία από δυνάμεις των Φρουρών της Επανάστασης, με το σύνολο να χρησιμοποιεί τον νότιο διάδρομο. Από αυτά, τα δύο υπέστησαν εκτεταμένες ζημιές, ενώ καταγράφηκε και μία απώλεια ζωής.

Πέραν των χτυπημάτων, το Ιράν έχει και αυτό κλιμακώσει την πίεσή του. Όπως αναφέρει σε ανάλυσή της η Braemar, η Τεχεράνη έχει ήδη καταρτίσει μαύρη λίστα 46 πλοίων τα οποία κατηγορεί ότι πέρασαν από τα Στενά χωρίς την έγκρισή του. Μάλιστα, στο πλαίσιο αυτό, έχει προειδοποιήσει για πρόστιμα ή ακόμη και κατάσχεση εάν τα συγκεκριμένα πλοία επιχειρήσουν νέα διέλευση χωρίς συντονισμό, ενώ απειλεί επίσης πλοιοκτήτες και ναυλωτές που πραγματοποιούν STS μεταφορτώσεις ή ναυλώνουν αυτά τα πλοία ότι μπορεί να βρεθούν και οι ίδιοι στη λίστα.

Κάπως έτσι, όπως επισημαίνουν οι αναλυτές, διαμορφώνονται δύο ανταγωνιστικά καθεστώτα επιβολής μέσα στην ίδια θαλάσσια αρτηρία. Οι ΗΠΑ προειδοποιούν τις εταιρείες να μη συνεργάζονται με τους ιρανικούς φορείς, ενώ το Ιράν απειλεί όσους δεν συνεργάζονται μαζί του. Η Braemar εκτιμά ότι αυτή η επιχειρησιακή αβεβαιότητα μπορεί να μειώσει τον αριθμό των πλοιοκτητών που είναι διατεθειμένοι να περάσουν από το Ορμούζ, οδηγώντας σε υψηλότερα premiums για φορτώσεις στον Περσικό Κόλπο.

Τα shuttle tankers

Βάσει των στοιχείων της Braemar, ιδιαίτερα ευάλωτη είναι η αγορά των shuttle tankers. Οι STS μεταφορτώσεις έχουν εξελιχθεί σε κρίσιμο μηχανισμό για τη διατήρηση των εξαγωγών. Περίπου 3,1 εκατ. βαρέλια αργού ημερησίως έχουν εξαχθεί μέσω STS στον Κόλπο του Ομάν από τις αρχές Ιουλίου, σχεδόν το 30% των συνολικών εξαγωγών αργού από τον Περσικό Κόλπο. Τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα αντιστοιχούν σε 1,3 εκατ. βαρέλια ημερησίως και το Κουβέιτ σε 940.000.

Παρόμοια πίεση καταγράφεται και στα προϊόντα πετρελαίου. Οι εξαγωγές διυλισμένων προϊόντων από τον Περσικό Κόλπο έχουν διαμορφωθεί κατά μέσο όρο σε 918.000 βαρέλια ημερησίως, εκ των οποίων 333.000 βαρέλια μεταφέρονται μέσω STS στον Κόλπο του Ομάν, με τη νάφθα να αντιπροσωπεύει πάνω από το μισό αυτής της ροής.

Η κατάσταση περιπλέκεται ακόμη περισσότερο επειδή μεγάλο μέρος των πλοίων διασχίζει πλέον τα Στενά με απενεργοποιημένο AIS, δυσχεραίνοντας την ακριβή αποτύπωση των ροών. Οι ΗΠΑ υποστήριξαν ότι σε πρόσφατη επταήμερη περίοδο πέρασαν από το Ορμούζ περίπου 8 εκατ. βαρέλια πετρελαίου ημερησίως, ενώ η Vortexa υπολόγισε περίπου 6,3 εκατ. βαρέλια.

Προς το παρόν, η Braemar εκτιμά ότι η αμερικανική επιχείρηση που προωθεί το υπουργείο Οικονομικών αποτελεί περισσότερο κλιμάκωση της πίεσης παρά άμεση αλλαγή των δεδομένων. Το πραγματικό πρόβλημα για τη ναυτιλία παραμένει το αδιέξοδο στο Ορμούζ. Όσο ΗΠΑ και Ιράν διατηρούν αντικρουόμενες απαιτήσεις για τη διέλευση, οι πλοιοκτήτες βρίσκονται αντιμέτωποι με ένα δύσκολο δίλημμα, καθώς συμμόρφωση με τη μία πλευρά μπορεί να σημαίνει έκθεση στην άλλη.

Προτιμώμενη πηγή στην Google

Για να εμφανίζονται περισσότερα άρθρα της Ναυτεμπορικής στις αναζητήσεις σας εύκολα και γρήγορα, πρέπει να προσθέσετε το site στις προτιμώμενες πηγές σας. Μπορείτε να το κάνετε πηγαίνοντας εδώ.