Η δυσκολία στη δημιουργία αποθεματικού

Τoυ Αλέξιου Βανδώρου, συνιδρυτή του οργανισμού ανάπτυξης ΑποφασίΖΩ

Η ΚΑΤΑΒΟΛΗ του μισθού, η εξόφληση των υποχρεώσεων και η αναμονή της επόμενης πληρωμής αποτελούν μια επαναλαμβανόμενη οικονομική πραγματικότητα για μεγάλο μέρος των εργαζομένων.

Το φαινόμενο περιγράφεται διεθνώς με τον όρο «paycheck to paycheck» και αφορά όσους εξαρτώνται από το επόμενο εισόδημά τους για να καλύψουν ακόμη και τις βασικές δαπάνες του μήνα.

Σε αυτές τις περιπτώσεις, οποιαδήποτε έκτακτη ανάγκη -από μια βλάβη στο αυτοκίνητο μέχρι μια περίοδο ανεργίας- μπορεί να διαταράξει άμεσα τον οικογενειακό προϋπολογισμό.

Η συγκεκριμένη κατάσταση δεν αφορά αποκλειστικά τα χαμηλά εισοδήματα. Μπορεί να παρατηρηθεί και σε νοικοκυριά με υψηλότερες αποδοχές, όταν η αύξηση του εισοδήματος συνοδεύεται από αντίστοιχη αύξηση των δαπανών και των οικονομικών υποχρεώσεων.

Το ζήτημα αναδεικνύεται σε επεισόδιο του Game of Money Podcast, το οποίο εξετάζει τους μηχανισμούς που εγκλωβίζουν έναν εργαζόμενο στην εξάρτηση από τον επόμενο μισθό, αλλά και τα βήματα που μπορούν να ενισχύσουν σταδιακά την οικονομική του ανθεκτικότητα.

ΤΟ ΕΙΣΟΔΗΜΑ δεν ταυτίζεται με τον πλούτο. Μια από τις βασικές διαπιστώσεις του podcast είναι ότι το ύψος του μισθού δεν αποτελεί από μόνο του ασφαλή ένδειξη οικονομικής ευημερίας.

Ο μισθός είναι μια τακτική ροή χρημάτων. Η πραγματική οικονομική θέση ενός ανθρώπου εξαρτάται, μεταξύ άλλων, από τις αποταμιεύσεις του, τις υποχρεώσεις του, το ύψος των σταθερών εξόδων και την ύπαρξη περιουσιακών στοιχείων ή άλλων πηγών εισοδήματος.

Ένας εργαζόμενος μπορεί να έχει υψηλές μηνιαίες αποδοχές, αλλά ταυτόχρονα να διαθέτει περιορισμένη ρευστότητα, υψηλό δανεισμό και έξοδα που απορροφούν το σύνολο του εισοδήματός του.

Σε μια τέτοια περίπτωση, η απώλεια της εργασίας ή μια προσωρινή μείωση των αποδοχών μπορεί να προκαλέσει άμεση οικονομική πίεση.

Αντίθετα, ένα νοικοκυριό με χαμηλότερο εισόδημα, αλλά ελεγχόμενες δαπάνες και ένα οργανωμένο αποθεματικό, ενδέχεται να διαθέτει μεγαλύτερη αντοχή απέναντι σε μια απρόβλεπτη εξέλιξη.

Το κρίσιμο ερώτημα, επομένως, δεν είναι μόνο «πόσα χρήματα κερδίζω», αλλά και «για πόσο χρονικό διάστημα μπορώ να καλύπτω τις ανάγκες μου χωρίς νέο εισόδημα».

Η ΑΠΟΥΣΙΑ καταγραφής δυσκολεύει τον προγραμματισμό. Η συστηματική καταγραφή των εσόδων και των εξόδων αποτελεί τη βάση κάθε οικονομικού σχεδιασμού.

Ωστόσο, αρκετοί καταναλωτές γνωρίζουν μόνο κατά προσέγγιση πού κατευθύνονται τα χρήματά τους. Τα μεγάλα και σταθερά έξοδα, όπως το ενοίκιο, η δόση ενός δανείου και οι λογαριασμοί, είναι συνήθως εύκολο να υπολογιστούν.

Περισσότερο δύσκολη είναι η αποτύπωση των μικρότερων καθημερινών δαπανών, των συνδρομών, των αγορών μέσω εφαρμογών, των εξόδων ψυχαγωγίας και των περιστασιακών υποχρεώσεων.

