Η Γαλλία ανοίγει νέο δρόμο στον βιοέλεγχο του περονόσπορου
Η άδεια αφορά τη χρήση του από την 1η Μαΐου έως τις 29 Αυγούστου 2026, δηλαδή την περίοδο κατά την οποία η πίεση της ασθένειας είναι συνήθως υψηλότερη στους γαλλικούς αμπελώνες. Η απόφαση δημοσιεύθηκε στο πλαίσιο των έκτακτων φυτοϋγειονομικών αδειών που προβλέπει το άρθρο 53 του ευρωπαϊκού κανονισμού 1107/2009, όταν δεν υπάρχουν επαρκή μέσα για την ορθή διαχείριση ενός φυτοϋγειονομικού κινδύνου.
Η συγκεκριμένη έγκριση δεν αποτελεί μια απλή προσθήκη στη λίστα των διαθέσιμων σκευασμάτων. Αντιθέτως, αποτυπώνει τη μετάβαση της ευρωπαϊκής αμπελουργίας σε πιο σύνθετα μοντέλα προστασίας, όπου η χημική αντιμετώπιση δεν εγκαταλείπεται, αλλά συμπληρώνεται από βιολογικά εργαλεία, νέους μηχανισμούς δράσης και στρατηγικές που περιορίζουν τον κίνδυνο ανθεκτικότητας. Ο περονόσπορος της αμπέλου, που προκαλείται από τον ωομύκητα Plasmopara viticola, παραμένει μία από τις βασικότερες ασθένειες της αμπέλου στη Γαλλία και διεθνώς, με δυνατότητα ταχείας εξάπλωσης όταν οι καιρικές συνθήκες ευνοούν την υγρασία και τις επαναλαμβανόμενες μολύνσεις. Το INRAE επισημαίνει ότι πρόκειται για μία από τις κύριες ασθένειες της αμπέλου στη Γαλλία, η οποία απαιτεί συχνά πολλαπλές επεμβάσεις προστασίας.
Πιο συγκεκριμένα, το AXPERA διαφοροποιείται από τα συμβατικά μυκητοκτόνα, καθώς βασίζεται σε λύμα της αμοιβάδας Willaertia magna C2c Maky. Σύμφωνα με την επίσημη γαλλική απόφαση, η δραστική ουσία του προϊόντος είναι το “Lysat de Willaertia magna C2c Maky”, με συγκέντρωση 215 g/L, ενώ η άδεια αφορά αποκλειστικά την άμπελο, τόσο για οινοποιήσιμα όσο και για επιτραπέζια σταφύλια. Η μέγιστη δόση εφαρμογής ορίζεται στα 2,5 λίτρα ανά εκτάριο, με έως 12 εφαρμογές ετησίως και ελάχιστο διάστημα τεσσάρων ημερών μεταξύ δύο επεμβάσεων.
Η σημασία του προϊόντος βρίσκεται κυρίως στον διπλό τρόπο δράσης του. Από τη μία πλευρά, σύμφωνα με στοιχεία της εταιρείας Amoéba και εξειδικευμένων αγροτικών μέσων, οι ενώσεις που προέρχονται από την αμοιβάδα μπορούν να παρεμβαίνουν στη βλάστηση των σπορίων του παθογόνου. Από την άλλη, ενεργοποιούν τις φυσικές άμυνες του φυτού, ενισχύοντας την ικανότητα της αμπέλου να αντιδρά απέναντι σε μελλοντικές μολύνσεις. Πρόκειται, επομένως, για μια λογική φυτοπροστασίας που δεν στηρίζεται μόνο στην άμεση καταστολή του παθογόνου, αλλά και στην καλύτερη «ετοιμότητα» του ίδιου του φυτού.
Μάλιστα, αξίζει να σημειωθεί πως η συγκυρία δεν είναι τυχαία. Οι Γάλλοι αμπελουργοί, ιδιαίτερα σε περιοχές με υψηλή υγρασία ή σε χρονιές με έντονες βροχοπτώσεις, βρίσκονται αντιμέτωποι με αυξημένη πίεση περονόσπορου, ενώ την ίδια στιγμή οι περιορισμοί στη χρήση χαλκού δυσκολεύουν τη διαχείριση της ασθένειας, κυρίως στη βιολογική αμπελουργία. Η ευρωπαϊκή νομοθεσία έχει θέσει όριο στα χαλκούχα σκευάσματα, με μέγιστη εφαρμογή 28 κιλών χαλκού ανά εκτάριο σε περίοδο επτά ετών, δηλαδή κατά μέσο όρο 4 κιλά ανά εκτάριο ετησίως.
Σε αυτό το πλαίσιο, το AXPERA δεν παρουσιάζεται ως «μαγική λύση», αλλά ως ένα επιπλέον εργαλείο μέσα σε ολοκληρωμένα προγράμματα φυτοπροστασίας. Η ίδια η εταιρεία αναφέρει ότι μπορεί να χρησιμοποιηθεί σε πρόγραμμα και σε συνδυασμό με χαμηλότερες δόσεις χαλκού, συμβάλλοντας στη συμμόρφωση με τα κανονιστικά όρια και στη μείωση της εξάρτησης από μία μόνο κατηγορία δραστικών ουσιών. Παράλληλα, η εναλλαγή διαφορετικών τρόπων δράσης θεωρείται κρίσιμη για τον περιορισμό της ανθεκτικότητας, ένα ζήτημα που απασχολεί όλο και περισσότερο την ευρωπαϊκή αμπελουργία.
Η φετινή γαλλική άδεια ακολουθεί αντίστοιχη έγκριση του 2025 και συνδέεται με τη διαδικασία αξιολόγησης για μόνιμη έγκριση του προϊόντος. Σύμφωνα με ανακοίνωση που δημοσιεύθηκε μέσω του Euronext, η άδεια ζητήθηκε με τη στήριξη του Γαλλικού Ινστιτούτου Αμπέλου και Οίνου, ενώ η τελική αξιολόγηση από την ANSES, τη γαλλική αρχή για την ασφάλεια τροφίμων, περιβάλλοντος και εργασίας, βρίσκεται στο τελικό στάδιο.
Για τον γαλλικό αμπελώνα, η απόφαση αυτή έχει διπλή ανάγνωση. Σε πρακτικό επίπεδο, δίνει στους παραγωγούς ένα ακόμη μέσο για την προστασία των αμπελώνων σε μια κρίσιμη περίοδο της καλλιεργητικής χρονιάς. Σε στρατηγικό επίπεδο, όμως, δείχνει την κατεύθυνση μιας νέας φυτοπροστασίας: λιγότερο μονοδιάστατης, περισσότερο προληπτικής, πιο κοντά στη λογική της ανθεκτικότητας του οικοσυστήματος και όχι μόνο της άμεσης καταπολέμησης της ασθένειας.
Εν κατακλείδι, ο περονόσπορος παραμένει ένας από τους μεγάλους αντιπάλους της ευρωπαϊκής αμπελουργίας. Η απάντηση, όπως φαίνεται από τη γαλλική περίπτωση, δεν θα έρθει από ένα μόνο προϊόν, αλλά από τον συνδυασμό τεχνογνωσίας, παρακολούθησης των καιρικών συνθηκών, προληπτικών επεμβάσεων, χαμηλότερης επιβάρυνσης του εδάφους και νέων βιολογικών λύσεων. Το AXPERA εντάσσεται ακριβώς σε αυτή τη μεταβατική εποχή, όπου ο αμπελώνας καλείται να προστατευθεί χωρίς να χάσει την περιβαλλοντική του ισορροπία.
