Η Ανταρκτική πλήττεται από ένα τριπλό κύμα κλιματικού χάους

Η Ανταρκτική δέχεται πλέον ένα «τριπλό χτύπημα» από την κλιματική κρίση το οποίο έχει οδηγήσει τον θαλάσσιο πάγο σε ιστορικά χαμηλά επίπεδα σύμφωνα με νέα επιστημονική μελέτη.

Για δεκαετίες η παγωμένη ήπειρος του Νότιου Πόλου φαινόταν να αψηφά τις παγκόσμιες τάσεις υπερθέρμανσης του πλανήτη καθώς οι πάγοι συνέχιζαν να αυξάνονται. Όμως το 2015 η κατάσταση αντιστράφηκε ξαφνικά. Τώρα οι επιστήμονες πιστεύουν ότι ανακάλυψαν τον λόγο. Οι ειδικοί αναφέρουν ότι μια σειρά αλληλένδετων φαινομένων έχει πλήξει την ήπειρο μεταξύ αυτών και η ενίσχυση των ανέμων οι οποίοι φέρνουν θερμό νερό από τα βάθη του ωκεανού προς την επιφάνεια.

Οι αλλαγές αυτές ήταν τόσο ακραίες ώστε χάθηκαν τεράστιες ποσότητες πάγου ισοδύναμες με το μέγεθος της Γροιλανδίας οδηγώντας σε επίπεδα ρεκόρ χαμηλού θαλάσσιου πάγου το 2023. Ο Δρ. Αντίτια Ναραγιανάν, επικεφαλής συγγραφέας της μελέτης από το Πανεπιστήμιο του Σαουθάμπτον δήλωσε ότι ο θαλάσσιος πάγος της Ανταρκτικής συμβάλλει καθοριστικά στη λειτουργία ενός κρίσιμου συστήματος ωκεάνιων ρευμάτων γνωστού ως AMOC.

«Από το 2015 η περιοχή έχει υποστεί τεράστια μεταμόρφωση με ακραία απώλεια πάγου γύρω από ολόκληρη την ήπειρο. Αυτό που ξεκίνησε ως αργή συσσώρευση θερμότητας στα βαθιά νερά κάτω από τον θαλάσσιο πάγο της Ανταρκτικής ακολουθήθηκε από βίαιη ανάμιξη των υδάτων καταλήγοντας σε έναν φαύλο κύκλο όπου οι θερμοκρασίες είναι πλέον υπερβολικά υψηλές ώστε να επιτρέψουν στον πάγο να ανακάμψει. Είναι ανησυχητικό, γιατί η τεράστια απώλεια θαλάσσιου πάγου αποσταθεροποιεί τα παγκόσμια ωκεάνια ρεύματα, θερμαίνοντας τον πλανήτη πολύ πιο γρήγορα απ’ όσο αναμενόταν» αναφέρει ο Ναραγιανάν.

Τα ευρήματα

Η μελέτη που δημοσιεύθηκε στην επιθεώρηση «Science Advances» πραγματοποιήθηκε από ερευνητές του Πανεπιστημίου του Σαουθάμπτον σε συνεργασία με επιστήμονες από όλο τον κόσμο.

Χρησιμοποιώντας προηγμένο σύστημα μέτρησης πάγου η ομάδα διαπίστωσε ότι η μείωση του θαλάσσιου πάγου εξελίχθηκε σε τρία στάδια λόγω μεταβολών στους ανέμους και της θέρμανσης των ωκεανών. Πρώτα γύρω στο 2013 οι ισχυρότεροι άνεμοι άρχισαν να μεταφέρουν θερμό και αλμυρό νερό από τα βάθη του ωκεανού πιο κοντά στην επιφάνεια.

Το 2015 έντονοι άνεμοι προκάλεσαν ανάμιξη αυτής της θερμότητας με τα επιφανειακά νερά, λιώνοντας γρήγορα τον θαλάσσιο πάγο ιδιαίτερα στην Ανατολική Ανταρκτική. Από το 2018 και μετά το σύστημα πάγου–ωκεανού φαίνεται να έχει παγιδευτεί σε έναν φαύλο κύκλο: με λιγότερο πάγο να λιώνει, η επιφάνεια του ωκεανού παραμένει πιο αλμυρή και θερμή εμποδίζοντας τον σχηματισμό νέου πάγου.

Οι επιστήμονες διαπίστωσαν επίσης σημαντική ανισορροπία στον τρόπο με τον οποίο υποχωρεί ο πάγος σε διάφορες περιοχές της ηπείρου. Η απώλεια πάγου στην Ανατολική Ανταρκτική φαίνεται να προκαλείται σχεδόν αποκλειστικά από τον ωκεανό λόγω της ανόδου θερμότερων βαθιών υδάτων προς την επιφάνεια.

«Αυτό δεν είναι απλώς ένα τοπικό πρόβλημα — ο θαλάσσιος πάγος της Ανταρκτικής λειτουργεί σαν καθρέφτης της Γης, αντανακλώντας την ηλιακή ακτινοβολία πίσω στο Διάστημα. Η απώλειά του μπορεί να αποσταθεροποιήσει τα ρεύματα που αποθηκεύουν θερμότητα και άνθρακα στους ωκεανούς, επιταχύνοντας την υπερθέρμανση του πλανήτη. Παράλληλα, μπορεί να αποδυναμώσει τις παγοκρηπίδες που συγκρατούν τους παγετώνες και εμποδίζουν την ολίσθησή τους προς τη θάλασσα, αυξάνοντας έτσι τη στάθμη των θαλασσών» αναφέρει ο συν-συγγραφέας της μελέτης Δρ. Αλεσάντρο Σιλβάνο.