Αθροιστικά, οι συγκεκριμένες δαπάνες μπορούν να περιορίσουν σημαντικά το διαθέσιμο εισόδημα, χωρίς αυτό να γίνεται άμεσα αντιληπτό.

Η καταγραφή δεν αποσκοπεί απαραίτητα στη δραστική περικοπή της κατανάλωσης. Επιτρέπει, όμως, τον διαχωρισμό ανάμεσα στις αναγκαίες υποχρεώσεις, στις επιλογές τρόπου ζωής και στις δαπάνες που δεν προσφέρουν αντίστοιχη αξία στο νοικοκυριό.

Με αυτόν τον τρόπο ο προϋπολογισμός μετατρέπεται από μια γενική εκτίμηση σε εργαλείο λήψης αποφάσεων.

ΤΟ ΑΠΟΘΕΜΑΤΙΚΟ ως μηχανισμός προστασίας. Η δημιουργία αποθεματικού έκτακτης ανάγκης αποτελεί ένα από τα βασικά μέτρα οικονομικής προστασίας.

Πρόκειται για ένα ποσό που δεν προορίζεται για κατανάλωση ή προγραμματισμένες αγορές, αλλά για την αντιμετώπιση απρόβλεπτων γεγονότων. Σε αυτά μπορεί να περιλαμβάνονται η απώλεια εργασίας, ένα πρόβλημα υγείας, μια σημαντική επισκευή ή μια προσωρινή μείωση του οικογενειακού εισοδήματος.

Η ύπαρξη αποθεματικού δεν εξασφαλίζει μόνο ρευστότητα. Μπορεί να περιορίσει την ανάγκη προσφυγής σε καταναλωτικό δανεισμό ή πιστωτικές κάρτες, όταν εμφανιστεί μια έκτακτη δαπάνη.

Παράλληλα επηρεάζει και τη θέση του εργαζομένου στην αγορά εργασίας. Ένας άνθρωπος χωρίς διαθέσιμα χρήματα είναι πιθανότερο να παραμείνει σε μια δυσμενή επαγγελματική κατάσταση, επειδή δεν έχει τη δυνατότητα να απορροφήσει μια περίοδο χωρίς μισθό.

Αντίθετα, ακόμη και ένα περιορισμένο οικονομικό «μαξιλάρι» μπορεί να προσφέρει χρόνο για την αναζήτηση νέας εργασίας ή για μια επαγγελματική μετάβαση.

ΓΙΑΤΙ Η ΑΠΟΤΑΜΙΕΥΣΗ δεν πραγματοποιείται συχνά. Ένα από τα συνηθέστερα προβλήματα στον προσωπικό προϋπολογισμό είναι ότι η αποταμίευση αντιμετωπίζεται ως το ποσό που θα απομείνει στο τέλος του μήνα.

Στην πράξη, όταν προηγούνται όλες οι υπόλοιπες δαπάνες, το διαθέσιμο υπόλοιπο είναι συχνά μηδενικό.

Η εναλλακτική προσέγγιση είναι η αποταμίευση να εντάσσεται στις σταθερές υποχρεώσεις του μήνα. Δηλαδή, ένα ποσό να μεταφέρεται σε ξεχωριστό λογαριασμό αμέσως μετά την καταβολή του εισοδήματος και πριν ξεκινήσει η υπόλοιπη κατανάλωση.

Η πρακτική αυτή είναι γνωστή ως «πληρώνω πρώτα τον εαυτό μου». Δεν προϋποθέτει απαραίτητα υψηλές αποδοχές ή μεγάλο αρχικό ποσό. Βασίζεται κυρίως στην αυτοματοποίηση και στη συνέπεια.

Στο Game of Money, η οικονομική πρόοδος παρουσιάζεται όχι ως αποτέλεσμα μιας μεμονωμένης μεγάλης απόφασης, αλλά ως προϊόν συστηματικών και επαναλαμβανόμενων ενεργειών.

Ο ΚΙΝΔΥΝΟΣ της μοναδικής πηγής εισοδήματος. Η εξάρτηση ενός νοικοκυριού από έναν μόνο μισθό δημιουργεί σημαντική οικονομική ευπάθεια.

Σε περίπτωση απόλυσης, ασθένειας ή αλλαγής των συνθηκών στην αγορά εργασίας, η βασική ή ακόμη και η μοναδική πηγή χρηματοδότησης μπορεί να διακοπεί.

Για τον λόγο αυτό το podcast δίνει έμφαση στη σταδιακή ανάπτυξη συμπληρωματικών πηγών εισοδήματος.

