«Η Αντιγόνη, σήμερα, συμβολίζει τον άνθρωπο που τολμά…»

© Απαγορεύεται από το δίκαιο της Πνευμ. Ιδιοκτησίας η καθ΄οιονδήποτε τρόπο παράνομη χρήση/ιδιοποίηση του παρόντος, με βαρύτατες αστικές και ποινικές κυρώσεις για τον παραβάτη

Ο βραβευμένος σκηνοθέτης Θανάσης Σαράντος, μετά την επιτυχημένη πορεία του «Οιδίποδα Τύραννου» στην Ελλάδα και το εξωτερικό, επιστρέφει, έως τις 10 Φεβρουαρίου,  στο Θέατρο Ροές,  με την «Αντιγόνη» του Σοφοκλή  [Ιάκχου 16, Γκάζι].

Στον απόηχο του εμφυλίου πολέμου, ο Κρέων αποφασίζει να τιμήσει με ταφή τον έναν από τους γιους του Οιδίποδα, τον Ετεοκλή, ενώ απαγορεύει την ταφή του άλλου, του Πολυνείκη, χαρακτηρίζοντάς τον προδότη της Θήβας.

Η Αντιγόνη αρνείται να πειθαρχήσει στο διάταγμα του Κρέοντα και προχωρά στην ταφή του αδελφού της, οδηγώντας τη σύγκρουση ανάμεσα στους δύο σε μετωπική ρήξη. Μια σύγκρουση ανάμεσα στον νόμο της εξουσίας και τον νόμο της συνείδησης, που θα οδηγήσει αναπόφευκτα στην καταστροφή.

Με οδηγό τη διαχρονική μετάφραση του Μίνωα Βολανάκη και τη συμμετοχή ενός δυναμικού, πολυμελούς θιάσου και ζωντανής μουσικής επί σκηνής, ο Θανάσης Σαράντος παρουσιάζει το αξεπέραστο έργο του Σοφοκλή, τοποθετώντας τη δράση στη δεκαετία του ’70 και μετατρέποντας την αρχαία τραγωδία σε ένα πολιτικό θρίλερ κινηματογραφικού ρυθμού.

Η Ρωξάνη Καρφή ενσαρκώνει την Αντιγόνη· μιλήσαμε μαζί της.

Ποιο το ηθικό δίλλημα της Αντιγόνης ως ηρωίδα στο εμβληματικό έργο του Σοφοκλή; Πόσο πραγματικά  αγαπά την πατρίδα της -που, μόλις, συνέρχεται από έναν εμφύλιο σπαραγμό με ηγέτη τον θείο της Κρέοντα; Έχει εξ ολοκλήρου δίκιο στη μάχη της με τον ανθρώπινο δίκαιο;   
«Στην πραγματικότητα, η Αντιγόνη ως ηρωίδα δεν έρχεται αντιμέτωπη με κάποιο ουσιαστικό δίλημμα. Ξέρει τι θέλει να κάνει και το κάνει, γνωρίζοντας τις συνέπειες της πράξης της. Είναι πιστή στο σχέδιό της, από την αρχή ως το τέλος. Γνωρίζει τον ανθρώπινο νόμο, έρχεται σε σύγκρουση με αυτόν, και επιλέγει να τον αγνοήσει. Σε μια πολιτεία υποταγμένη στον φόβο, εκείνη τον αψηφά και, τελικά, τον υπερβαίνει, θυσιάζοντας τον ίδιο της τον εαυτό. Αγαπά την πατρίδα της με διαφορετικό τρόπο απ’ ό,τι ορίζει η εξουσία. Ο ηθικός νόμος, για εκείνη, είναι το παν. Αν δεν φροντίσει το σώμα του Πολυνείκη, θα διαπράξει την υπέρτατη ασέβεια απέναντι στους θεούς και στο αίμα της· γι’ αυτό και τολμά την ταφή, παρ’ όλες τις απαγορεύσεις.

Μέσω της ιδεολογικής σύγκρουσης του έργου, γεννάται η ανάγκη της προσαρμοστικότητας τόσο του ανθρώπου όσο και της δικαιοσύνης. Δεν μπορεί να τα προβλέψει όλα ο νόμος· πρέπει να προσαρμόζεται στις εκάστοτε κοινωνικές συνθήκες. Ο Κρέοντας και η Αντιγόνη είναι εξίσου απόλυτοι στις θέσεις τους, και μας αποδεικνύουν περίτρανα ότι, τελικά, τίποτα δεν είναι απόλυτο. Και οι δύο έχουν, ταυτόχρονα, και δίκιο και άδικο».

Με ποιον τρόπο εμφανίζεται στο έργο, η σύγκρουση ανάμεσα στον θεϊκό και τον ανθρώπινο νόμο;  
«Από τη μια πλευρά, ο Κρέοντας υπερασπίζεται τους νόμους της πολιτείας, τιμωρώντας οποιονδήποτε επιχειρήσει να τους καταπατήσει, ακόμα κι αν ο παραβάτης ανήκει στον συγγενικό του κύκλο. Από την άλλη, η Αντιγόνη υπερασπίζεται τη συγγένεια, την αγάπη, την αξιοπρέπεια και το ιερό καθήκον στους θεούς. Η σύγκρουση παίρνει σάρκα και οστά, όταν η Αντιγόνη θάβει τον αδελφό της, ενώ έχει επίγνωση της τιμωρίας που θα υποστεί. Εκείνη υπακούει στους θεούς, ενώ ο Κρέοντας απαιτεί υπακοή στο κράτος· και καμία πλευρά δεν υποχωρεί. Έτσι, η σύγκρουση θεϊκού και ανθρώπινου νόμου παραμένει μετέωρη».

