Η έκρηξη του χρέους στις ΗΠΑ προκαλεί πονοκεφάλους στον πρόεδρο Τραμπ
Αυτό δεν είναι έγκλημα, είναι λάθος! Είναι μια φράση που αποδίδεται στον Γάλλο διπλωμάτη Ταλεϋράνδο, όταν πληροφορήθηκε την εκτέλεση του δούκα του Ανγκιάν από τον Ναπολέοντα. Κατά την κρίση του, η ενέργεια του Βοναπάρτη ήταν πολιτικά καταστροφική, καθώς έβλαπτε τα πραγματικά του συμφέροντα πολύ περισσότερο από όσο τον ωφελούσε.
Τηρουμένων των αναλογιών, ένα τέτοιο λάθος ετοιμάζεται να διαπράξει ο Τραμπ με την απόφαση που ανήγγειλε τις προηγούμενες ημέρες ο υπουργός Οικονομικών Σκοτ Μπέσεντ, να διενεργήσει αγορές αμερικανικών ομολόγων, με στόχο τη μείωση των αποδόσεών τους! Ας δούμε το γιατί.
Η ανακοίνωση της 20ής Αυγούστου, ότι το αμερικανικό δημόσιο χρέος ξεπέρασε τα 40 τρισ. δολ., προκάλεσε ανησυχία στις αγορές, καθώς το ύψος του φτάνει πλέον το 120% του ΑΕΠ ή έστω το 100%, αν αφαιρέσουμε ποσό 7,8 τρισ. δολ., που είναι ενδοκυβερνητικό. Όσο ήταν και το ελληνικό χρέος το 2009, οπότε οι αγορές έστειλαν μήνυμα άρνησης για την αναχρηματοδότησή του, με τα ελληνικά CDS να εκτοξεύονται τότε και η χώρα να υποχρεούται στην υπογραφή του 1ου μνημονίου το καλοκαίρι του 2010.
Στις ΗΠΑ, το δημόσιο χρέος ήταν λιγότερο από 20 τρισ. δολ. πριν από 10 χρόνια, όταν ξεκινούσε η πρώτη προεδρική θητεία Τραμπ, και έχει ήδη διπλασιαστεί, με υπεύθυνους τόσο τον σημερινό πρόεδρο όσο και τον προηγούμενο, τον Τζο Μπάιντεν. Αν και η δημοσιονομική πολιτική των δύο προέδρων έχει εμφανείς και διακριτές διαφορές, καθώς η περίοδος Μπάιντεν περιλάμβανε δαπάνες, λόγω των συνθηκών του κορονοϊού, ενώ η σημερινή περίοδος της προεδρίας Τραμπ περιλαμβάνει και πολεμικές δαπάνες, λόγω της κρίσης της στη Μέση Ανατολή, το αποτέλεσμα για τις αγορές δεν αλλάζει: τα ιλιγγιώδη δημοσιονομικά ελλείμματα πρέπει να χρηματοδοτηθούν με την έκδοση νέων ομολόγων. Ευλόγως, οι αγορές απαιτούν υψηλότερες αποδόσεις για να το πράξουν και ουδείς μπορεί να αποκλείσει τη συνέχιση της ανοδικής πορείας, αν η αμερικανική κυβέρνηση συνεχίσει την παρούσα ασύνετη πολιτική υψηλών ελλειμμάτων (στο ύψος-ρεκόρ των 432 δισ. δολ. τον Ιούλιο!).
