Η ακροδεξιά «πάτησε φρένο» στη Σουηδία αλλά η επιρροή της παραμένει
Για περισσότερες από τρεις δεκαετίες, οι Σουηδοί Δημοκράτες (SD) ακολουθούσαν μια σταθερά ανοδική πορεία, μετακινούμενοι από το πολιτικό περιθώριο προς το κέντρο της εξουσίας. Η εικόνα αυτή, ωστόσο, ανατράπηκε στις εκλογές της Κυριακής, καθώς το ακροδεξιό κόμμα υπέστη σημαντική εκλογική υποχώρηση και πέρασε στην τρίτη θέση.
Η εξέλιξη αυτή θεωρείται σοβαρό πλήγμα για το κόμμα του Τζίμι Άκεσον, το οποίο μέχρι πρόσφατα έμοιαζε να βρίσκεται ένα βήμα πριν από την είσοδό του στην κυβέρνηση. Οι Σουηδοί Δημοκράτες, κόμμα με νεοναζιστικές ρίζες, είχαν αποκτήσει ιδιαίτερα ισχυρή θέση στο πολιτικό σύστημα μετά τις εκλογές του 2022, όταν η δεξιά κυβέρνηση χρειάστηκε τη στήριξή τους για να εξασφαλίσει κοινοβουλευτική πλειοψηφία.
Μέσω της συμφωνίας του Τίντο, οι SD απέκτησαν σημαντική πολιτική επιρροή, χωρίς να συμμετέχουν επισήμως στην κυβέρνηση. Η συνεργασία αυτή συνέβαλε παράλληλα στην πολιτική τους νομιμοποίηση, καθώς από δύναμη που αντιμετωπιζόταν ως «παρίας» μετατράπηκαν σε βασικό παράγοντα του κυβερνητικού στρατοπέδου.
Πριν από τις φετινές εκλογές, μάλιστα, ο πρωθυπουργός Ουλφ Κρίστερσον είχε προαναγγείλει ότι, σε περίπτωση νίκης της κεντροδεξιάς, οι Σουηδοί Δημοκράτες θα μπορούσαν να αναλάβουν υπουργικές θέσεις. Τα αποτελέσματα, όμως, φαίνεται να ανακόπτουν —τουλάχιστον προσωρινά— την πορεία τους προς την κυβερνητική εξουσία.
«Αυτό που είδαμε ήταν μια ιστορική οπισθοχώρηση για τους Σουηδούς Δημοκράτες», εκτιμά ο Νίκλας Νίλσον, ερευνητής του αντιρατσιστικού ιδρύματος Expo, υπενθυμίζοντας ότι το κόμμα κατέγραφε άνοδο σε κάθε βουλευτική εκλογή από την ίδρυσή του το 1988.
Ο ίδιος ο Άκεσον εμφανίστηκε εμφανώς αιφνιδιασμένος το βράδυ των εκλογών. Παρότι αναγνώρισε την απώλεια ποσοστών, επέμεινε ότι το κόμμα του παραμένει μεταξύ των νικητών. Παράλληλα, άφησε να εννοηθεί ότι η επιλογή του να λειτουργήσει ως κυβερνητικός εταίρος και να στηρίξει τους Φιλελεύθερους ενδεχομένως επηρέασε αρνητικά την εκλογική του απήχηση.
Η ακροδεξιά ατζέντα πέρασε στο πολιτικό κέντρο
Οι λόγοι της πτώσης των SD δεν είναι ακόμη απολύτως σαφείς. Μία πιθανή εξήγηση είναι ότι μέρος των ψηφοφόρων τους μετακινήθηκε προς τους Μετριοπαθείς, οι οποίοι κατέγραψαν καλύτερη επίδοση. Επιπλέον, η συμμετοχή των Σουηδών Δημοκρατών στη διακυβέρνηση τα τελευταία χρόνια περιόρισε τη δυνατότητά τους να εμφανίζονται ως αυθεντική αντισυστημική δύναμη.
Την ίδια στιγμή, ένα σημαντικό μέρος της ατζέντας που παραδοσιακά εξέφραζαν οι SD έχει πλέον ενσωματωθεί στον ευρύτερο πολιτικό διάλογο της χώρας. Η αυστηρότερη στάση απέναντι στη μετανάστευση, η σκλήρυνση της πολιτικής για την εγκληματικότητα και η πίεση για ταχύτερη προσαρμογή των μεταναστών στα σουηδικά κοινωνικά πρότυπα έχουν περάσει σε μεγαλύτερο βαθμό και στα προγράμματα άλλων κομμάτων.
Χαρακτηριστική είναι η μετατόπιση των Σοσιαλδημοκρατών προς πιο αυστηρές θέσεις σε ζητήματα εγκληματικότητας, μετανάστευσης και ενσωμάτωσης, μετά την εκλογική τους ήττα στις προηγούμενες εκλογές.
Το πολιτικό μέλλον των Σουηδών Δημοκρατών, πάντως, παραμένει ανοιχτό. Εάν οι Μετριοπαθείς σχηματίσουν κυβέρνηση μαζί με τους Σοσιαλδημοκράτες, οι SD θα βρεθούν πιθανότατα ως η ισχυρότερη δύναμη της αντιπολίτευσης, διατηρώντας σημαντικό ρόλο στην εθνική πολιτική σκηνή. Αντίθετα, μια κυβέρνηση των Σοσιαλδημοκρατών χωρίς συμμετοχή των Μετριοπαθών θα μπορούσε να περιορίσει ακόμη περισσότερο την επιρροή τους.
Το κρίσιμο ερώτημα πλέον είναι πώς θα αντιδράσει το κόμμα στην εκλογική ανατροπή. Μια περαιτέρω μετατόπιση προς τα δεξιά, με στόχο την επανασυσπείρωση της εκλογικής του βάσης, θα μπορούσε να οξύνει ακόμη περισσότερο την πολιτική αντιπαράθεση.
Και αυτό σε μια χώρα όπου η ακροδεξιά εξακολουθεί να διαθέτει ισχυρά ερείσματα. Παρά την εκλογική υποχώρηση των SD, ακροδεξιές οργανώσεις συνεχίζουν να στρατολογούν μέλη, να διαδίδουν τις ιδέες τους και να ενισχύουν την παρουσία τους στην κοινωνία. Έτσι, η αποτυχία των Σουηδών Δημοκρατών να κάνουν το αποφασιστικό βήμα προς την κυβέρνηση δεν σημαίνει απαραίτητα και υποχώρηση της ακροδεξιάς επιρροής στη Σουηδία.
Προτιμώμενη πηγή στην Google
Για να εμφανίζονται περισσότερα άρθρα της Ναυτεμπορικής στις αναζητήσεις σας εύκολα και γρήγορα, πρέπει να προσθέσετε το site στις προτιμώμενες πηγές σας. Μπορείτε να το κάνετε πηγαίνοντας εδώ.