Τι συμβολίζει η Αντιγόνη σήμερα; Γιατί το έργο μας αφορά, εδώ και αιώνες;  
«Η Αντιγόνη, σήμερα, συμβολίζει τον άνθρωπο που τολμά, που δεν ανέχεται και επαναστατεί στην κοινωνική αδικία, χωρίς να τον καταβάλλει ο φόβος της τιμωρίας. Εκείνον που υπερβαίνει τη φύση του, και το αίσθημα της επιβίωσής του, για να κερδίσει την ηθική δικαίωση. Η διαχρονικότητα του έργου έγκειται στην έμφυτη τάση του ανθρώπου να συγκρούεται με την εξουσία και τη συνείδησή του. Ό,τι είναι νομικά δίκαιο, δεν είναι απαραίτητα ηθικά σωστό».

Πώς ήταν  η συνεργασία σας με τον σκηνοθέτη και ερμηνευτή Θανάση Σαράντο που έχει ήδη σκηνοθετήσει τον βραβευμένο «Οιδίποδα Τύραννο» του Σοφοκλή που παρουσιάστηκε, εδώ και τρία χρόνια,  σε Ελλάδα και εξωτερικό;               
«Η συνεργασία μου με τον Θανάση Σαράντο είναι μια συνεργασία που μου προσέφερε πολλά πνευματικά εφόδια. Από την πρώτη στιγμή, κατάλαβα ότι σέβεται το αρχαίο κείμενο, εστιάζοντας με λεπτομέρεια σε κάθε πτυχή της τραγωδίας. Ήταν δίπλα σε όλους τους ηθοποιούς, μας βοηθούσε καθημερινά να ανακαλύψουμε κομμάτια των ρόλων μας, χωρίς να μας υποδεικνύει πώς θα τα ερμηνεύσουμε».

Πόση σημασία έχει η ομαδική δουλειά ανάμεσα σε όλους τους συντελεστές, σε μια τέτοια θεατρική δουλειά αξιώσεων;                
«Η ομάδα που δημιουργήσαμε ήταν εξαιρετική. Όλοι οι συντελεστές της παράστασης ήμασταν εκεί, σε καθημερινή βάση, έχοντας έναν κοινό σκοπό. Δεν υπάρχει κάτι πιο ομαδικό από αυτό. Να σκύβεις πάνω σε τόσο σπουδαία κείμενα, να τα γεμίζεις με σημειώσεις που θα δώσουν αποχρώσεις στον χαρακτήρα σου, να τα μοιράζεσαι με τους συναδέλφους σου, και όλα αυτά να τα βλέπεις σιγά σιγά να ζωντανεύουν με ήχους, φώτα και κοστούμια. Το θέατρο σού υπενθυμίζει, ακόμα κι αν προσπαθείς να το ξεχάσεις, ότι πάντα θα έχεις την ανάγκη του άλλου».

Ταυτότητα Παράστασης

Κείμενο: Σοφοκλής
Μετάφραση: Mίνως Βολανάκης
Σκηνοθεσία – Δραματουργική επεξεργασία – Σκηνικά – Κοστούμια – Σχεδιασμός φωτισμού: Θανάσης Σαράντος
Επιστημονική σύμβουλος: Ευφημία Καρακάντζα
Μουσική σύνθεση-ηχοτοπία: Κωνσταντίνος Ευαγγελίδης
Επιμέλεια Kίνησης: Πλωτίνος Ηλιάδης
Βοηθοί σκηνοθέτη: Γιάννης Παναγόπουλος, Ασημίνα-Σοφία Χριστοπούλου
Βοηθός σκηνογράφος-ενδυματολόγος: Aθηνά Μποτωνάκη
Βοηθός φωτιστή-τεχνική επιμέλεια φωτισμού: Αλέξανδρος Πολιτάκης
Φωτογραφίες: Χρυσάνθη Σπανού

Trailer παράστασης: Στέφανος Κοσμίδης
Τεχνικός ήχου-φωτισμού: Ερμόλαος Σκεπετάρης
Γραφείο τύπου: Ράνια Παπαδοπούλου, Blue Rosebud Productions AMKE
Οργάνωση παραγωγής: Κωνσταντίνος Τσιάκος
Παραγωγή: Ηθικόν ακμαιότατον ΑΜΚΕ

Ερμηνεύουν: Θανάσης Σαράντος – Κωνσταντίνος Λάγγος (σε διπλή διανομή στον ρόλο του Κρέοντα) Ρωξάνη Καρφή (Αντιγόνη), Γιάννης Κορρές (Αίμων, Παιδί Τειρεσία, Χορός),Γιάννης Χαρτοδιπλωμένος (Τειρεσίας, Χορός), Παναγιώτης Παπαδούλης (Φύλακας, Εξάγγελος, Χορός), Γαλάτεια Μαυρομάτη (Ισμήνη, Ευριδίκη, Χορός), Βαγγέλης Μάγειρος (Άγγελος, Χορός). Μουσικός επί σκηνής (κρουστά): Ιάκωβος Παυλόπουλος.

Θέατρο Ροές
Ιάκχου 16, Γκάζι

Εισιτήρια:
https://www.more.com/gr-el/tickets/theater/antigoni-tou-sofokli-1/