Η φορολογική εναρμόνιση στην ΕΕ χρειάζεται ισορροπία – Kλειδί η σωστή εφαρμογή των κανόνων

Ημερομηνία: 13-05-2026



Η συζήτηση για τη φορολογική εναρμόνιση στην Ευρωπαϊκή Ένωση επιστρέφει δυναμικά, με αιχμή –μεταξύ άλλων– και τη νέα οδηγία για τα προϊόντα καπνού. Για τον Donato Raponi, ωστόσο, το κρίσιμο ζητούμενο δεν είναι μόνο οι κανόνες που θεσπίζονται, αλλά κυρίως η αποτελεσματική και συνεπής εφαρμογή τους στην πράξη.

Με εμπειρία σχεδόν τεσσάρων δεκαετιών στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή, ο Ιταλός οικονομολόγος, Partner στην D. Raponi International Tax Consulting, ο οποίος έδωσε το «παρών» και στο 11ο Οικονομικό Φόρουμ Δελφών, μιλά στη «Ναυτεμπορική» για τα όρια της εναρμόνισης, τις προκλήσεις εφαρμογής των κανόνων και τους κινδύνους από μια φορολογική πολιτική που αγνοεί την πραγματική οικονομία.

Ιδιαίτερη έμφαση δίνει στη συζήτηση που βρίσκεται σε εξέλιξη σε ευρωπαϊκό επίπεδο για τη φορολογία των καπνικών προϊόντων, με αφορμή τη σχετική οδηγία της Κομισιόν.

«Η ΕΕ πρέπει να θέτει όρια – όχι να τα ρυθμίζει όλα»

Η συζήτηση για ένα πιο ενιαίο φορολογικό πλαίσιο στην ΕΕ επανέρχεται δυναμικά, όμως ο Donato Raponi βάζει σαφή όρια.

«Η Ευρωπαϊκή Ένωση πρέπει να λειτουργεί ως ένα πεδίο ίσων όρων ανταγωνισμού. Να θέτει τα βασικά όρια και να παρεμβαίνει μόνο όταν υπάρχουν στρεβλώσεις στον ανταγωνισμό ή προβλήματα στη λειτουργία της ενιαίας αγοράς», τονίζει.

Όπως εξηγεί, η πλήρης εναρμόνιση δεν είναι πάντα η απάντηση. «Αν δεν υπάρχουν τέτοια προβλήματα, γιατί να εναρμονίσουμε τα πάντα; Τα κράτη-μέλη πρέπει να διατηρούν ευελιξία».

Η ίδια η Κομισιόν, προσθέτει, φαίνεται πλέον να αναγνωρίζει την ανάγκη για λιγότερη γραφειοκρατία, ακόμη και για «διόρθωση» προηγούμενων παρεμβάσεων, ειδικά στο πεδίο της συμμόρφωσης.

Ελλάδα: Πρόοδος με επόμενο βήμα την εφαρμογή

Με προσωπική γνώση της ελληνικής πραγματικότητας –και οικογενειακούς δεσμούς με τη χώρα, καθώς η σύζυγός του είναι Ελληνίδα– ο Raponi αναγνωρίζει τη σημαντική πρόοδο που έχει συντελεστεί τα τελευταία χρόνια.

«Η Ελλάδα έχει σημειώσει σημαντική πρόοδο, ιδίως χάρη στην ψηφιοποίηση. Το επόμενο μεγάλο βήμα είναι η ακόμη πιο συνεπής εφαρμογή των κανόνων στην καθημερινότητα», σημειώνει.

Θυμάται μάλιστα έκθεση που είχε συντάξει πριν από περίπου 30 χρόνια για την ελληνική φορολογική διοίκηση, την οποία περιγράφει ως «πολύ αρνητική». Σήμερα, ωστόσο, η εικόνα είναι αισθητά βελτιωμένη.

Καπνός και φορολογία: «Υπερφορολόγηση σημαίνει παραοικονομία»

Ιδιαίτερα αιχμηρός εμφανίζεται στο ζήτημα της φορολόγησης καπνικών προϊόντων, εστιάζοντας στη σχετική ευρωπαϊκή οδηγία που βρίσκεται στο τραπέζι.

Ο Raponi ασκεί κριτική στην προσέγγιση που δεν διαφοροποιεί επαρκώς τη φορολογία μεταξύ παραδοσιακών και εναλλακτικών προϊόντων.

«Αν δεν φορολογείς λιγότερο τα λιγότερο επιβλαβή προϊόντα, δεν δίνεις κίνητρο στους χρήστες να αλλάξουν», υπογραμμίζει.

Φέρνει ως παράδειγμα τη Σουηδία, όπου η διαφορετική φορολογική μεταχείριση συνέβαλε σε σημαντική μείωση των θανάτων που σχετίζονται με το κάπνισμα.

Αντίθετα, η υπερφορολόγηση μπορεί να έχει το αντίθετο αποτέλεσμα: «Όταν αυξάνεις υπερβολικά τους φόρους, ενισχύεις την παράνομη αγορά και τελικά χάνεις έσοδα».

Η αναφορά του στη Γαλλία είναι ενδεικτική: «Πάνω από το 50% της αγοράς είναι πλέον παράνομο». Και αυτό, όπως σημειώνει, δημιουργεί κινδύνους και για τη δημόσια υγεία.

«Η συμμόρφωση πρέπει να είναι εύκολη»

Το κλειδί για ένα αποτελεσματικό φορολογικό σύστημα, σύμφωνα με τον Raponi, είναι η απλότητα.

«Η συμμόρφωση δεν είναι εθελοντική – είναι υποχρεωτική. Αλλά πρέπει να είναι εύκολη. Αν δεν είναι, οι πολίτες δεν συμμορφώνονται», σημειώνει.

Σε αυτό το πεδίο, η ψηφιοποίηση αποτελεί κρίσιμο εργαλείο, υπό την προϋπόθεση ότι χρησιμοποιείται για τη διευκόλυνση και όχι για την επιβάρυνση των επιχειρήσεων.

Παρά τις αδυναμίες, το τελικό του μήνυμα για την Ελλάδα είναι θετικό. «Σε σύγκριση με πριν από 30 χρόνια, η πρόοδος είναι μεγάλη. Υπάρχουν λόγοι να είμαστε αισιόδοξοι», καταλήγει.

Το ζητούμενο, όπως προκύπτει και από τη συζήτηση σε ευρωπαϊκό επίπεδο, παραμένει σαφές: λιγότερη γραφειοκρατία, μεγαλύτερη σταθερότητα και –κυρίως– ένα κράτος που εφαρμόζει τους κανόνες με συνέπεια.

Προτιμώμενη πηγή στην Google

Για να εμφανίζονται περισσότερα άρθρα της Ναυτεμπορικής στις αναζητήσεις σας εύκολα και γρήγορα, πρέπει να προσθέσετε το site στις προτιμώμενες πηγές σας. Μπορείτε να το κάνετε πηγαίνοντας εδώ.

Κατασκευή ιστοσελίδων Πύργος