Αυτές μπορεί να προέρχονται από την αξιοποίηση επαγγελματικών δεξιοτήτων, την παροχή υπηρεσιών, μια μικρή επιχειρηματική δραστηριότητα ή τη δημιουργία περιουσιακών στοιχείων που παράγουν έσοδα.

Η ύπαρξη δεύτερης πηγής δεν σημαίνει κατ’ ανάγκη ότι ο εργαζόμενος πρέπει να απασχολείται διαρκώς σε περισσότερες δουλειές.

Σε πολλές περιπτώσεις, το πρώτο στάδιο είναι ενεργητικό και απαιτεί επιπλέον χρόνο. Μακροπρόθεσμα, όμως, στόχος μπορεί να είναι η δημιουργία συστημάτων ή περιουσιακών στοιχείων που μειώνουν την αποκλειστική σύνδεση του εισοδήματος με τις ώρες εργασίας. Η διαφοροποίηση των εσόδων λειτουργεί με αντίστοιχη λογική με τη διαφοροποίηση μιας επένδυσης: περιορίζει την εξάρτηση από μία μόνο πηγή.

Η ΕΠΕΝΔΥΣΗ δεν υποκαθιστά την οικονομική οργάνωση. Η πίεση που προκαλεί η οικονομική ανασφάλεια μπορεί να οδηγήσει ορισμένους καταναλωτές στην αναζήτηση γρήγορων αποδόσεων.

Ωστόσο, η επένδυση χωρίς επαρκή γνώση, σαφή στόχο και κατανόηση του κινδύνου, μπορεί να επιδεινώσει, αντί να βελτιώσει, την οικονομική κατάσταση ενός νοικοκυριού.

Σύμφωνα με τη φιλοσοφία του Game of Money, η επενδυτική δραστηριότητα πρέπει να ακολουθεί -και όχι να προηγείται- της βασικής οικονομικής οργάνωσης.

Η καταγραφή των εξόδων, η διαχείριση των οφειλών και η δημιουργία ρευστότητας αποτελούν τα πρώτα στάδια.

Στη συνέχεια, η επένδυση μπορεί να λειτουργήσει ως εργαλείο μακροπρόθεσμης δημιουργίας περιουσίας, εφόσον ο ενδιαφερόμενος γνωρίζει πού τοποθετεί τα χρήματά του και ποιον κίνδυνο αναλαμβάνει.

Η ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ παιδεία ως βασικός στόχος. Το Game of Money Podcast δημιουργήθηκε με στόχο να ενισχύσει τη συζήτηση γύρω από την οικονομική παιδεία στην Ελλάδα.

Η βασική του θέση είναι ότι, παρότι το χρήμα επηρεάζει την καθημερινότητα, τις επαγγελματικές επιλογές, την οικογένεια και τον διαθέσιμο χρόνο, οι περισσότεροι πολίτες δεν έχουν λάβει συστηματική εκπαίδευση στη διαχείρισή του.

Μέσα από συζητήσεις για την αποταμίευση, τις επενδύσεις, την επιχειρηματικότητα, τις συνήθειες και τις διαφορετικές πηγές εισοδήματος, το podcast επιχειρεί να παρουσιάσει σύνθετες οικονομικές έννοιες με πρακτικό και κατανοητό τρόπο.

Το όραμά του δεν συνδέεται με υποσχέσεις γρήγορου πλουτισμού. Εστιάζει στη σταδιακή δημιουργία οικονομικής ασφάλειας και στην αύξηση των διαθέσιμων επιλογών.

Η μετάβαση από την εξάρτηση από τον επόμενο μισθό σε μια περισσότερο ανθεκτική οικονομική κατάσταση δεν είναι άμεση. Προϋποθέτει καταγραφή, προγραμματισμό, δημιουργία αποθεματικού, έλεγχο των δαπανών και μακροπρόθεσμη ανάπτυξη νέων πηγών εισοδήματος.

Σε αυτή τη διαδικασία το ζητούμενο δεν είναι μόνο η συσσώρευση περισσότερων χρημάτων. Είναι η δημιουργία των προϋποθέσεων ώστε μια έκτακτη δαπάνη, μια επαγγελματική αλλαγή ή μια προσωρινή κρίση να μην απειλούν άμεσα τη συνολική οικονομική σταθερότητα του νοικοκυριού.

Προτιμώμενη πηγή στην Google

Για να εμφανίζονται περισσότερα άρθρα της Ναυτεμπορικής στις αναζητήσεις σας εύκολα και γρήγορα, πρέπει να προσθέσετε το site στις προτιμώμενες πηγές σας. Μπορείτε να το κάνετε πηγαίνοντας εδώ.