Η ενεργειακή αρτηρία του πλανήτη ξανά στο στόχαστρο

Τα Στενά του Ορμούζ επιστρέφουν στο επίκεντρο της παγκόσμιας προσοχής, καθώς η Ουάσιγκτον εξετάζει ένα ευρύ φάσμα επιλογών απέναντι στο Ιράν.

Η «βοήθεια έρχεται», διαβεβαίωσε τους Ιρανούς διαδηλωτές ο Τραμπ, χωρίς να διευκρινίσει τι μορφή αυτή θα λάβει. Ακόμη και η υπόνοια στρατιωτικής κλιμάκωσης αρκεί για να αυξήσει τα ασφάλιστρα κινδύνου στην αγορά ενέργειας, δεδομένης της στρατηγικής σημασίας του περάσματος για το πετρέλαιο.

Το πέρασμα από το οποίο περνά το ένα τρίτο του θαλάσσιου αργού

Το Ορμούζ συνδέει τον Περσικό Κόλπο με την Αραβική Θάλασσα και αποτελεί τον σημαντικότερο θαλάσσιο διάδρομο για το πετρέλαιο.

Περίπου 13 εκατ. βαρέλια ημερησίως διήλθαν το 2025 — σχεδόν 31% των παγκόσμιων θαλάσσιων ροών αργού, σύμφωνα με την Kpler. Κάθε ένταση στην περιοχή μεταφράζεται άμεσα σε μεταβλητότητα τιμών.

Πόσο κοστίζει ο φόβος ενός μπλοκαρίσματος

Αναλυτές προειδοποιούν ότι μια στρατιωτική αντιπαράθεση θα μπορούσε να οδηγήσει σε παρενοχλήσεις δεξαμενόπλοιων ή πρόσκαιρες διακοπές.

Σε ακραίο σενάριο πλήρους αποκλεισμού, οι τιμές θα μπορούσαν να αυξηθούν κατά $10–$20/βαρέλι άμεσα.

Η απλή ανησυχία για κλείσιμο συνήθως προσθέτει λίγα δολάρια· ο πλήρης αποκλεισμός είναι αυτός που προκαλεί διψήφιο σοκ.

REUTERS/Dado Ruvic/IllustrationΓιατί οι πιθανότητες πλήρους κλεισίματος είναι περιορισμένες

Η επικρατούσα εκτίμηση παραμένει ότι ένα παρατεταμένο «λουκέτο» είναι χαμηλής πιθανότητας. Οι λόγοι είναι οι ακόλουθοι:

• Ισχυρή ναυτική παρουσία των ΗΠΑ και συμμάχων στον διάδρομο.
• Περιορισμένη ικανότητα του Ιράν να διατηρήσει αποκλεισμό μεγάλης διάρκειας.
• Υψηλό κόστος για την ίδια την Τεχεράνη, καθώς σημαντικό μέρος των δικών της εξαγωγών διέρχεται από το ίδιο πέρασμα.

Σε περίπτωση πρόσκαιρης όχλησης, η φυσική επίπτωση στην προσφορά εκτιμάται ότι θα είναι περιορισμένη.

«Μαξιλάρι» από την πλευρά της προσφοράς

Η αγορά εμφανίζει σήμερα σχετική άνεση: η Kpler εκτιμά πλεονάζουσα προσφορά ~2,5 εκατ. βαρελιών/ημ. τον Ιανουάριο και πάνω από 3 εκατ. βαρέλια/ημ. τον Φεβρουάριο–Μάρτιο.

Αυτό περιορίζει τον κίνδυνο μόνιμης αναστάτωσης, εφόσον οι ροές αποκατασταθούν γρήγορα.

Ιράν και Βενεζουέλα δεν συγκρίνονται

Οι ειδικοί απορρίπτουν απλοϊκές αναλογίες με τη Βενεζουέλα. Το Ιράν είναι μεγαλύτερος παραγωγός, με βαθύτερη γεωπολιτική εμπλοκή στη Μέση Ανατολή και πολύ υψηλότερο συστημικό ρίσκο.

Ένα αντίστοιχο «παιχνίδι» θα είχε δυσανάλογα μεγαλύτερες παγκόσμιες συνέπειες.

Πού βρίσκονται οι τιμές

Το Brent κινείται γύρω στα $63/βαρέλι και το αμερικανικό WTI κοντά στα $59, επίπεδα που ενσωματώνουν ήδη μέρος του γεωπολιτικού κινδύνου, χωρίς να προεξοφλούν ακραία εξέλιξη.

Το Στενό του Ορμούζ παραμένει η ενεργειακή αρτηρία της παγκόσμιας οικονομίας. Η απειλή αρκεί για να ταράξει τις αγορές. Ένα πλήρες και παρατεταμένο μπλοκάρισμα, όμως, παραμένει προς το παρόν το σενάριο χαμηλής πιθανότητας.