Η Ελλάδα που δεν αντέχει το καλό του άλλου

Υπάρχει μια σκέψη που με απασχολεί όλο και περισσότερο όσο μεγαλώνω.

Γιατί δυσκολευόμαστε τόσο να χαρούμε με το καλό του άλλου; Γιατί, όταν ένας άνθρωπος πετυχαίνει, αντί να αναρωτηθούμε τι μπορούμε να μάθουμε από αυτόν, αναζητούμε τι κρύβεται πίσω από την επιτυχία του; Γιατί, όταν συμφωνούμε στον σκοπό, βρίσκουμε τόσους τρόπους να μη συμφωνήσουμε στον δρόμο; Η ασυνεννοησία, ο φθόνος και η υπονόμευση στα πολιτικά κόμματα στερούν από τη χώρα τη δύναμη να προχωρήσει.

Έπειτα από περισσότερα από πενήντα χρόνια στην ελληνική επιχειρηματικότητα, δεν μπορώ να πω ότι μου έλειψαν οι ικανοί άνθρωποι. Γνώρισα δημιουργούς με γνώση, φαντασία, εργατικότητα και βαθιά αγάπη για τον τόπο τους. Μαζί με άλλους, έφτιαξαν προϊόντα και επιχειρήσεις που βγήκαν πέρα από τα σύνορά μας. Γνώρισα, όμως, και συνεργασίες που διαλύθηκαν τη στιγμή ακριβώς που άρχισαν να αποδίδουν. Όχι επειδή απέτυχε η ιδέα, αλλά επειδή κάποιοι δεν άντεξαν να αναγνωριστεί η συμβολή του διπλανού τους.

Το λέω με λύπη, επειδή ούτε εγώ στέκομαι έξω από αυτή την ιστορία. Όποιος έχει δημιουργήσει και διοικήσει ανθρώπους γνωρίζει πόσο εύκολα η αγωνία για το έργο γίνεται ανάγκη ελέγχου. Πόσο δύσκολο είναι μερικές φορές να ακούσεις μια καλύτερη ιδέα από τη δική σου, να παραδεχτείς ένα λάθος ή να αφήσεις χώρο σε κάποιον νεότερο. Η συνεργασία αρχίζει από αυτή την προσωπική δοκιμασία.

Πεδίο ανταγωνισμού για την αναγνώριση

Η ασυνεννοησία, ο φθόνος και η υπονόμευση έχουν διαφορετικό πρόσωπο, αλλά συχνά συμπορεύονται. Πρώτα παύουμε να ακούμε ο ένας τον άλλον. Έπειτα βλέπουμε την πρόοδο του άλλου ως απειλή. Τέλος, αντί να προσπαθήσουμε να κάνουμε κάτι καλύτερο, προσπαθούμε να εμποδίσουμε αυτό που εκείνος χτίζει. Ακόμη και ένας κοινός σκοπός γίνεται τότε πεδίο ανταγωνισμού για την αναγνώριση.

Στα πολιτικά κόμματα αυτή η συμπεριφορά αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα. Εκεί όπου θα έπρεπε να συζητούμε για το κοινό μέλλον, η διαφορετική γνώμη αντιμετωπίζεται συχνά ως απειλή για την ηγεσία. Μια πρόταση κρίνεται από το ποιος την κατέθεσε. Ένα ικανό στέλεχος προκαλεί καχυποψία επειδή μπορεί κάποτε να διεκδικήσει μεγαλύτερη ευθύνη. Οι εσωτερικές ομάδες ξοδεύουν την ενέργειά τους υπολογίζοντας ποιος θα ενισχυθεί και ποιος θα αποδυναμωθεί.
Με προβληματίζει ιδιαίτερα η σιωπηλή υπονόμευση. Η ανοιχτή διαφωνία μπορεί να είναι τίμια και χρήσιμη. Ο άνθρωπος που λέει «διαφωνώ» και εξηγεί γιατί βοηθά τους άλλους να σκεφτούν. Η υπονόμευση λειτουργεί αλλιώς: με υπαινιγμούς, καθυστερήσεις και την κρυφή προσδοκία να αποτύχει εκείνος που ανέλαβε την ευθύνη. Όταν αυτή η πρακτική γίνεται συνήθεια μέσα σε ένα κόμμα, πώς μπορεί το ίδιο κόμμα να εμπνεύσει εμπιστοσύνη στη χώρα;

Το κόστος το πληρώνουμε όλοι

Πολιτικές που χρειάζονται χρόνια εγκαταλείπονται όταν αλλάζουν οι εσωτερικές ισορροπίες ή η κυβέρνηση. Χρήσιμες ιδέες απορρίπτονται επειδή προέρχονται από τον αντίπαλο. Νέοι άνθρωποι, που θα μπορούσαν να προσφέρουν, απομακρύνονται από μια δημόσια ζωή η οποία τους ζητά πρώτα να διαλέξουν στρατόπεδο. Έτσι χάνουμε χρόνο, γνώση και συνέχεια, ενώ οι ανάγκες της κοινωνίας παραμένουν.