Η ερευνητική ομάδα προειδοποίησε επίσης ότι η ανθρωπογενής κλιματική αλλαγή ενισχύει τους ανέμους εκθέτοντας την επιφάνεια του Νότιου Ωκεανού και ωθώντας τη θερμότητα των βαθιών υδάτων προς τα πάνω.

Αν αυτή η κατάσταση συνεχιστεί ο Νότιος Ωκεανός ενδέχεται να εισέλθει σε μια «παρατεταμένη περίοδο χαμηλού θαλάσσιου πάγου» σύμφωνα με τον καθηγητή φυσικής ωκεανογραφίας Αλμπέρτο Ναβέιρα Γκαραμπάτο από το Πανεπιστήμιο του Σάουθάμπτον. «Αν η χαμηλή κάλυψη θαλάσσιου πάγου συνεχιστεί μέχρι το 2030 και μετά, ο ωκεανός μπορεί να μετατραπεί από σταθεροποιητή του παγκόσμιου κλίματος σε έναν ισχυρό νέο επιταχυντή της υπερθέρμανσης του πλανήτη. Δείξαμε ότι η απώλεια θαλάσσιου πάγου στην Ανταρκτική τα τελευταία χρόνια είναι το συνδυαστικό αποτέλεσμα πολλών παραγόντων που έδρασαν σε τρεις διακριτές φάσεις. Αυτό οδήγησε σε μια παρατεταμένη κατάσταση εξαιρετικά χαμηλού θαλάσσιου πάγου, χωρίς προηγούμενο στα διαθέσιμα ιστορικά δεδομένα. Υπάρχουν σοβαροί λόγοι να πιστεύουμε ότι οι συνθήκες που ευνοούν την άνοδο θερμών υδάτων θα συνεχιστούν υπό την επίδραση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου και της τρύπας του όζοντος» λέει ο Γκαραμπάτο.

Η στάθμη

Νωρίτερα αυτή την εβδομάδα, μια ξεχωριστή ομάδα επιστημόνων προειδοποίησε ότι οι παγοκρηπίδες της Ανταρκτικής που λιώνουν με ταχείς ρυθμούς ενδέχεται να προκαλέσουν ακόμα μεγαλύτερη άνοδο της στάθμης της θάλασσας απ’ ό,τι υπολόγιζαν μέχρι σήμερα τα κλιματικά μοντέλα. Οι τεράστιες πλωτές παγοκρηπίδες της Ανταρκτικής καλύπτουν περίπου το 75% των ακτών της ηπείρου και λειτουργούν σαν φυσικό «φράγμα» συγκρατώντας τους παγετώνες της ενδοχώρας.

Ωστόσο Νορβηγοί ερευνητές ανακάλυψαν ότι βαθιά κανάλια κάτω από τον πάγο παγιδεύουν στροβιλισμούς σχετικά θερμού ωκεάνιου νερού. Αυτό το θερμό νερό λιώνει τον πάγο από κάτω έως και δέκα φορές πιο γρήγορα από το φυσιολογικό, απειλώντας τη σταθερότητα ολόκληρων των παγοκρηπίδων.

Η Δρ. Τσιν Τζόου ανώτερη ερευνήτρια του νορβηγικού οργανισμού Akvaplan-niva, δήλωσε: «Αυτές οι παγοκρηπίδες μπορεί να είναι πολύ πιο ευάλωτες στην υπερθέρμανση των ωκεανών απ’ ό,τι πιστεύαμε μέχρι σήμερα» Αν οι παγοκρηπίδες της Ανταρκτικής αποδυναμωθούν σοβαρά ή αρχίσουν να καταρρέουν, θα απελευθερωθούν γιγαντιαίες ποσότητες πάγου που σήμερα συγκρατούνται στο παγοκάλυμμα της ηπείρου.

Το παγοκάλυμμα αυτό περιέχει αρκετό γλυκό νερό ώστε να αυξήσει τη στάθμη της θάλασσας κατά περίπου 58 μέτρα, απειλώντας εκατομμύρια ανθρώπους με πλημμύρες. Παρότι οι επιστήμονες δεν θεωρούν πιθανό να λιώσει ολόκληρο το παγοκάλυμμα προειδοποιούν ότι η άνοδος της στάθμης των θαλασσών είναι πιθανό να αποδειχθεί πολύ μεγαλύτερη από ό,τι προέβλεπαν τα προηγούμενα κλιματικά μοντέλα.

Naftemporiki.gr

Προτιμώμενη πηγή στην Google

Για να εμφανίζονται περισσότερα άρθρα της Ναυτεμπορικής στις αναζητήσεις σας εύκολα και γρήγορα, πρέπει να προσθέσετε το site στις προτιμώμενες πηγές σας. Μπορείτε να το κάνετε πηγαίνοντας εδώ.