Η ρητορική του προέδρου Τραμπ δείχνει να μη θέλει να κατανοήσει την υφιστάμενη κατάσταση, καθώς αναφέρεται στον δυναμισμό της αμερικανικής οικονομίας (στο 2,1% στο 2ο τρίμηνο, αλλά με θεαματικά αυξημένη κερδοφορία 2ου τριμήνου για τις εταιρείες του δείκτη S&P 500), προτρέποντας τη Federal να μειώσει τα επιτόκια. Όμως, οι νέες θέσεις απασχόλησης του Ιουλίου ήταν αρνητικές και ο πληθωρισμός παραμένει στο 3,4%, εξελίξεις που επιτρέπουν στον Κεβιν Γουόρς να διατηρήσει σταθερά τα επιτόκια της Federal τον Σεπτέμβριο, αλλά όχι να τα μειώσει, με τον ίδιο να πιστεύει ότι οι εφαρμογές της Τ.Ν. σύντομα θα αναβαθμίσουν την παραγωγικότητα της αμερικανικής οικονομίας. Την ίδια ώρα, ο υπουργός Οικονομικών αιφνιδιάζει τις αγορές, αναγγέλλοντας δράσεις που ανήκουν στο καθηκοντολόγιο και στο οπλοστάσιο μιας Κεντρικής Τράπεζας, ανακοινώνοντας αγορές ομολόγων 4 δισ. περίπου. Πρόκειται για το εργαλείο της πολιτικής ανοικτής αγοράς (open market policy), την εφαρμογή του οποίου υιοθετούν οι Κεντρικές Τράπεζες, όταν οι συνθήκες ρευστότητας στις αγορές είναι προβληματικές, όπως είχε συμβεί κατά τη χρηματοοικονομική κρίση 2008-2009, οπότε οι αγορές είχαν κατακλυστεί από τοξικά ομόλογα, τα CDOs, λόγω του υπερβολικού αριθμού τιτλοποιήσεων, με πρωταγωνιστή, τότε, την αλήστου μνήμης Lehman Brothers. Είναι φανερό ότι ουδεμία σχέση έχει η παρούσα κατάσταση των αγορών με εκείνη του 2008-2009, παρά τις επισημάνσεις αρκετών για μεγάλη επέκταση των πιστοδοτήσεων από το σκιώδες τραπεζικό σύστημα, που δεν τυγχάνει επαρκούς εποπτείας.
Η επιμονή, επομένως, του Αμερικανού υπουργού Οικονομικών αποσκοπεί αλλού: να διακόψει την ανοδική πορεία των αμερικανικών ομολόγων (στο 4,7% τα 10ετή, στο 5,3% τα 30ετή). Αυτό, όμως, μπορεί να γίνει μόνο με έναν τρόπο: με την αποφασιστική μείωση των δημοσιονομικών ελλειμμάτων και την αναγγελία ενός πειστικού μεσοπρόθεσμου προγράμματος μείωσης του ήδη υπερμεγέθους δημόσιου χρέους! Πόσο πιθανή είναι μια τέτοια στροφή από τον πρόεδρο Τραμπ, εν μέσω των συνθηκών υψηλής αβεβαιότητας στη Μ. Ανατολή, με την ένταση της σχέσης με το Ιράν να αφήνει ανοικτά όλα τα ενδεχόμενα; Ελάχιστα πιθανή, αν και οι εκλογές για την ανανέωση των νομοθετικών σωμάτων του Νοεμβρίου μπορεί να οδηγήσουν σε εξέλιξη τέτοια που να αναδιαμορφώσουν τη δημοσιονομική πολιτική, αν χαθεί η πλειοψηφία για τον Αμερικανό πρόεδρο.
Ως τότε και από κοινού με την προσπάθεια για συγκράτηση των αποδόσεων των αμερικανικών ομολόγων, είναι πιθανό να υπάρξουν παρενέργειες για το δολάριο, με αβέβαιη δηλαδή τη διατήρηση της ισοτιμίας του και της θέσης του, ως κυρίαρχου αποθεματικού μέσου. Χωρίς ωστόσο να έχει οδηγήσει σε σημαντικές αλλαγές, καθώς παραμένει κυρίαρχο νόμισμα (στο 57,13%, στο 1ο τρίμηνο, κατά το ΔΝΤ). Παρά τα όσα συνέβησαν μετά τον Ιούλιο του 2025, οπότε ο Αμερικανός πρόεδρος υπέγραφε το διάταγμα με τίτλο One Big Beautiful Bill Act, με το οποίο επιβάλλονταν μονομερώς δασμοί σε δεκάδες χώρες. Ίσως, όμως, τώρα το σκηνικό να είναι διαφορετικό, με την Ε.Ε. να έχει μία ακόμη ευκαιρία να επιταχύνει τις ενέργειες εκείνες που θα αναβάθμιζαν το κύρος του ευρώ και θα διεύρυναν το μέγεθος της αγοράς ευρωομολόγων, αν προχωρούσαν στην ταχεία αμοιβαιοποίηση του χρέους, τη μετατροπή δηλαδή του εθνικού χρέους σε ευρωπαϊκό!
Προτιμώμενη πηγή στην Google
Για να εμφανίζονται περισσότερα άρθρα της Ναυτεμπορικής στις αναζητήσεις σας εύκολα και γρήγορα, πρέπει να προσθέσετε το site στις προτιμώμενες πηγές σας. Μπορείτε να το κάνετε πηγαίνοντας εδώ.
