Η ανατρεπτική πρόβλεψη του Φράνσις Φουκουγιάμα για το σημαντικότερο γεγονός του 2026

Το πολεμοχαρές και δύσκολο 2025 πέρασε και το «πολύ χειρότερο» – σύμφωνα με τη Τζόρτζια Μελόνι – 2026 ήρθε να δοκιμάσει την αντοχή της ανθρωπότητας. Πολλά συνέβησαν το περασμένο έτος, με τα γεγονότα που ξεχωρίζουν να είναι μεταξύ άλλων: η λήξη του πολέμου στη Γάζα, η σύνοδος κορυφής Τραμπ – Πούτιν, ο εμπορικός πόλεμος που κήρυξε ο Λευκός Οίκος στον κόσμο και η στροφή 180 μοιρών στην εξωτερική πολιτική των Ηνωμένων Πολιτειών. Εύλογα γεννάται λοιπόν το ερώτημα: Τι να περιμένουμε το 2026;

Με βεβαιότητα ο πολιτικός επιστήμονας και συγγραφέας Φράνσις Φουκουγιάμα υποστηρίζει πως η σημαντικότερη εξέλιξη που θα βιώσουμε σε παγκόσμιο επίπεδο είναι οι ενδιάμεσες εκλογές στις Ηνωμένες Πολιτείες που αναμένονται τον Νοέμβριο.

Μετά την εκλογική του επικράτηση στην προεδρική μάχη του 2024, απέναντι στην δημοκρατική Κάμαλα Χάρις, ο Ντόναλντ Τραμπ δεν κέρδισε μόνο τον Λευκό Οίκο. Είχε επίσης την πλειοψηφία στην Βουλή των Αντιπροσώπων και τη Γερουσία, ενώ επίσης κέρδισε την λαϊκή ψήφο – σε αντίθεση με το 2016. Επιπλέον η πλειοψηφία των δικαστών στο Ανώτατο Δικαστήριο των ΗΠΑ χαρακτηρίζονταν από πολλούς ως «συντηρητικοί».

Αυτή η «κόκκινη τριπλέτα» (Λευκός Οίκος, Βουλή των Αντιπροσώπων και Γερουσία), αποδυνάμωσε σε μεγάλο βαθμό τα θεσμικά αντίβαρα στις Ηνωμένες Πολιτείες και ανέδειξε τον πρόεδρο Τραμπ ως τον απόλυτο κυρίαρχο του πολιτικού παιχνιδιού – τόσο στο εσωτερικό όσο και στο εξωτερικό της χώρας.

REUTERS/Anna Rose Layden/Η απειλή που φέρνει το 26′ για τον Τραμπ

Αυτή όμως η κυριαρχία απειλείται καθώς αρκετές ενδείξεις δείχνουν ότι το Δημοκρατικό κόμμα ενδέχεται να κερδίσει την πλειοψηφία στην Βουλή των Aντιπροσώπων κατά τις ενδιάμεσες εκλογές. Σύμφωνα με τον Φουκουγιάμα η πιθανότητα αυτή ενισχύεται καθώς πολλοί ψηφοφόροι φαίνονται να εναντιώνονται στον πρόεδρο Τραμπ για τους ακόλουθους λόγους:

• Την διαχείριση της εσωτερικής οικονομίας: Η δασμολογική πολιτική του Λευκού Οίκου έχει καταστήσει την καθημερινή ζωή των Αμερικανών πολύ ακριβότερη, κάτι που ο πρόεδρος αρνείται.
• Τις εξελίξεις γύρω από το σκάνδαλο Έπσταϊν: Η δημόσια εικόνα του Ντόναλντ Τραμπ έχει πληγεί ακόμα και μεταξύ των πιο αδιάλλακτων υποστηρικτών του, εξαιτίας της φερόμενης εμπλοκής του με τον καταδικασμένο χρηματιστή Τζέφρι Έπσταϊν.

REUTERS/Jonathan Ernst

Η Αμερικανική κυβέρνηση επιδιώκει να χρησιμοποιήσει την αυξημένη πίεση στην Βενεζουέλα και την κυβέρνηση του Νικολάς Μαδούρο, αλλά και την επίδειξη στρατιωτικής ισχύος ανά τον κόσμο ως αντίβαρο στα παραπάνω, εξηγεί ο Φουκουγιάμα. Ωστόσο, η εξωτερική πολιτική δεν είναι ο βασικός λόγος που τον στήριξε ο Αμερικανικός λαός.

Τα ιστορικά στοιχεία ενισχύουν την παραπάνω πιθανότητα. Το κόμμα του εν ενεργεία προέδρου σχεδόν πάντα χάνει τον έλεγχο της Βουλής στις ενδιάμεσες εκλογές — μόνο δύο φορές από το 1938 δεν συνέβη αυτό. «Και οι δύο εξαιρέσεις αντανακλούσαν ασυνήθιστες συνθήκες», σύμφωνα με τον Γουίλιαμ Γκάλτσον του Brookings Institution, ενός κεντρώου think tank.