Δεν πιστεύω ότι αυτή είναι κάποια «κατάρα» γραμμένη στον χαρακτήρα των Ελλήνων. Έχω δει τους ανθρώπους μας να συνεργάζονται θαυμάσια όταν υπάρχει εμπιστοσύνη, καθαρός σκοπός και δίκαιη αναγνώριση. Πιστεύω ότι ο φθόνος βρίσκει χώρο εκεί όπου οι κανόνες είναι ασαφείς και η αξία ενός ανθρώπου μετριέται από την εγγύτητά του στην εξουσία. Όταν κανείς δεν γνωρίζει πώς λαμβάνονται οι αποφάσεις, όλοι υποψιάζονται όλους.

Γι’ αυτό περιμένω από τα πολιτικά κόμματα κάτι βαθύτερο από μια ακόμη διακήρυξη ενότητας. Να δείξουν πώς επιλέγουν ανθρώπους, πώς ακούν μια μειοψηφική άποψη, πώς αναγνωρίζουν ένα σφάλμα και πώς προετοιμάζουν τη διαδοχή τους. Να μπορούν να πουν ότι μια σωστή απόφαση παραμένει σωστή ακόμη κι όταν την πήρε ο αντίπαλος. Να συνεργάζονται στα μεγάλα ζητήματα του τόπου με σαφείς στόχους και ευθύνη για τα αποτελέσματα.

Η δημοκρατία δεν ζητά να συμφωνούμε πάντοτε. Ζητά κάτι πιο απαιτητικό: να θεωρούμε τον άλλον συνομιλητή ακόμη και όταν διαφωνούμε βαθιά μαζί του. Να υπερασπιζόμαστε τη δική μας θέση χωρίς να επιθυμούμε τη δική του αποτυχία. Η ευγενής άμιλλα μπορεί να μας κάνει καλύτερους. Ο φθόνος επιδιώκει μόνο να μικρύνει τον άλλον και να μην μεγαλώνουμε εμείς,

Το παράδειγμα της μέλισσας

Σκέφτομαι συχνά τη μέλισσα. Καθεμιά εργάζεται, αλλά καμία δεν δημιουργεί μόνη της την κυψέλη. Η εικόνα αυτή μας θυμίζει ότι η προσωπική προσφορά αποκτά διάρκεια όταν συναντά την προσφορά των άλλων. Το ίδιο ισχύει για μια χώρα: οι ξεχωριστές ικανότητες των ανθρώπων της χρειάζονται εμπιστοσύνη και κοινό προσανατολισμό για να γίνουν πρόοδος.

Η Ελλάδα διαθέτει ανθρώπους ικανούς να δημιουργήσουν, να ερευνήσουν, να καλλιεργήσουν, να επιχειρήσουν και να προσφέρουν. Το ερώτημα είναι αν θα τους επιτρέψουμε να ενώσουν τις δυνάμεις τους. Αν κάθε γενιά αναγκάζεται να αρχίζει από την αρχή, αν κάθε επιτυχία γεννά καχυποψία και κάθε διαφωνία καταλήγει σε ρήξη, θα συνεχίσουμε να χάνουμε πολύτιμο χρόνο. Και ο χρόνος αυτός ανήκει κυρίως στους νέους που περιμένουν μια χώρα στην οποία αξίζει να μείνουν.

Θα ήθελα να δω μια Ελλάδα που μπορεί να λέει «μπράβο» χωρίς αστερίσκους. Που κρατά ό,τι καλό δημιουργήθηκε, όποιος κι αν το ξεκίνησε. Που επιτρέπει στους ανθρώπους της να διαφωνούν, να διορθώνουν τα λάθη τους και να συνεχίζουν μαζί. Η πατρίδα μας έχει αποδείξει πολλές φορές τι μπορεί να πετύχει ο καθένας μας χωριστά. Ήρθε η ώρα να αποδείξουμε τι μπορούμε να χτίσουμε όλοι μαζί.

* Ιδρυτής SYMBEEOSIS και APIVITA

Προτιμώμενη πηγή στην Google

Για να εμφανίζονται περισσότερα άρθρα της Ναυτεμπορικής στις αναζητήσεις σας εύκολα και γρήγορα, πρέπει να προσθέσετε το site στις προτιμώμενες πηγές σας. Μπορείτε να το κάνετε πηγαίνοντας εδώ.