Η επόμενη μέρα δεν θα κριθεί από το ύψος των πληρωμών, αλλά από την εμπιστοσύνη των αγροτών

Την τελευταία 12ετία η δηµόσια συζήτηση όσον αφορά τις επιδοτήσεις περιστρεφόταν γύρω από τις καθυστερήσεις, τα λάθη, τις αµφισβητήσεις, τις «γκρίζες ζώνες» και, τελικά, την αίσθηση ότι το σύστηµα δεν αντιµετώπιζε όλους µε τους ίδιους κανόνες. Το αποτέλεσµα ήταν διπλά επιζήµιο. Από τη µία πλευρά αδικήθηκαν πραγµατικοί παραγωγοί και από την άλλη υπονοµεύτηκε η αξιοπιστία ενός µηχανισµού που διαχειρίζεται πολύτιµους ευρωπαϊκούς πόρους.

Ολόκληρο το ρεπορτάζ στην Agrenda που κυκλοφορεί

Το νέο ΟΣ∆Ε αποτελεί ίσως το πιο κρίσιµο κοµµάτι αυτής της ιστορίας. Αν περιορίσει τα λάθη, µειώσει την εξάρτηση από µεσάζοντες, αξιοποιήσει τα δηµόσια µητρώα και επιτρέψει στους παραγωγούς να συναλλάσσονται µε µεγαλύτερη ασφάλεια και λιγότερη γραφειοκρατία, τότε θα αλλάξει ουσιαστικά το νόηµα της ελληνικής γεωργίας. Αν, αντίθετα, χαθεί µέσα στις γνωστές παθογένειες, η σηµερινή αισιοδοξία θα αποδειχθεί πρόσκαιρη και τα αδιέξοδα θα µεγαλώσουν.

Η επόµενη ηµέρα, λοιπόν, δεν θα κριθεί από το πόσα χρήµατα πληρώθηκαν φέτος, αλλά από το αν το νέο σύστηµα θα αποκτήσει το πολυτιµότερο κεφάλαιο που µπορεί να διαθέτει µια δηµόσια διοίκηση και είναι η εµπιστοσύνη των πολιτών. Ο αγρότης δεν ζητά προνόµια. Ζητά να γνωρίζει ότι οι κανόνες είναι σταθεροί, οι έλεγχοι δίκαιοι και οι πληρωµές προβλέψιµες. Αν αυτή η µεταρρύθµιση το πετύχει, τότε δεν θα έχει αλλάξει µόνο ο τρόπος πληρωµής των ενισχύσεων. Θα έχει αλλάξει η σχέση του κράτους µε τον πρωτογενή τοµέα. Κι αυτό είναι µια αλλαγή που µπορεί να δώσει νέα δυναµική στην ανάπτυξη της ελληνικής οικονοµίας και την ανόρθωση των κοινωνιών της υπαίθρου.

Το µήνυµα που εξέπεµψαν από κοινού κυβέρνηση, υπουργείο και ΑΑ∆Ε είναι σαφές: η εποχή των αδιαφανών διαδικασιών, των αµφισβητούµενων δικαιούχων και των πρόχειρων ελέγχων πρέπει να τελειώσει οριστικά. Οι διασταυρώσεις στοιχείων, η αξιοποίηση των ψηφιακών µητρώων, οι αυστηρότεροι έλεγχοι και το νέο ΟΣ∆Ε συνθέτουν µια εικόνα διαφορετική από εκείνη που γνώρισε ο αγροτικός κόσµος τα προηγούµενα χρόνια. Αν αυτή η εικόνα παγιωθεί, τότε δεν θα µιλάµε απλώς για µια νέα πλατφόρµα, αλλά για µια διαφορετική κουλτούρα διαχείρισης των κοινοτικών πόρων.

Το κρίσιµο όµως σηµείο βρίσκεται αλλού. Η επιτυχία δεν θα µετρηθεί µόνο από το ύψος των πληρωµών ούτε από το πόσοι αποκλείστηκαν ύστερα από ελέγχους. Θα κριθεί από το αν ο συνεπής παραγωγός θα πάψει να αντιµετωπίζει το σύστηµα ως έναν µηχανισµό αβεβαιότητας και θα αρχίσει να το θεωρεί εργαλείο στήριξης της δουλειάς του. Η εµπιστοσύνη δεν αποκαθίσταται µε παρουσιάσεις και αριθµούς, αλλά χτίζεται όταν οι πληρωµές γίνονται στην ώρα τους, οι κανόνες εφαρµόζονται για όλους και οι διορθώσεις γίνονται γρήγορα, χωρίς περιττή ταλαιπωρία.