Οι Δημοκρατικοί βρίσκονται σε μία καλύτερη κατάσταση σε σύγκριση με τις τελευταίες εκλογές, μεταξύ άλλων και λόγω της ανάδειξης του δημοκρατικού σοσιαλιστή Ζοράν Μαμντάνι στη δημαρχεία της Νέας Υόρκης.

Η επί σειρά ετών πρόεδρος της Βουλής των Αντιπροσώπων, Νάνσι Πελόζι, δήλωσε αισιόδοξη ότι η έκβαση του εκλογικού αποτελέσματος θα είναι υπέρ του Δημοκρατικού κόμματος, παρά την απόσυρση της ίδιας.

Τι σημαίνει Δημοκρατική πλειοψηφία στη Βουλή

Μία πλειοψηφία του Δημοκρατικού κόμματος στη Βουλή των Αντιπροσώπων θα είναι σίγουρα «βραχνάς» για τον Αμερικανό πρόεδρο. Μεταξύ των μέσω που θα έχουν για να διεξάγουν τον έλεγχο της εκτελεστικής εξουσίας είναι:

• Διεξαγωγή ακροάσεων
• Έκδοση κλητεύσεων για μέλη του Υπουργικού Συμβουλίου
• Διαδικασία παραπομπής του προέδρου (impeachment)

Σε αντίθεση με το κοινοβουλευτικό σύστημα που έχουμε στην Ελλάδα, στις Ηνωμένες Πολιτείες δεν προβλέπεται από το Σύνταγμα διαδικασία έκπτωσης του προέδρου. Δεν υπάρχει δηλαδή αντίστοιχη «πρόταση δυσπιστίας» στο προεδρικό σύστημα διακυβέρνησης.

Επομένως ο Ντόναλντ Τραμπ θα εξαντλήσει και τα υπόλοιπα τρία χρόνια που το απομένουν στον Λευκό Οίκο.

Οι συνέπειες για την Ουκρανία

Η Δημοκρατική πλειοψηφία στη Βουλή των Αντιπροσώπων θα επηρεάσει σίγουρα την στάση των Ηνωμένων Πολιτειών απέναντι στο Κίεβο. Ο πόλεμος στην Ουκρανία μαίνεται με την Ουάσιγκτον να έχει κάνει στροφή 180 μοιρών θέση που παίρνει από την μέρα που ο Τραμπ πήρε ξανά τα ηνία.

Από την σύνοδο κορυφής της Αλάσκας – που σύμφωνα με πολλούς αποτέλεσε την αρχή του τέλους του Ουκρανικού – η Αμερικανική κυβέρνηση φαίνεται να συντάσσεται στο πλευρό του Κρεμλίνου, ζητώντας από το Κίεβο να ενδώσει σε αρκετές από της απαιτήσεις του Ρώσου προέδρου Βλαντίμιρ Πούτιν.

Sputnik/Gavriil Grigorov/Pool via REUTERS

Η αποδυνάμωση του προέδρου Τραμπ, μέσω ενός ενδεχόμενου ήττας στις ενδιάμεσες εκλογές θα δώσει τη δυνατότητα στη Δημοκρατική Βουλή να εγκρίνει ευκολότερα πακέτα στρατιωτικής βοήθειας προς την Ουκρανία.

Επιπλέον, θα υπάρξει ρήγμα στην εξωτερική πολιτική των Ηνωμένων Πολιτειών, με έναν πρόεδρο που «τα έχει βρει» με τον Πούτιν και μία Βουλή που στηρίζει τον Ζελένσκι. Η αμφίπλευρη υποστήριξη της Ουάσιγκτον και στα δύο στρατόπεδα ενδέχεται να παρατείνει τον πόλεμο, παρά τον αυξημένο διπλωματικό πυρετό των τελευταίων μηνών.

Η Γερουσία «σώζει» τους δασμούς

Η Βουλή των Αντιπροσώπων ως όργανο μπορεί να επιχειρήσει την μείωση ή την απαγόρευση ορισμένων δασμών που θέτει ο πρόεδρος των ΗΠΑ, ωστόσο κάτι τέτοιο είναι εξαιρετικά δύσκολο χωρίς τη σύμπραξη της Γερουσίας.

Οι Ρεπουμπλικανοί διαθέτουν σήμερα πλειοψηφία έξι εδρών και αγωνίζονται σε πολύ ασφαλέστερο έδαφος στη Γερουσία. Αν και θα υπερασπιστούν 22 έδρες την επόμενη χρονιά, έναντι 13 των Δημοκρατικών, οι περισσότεροι εν ενεργεία γερουσιαστές τους θεωρούνται ασφαλείς.

Μόνο ένας Ρεπουμπλικανός γερουσιαστής κατεβαίνει σε πολιτεία που ψήφισε την Καμάλα Χάρις στις περσινές προεδρικές εκλογές. Αντίθετα, δύο εν ενεργεία Δημοκρατικοί γερουσιαστές θα διεκδικήσουν επανεκλογή σε πολιτείες που κέρδισε ο Τραμπ πέρυσι.

naftemporiki.gr

Διαβάστε επίσης: