«…η Ιστορία δεν είναι κάτι κλειστό στο παρελθόν…»

© Απαγορεύεται από το δίκαιο της Πνευμ. Ιδιοκτησίας η καθ΄οιονδήποτε τρόπο παράνομη χρήση/ιδιοποίηση του παρόντος, με βαρύτατες αστικές και ποινικές κυρώσεις για τον παραβάτη

«Zyklon ή το Πεπρωμένο», ένα παιχνίδι για δύο άτομα, ή μήπως όχι; Ένα από τα πιο αιχμηρά και προκλητικά έργα του Θανάση Τριαρίδη, ανεβαίνει σε σκηνοθεσία Δημήτρη Τσικούρα (Τσικ) στο Θέατρο Αργώ, από τη Δευτέρα 12 Ιανουαρίου [Ελευσινίων 13-15, Μεταξουργείο].

Τα δύο πρόσωπα του έργου ερμηνεύουν δύο νέοι χαρισματικοί ηθοποιοί, η Φλώρα Καραβελατζή και ο Βασίλης Τσαλίκης.

Δύο άγνωστοι μεταξύ τους άνθρωποι συναντιούνται για να παίξουν ένα παιχνίδι φαινομενικά απλό αλλά με άγνωστους κανόνες. Το παιχνίδι έχει ένα όνομα: Zyklon. Ένα όνομα φορτισμένο, που κουβαλά το βάρος της Ιστορίας και ειδικά αυτή του Ολοκαυτώματος.

Τι είναι όμως το Ζyklon; Ποιο είναι πραγματικά το παιχνίδι; Τι είναι αλήθεια, τι ψέμα; Τι φαντασία, τι πραγματικότητα;

Μέσα από τους δύο παίκτες, το έργο αναμετριέται με την σύγχρονη Ιστορία και το κατά πόσο αυτή θα μπορούσε να επαναληφθεί, όχι υποχρεωτικά με την ίδια μορφή, αλλά ακόμα και «μασκαρεμένη».

Ο Primo Levi στο βιβλίο του «Εάν αυτό είναι ο άνθρωπος» αναφέρει για το ολοκαύτωμα πως «συνέβη επομένως μπορεί να ξανασυμβεί… αυτή είναι η ουσία όσων έχουμε να πούμε». Ο Θανάσης Τριαρίδης με το έργο του ίσως έρχεται να απαντήσει ή μάλλον να συμπληρώσει αυτή τη φράση και εμείς μέσα από την παράσταση να αναρωτηθούμε για το αν γνωρίζουμε ποιοι είμαστε στα αλήθεια. Πόσο εύκολα φοράμε την μάσκα που μας προσφέρεται;

«Zyklon ή το Πεπρωμένο», ένα παιχνίδι που προσπαθεί να ξεγυμνώσει τη συνενοχή, τη βία και το πεπρωμένο του ανθρώπου.

Η Φλώρα Καραβελατζή μίλησε μαζί μας.

Τι ήταν αυτό που σας έκανε να επιλέξετε το συγκεκριμένο έργο του Θανάση Τριαρίδη;  Και ποιος ο ρόλος που ερμηνεύετε;

«Το “Zyklon ή το Πεπρωμένο” του Θανάση Τριαρίδη είναι ένα έργο που δεν σε καθησυχάζει. Δεν σε αφήνει να σταθείς απέξω, σε αναγκάζει να σταθείς απέναντι στην ευθύνη, στη βία, στη μνήμη και, κυρίως, στη συνενοχή. Υποδύομαι μια γυναίκα παγιδευμένη σε ένα παιχνίδι που σταδιακά αποκαλύπτει πόσο λεπτή είναι η γραμμή ανάμεσα στο ψέμα και την αλήθεια. Με ενδιαφέρει αυτός ο χαρακτήρας γιατί δοκιμάζεται συνεχώς, ψυχικά και ηθικά, μέσα σε μια συνθήκη που μοιάζει με παιχνίδι, αλλά δεν είναι. Είναι ένας ρόλος που δεν “παίζεται” εύκολα· σε ακολουθεί και εκτός σκηνής. Και, ίσως, αυτός είναι και ο λόγος που ένιωσα πως αυτό το έργο έπρεπε να ειπωθεί».

Το έργο πραγματεύεται, λοιπόν,  έννοιες όπως η συνενοχή, η βία  αλλά και η επανάληψη της Ιστορίας. Πώς προσεγγίσατε ως ηθοποιός ένα τόσο φορτισμένο και απαιτητικό υλικό;

«Στην αρχή με τρόμαξε το βάρος του έργου· γι’ αυτό προσπάθησα να το προσεγγίσω με απλότητα και να αποδεχτώ ότι θα με οδηγήσει σε δύσκολες και άβολες περιοχές.

Ως ηθοποιός, η δουλειά μου ήταν να ακούσω τον χαρακτήρα που υποδύομαι και να κατανοήσω τον τρόπο με τον οποίο δικαιολογεί τον εαυτό του. Ήταν μια διαδικασία απαιτητική, αλλά ταυτόχρονα βαθιά αναγκαία. Γιατί αυτό το έργο δεν μας ζητά απλώς να θυμηθούμε την Ιστορία, αλλά να αναρωτηθούμε αν και με ποιον τρόπο τη συνεχίζουμε».

Η παράσταση βασίζεται σε ένα «παιχνίδι» με ασαφείς κανόνες και όρια μεταξύ αλήθειας και ψέματος. Πώς αυτό το στοιχείο επηρέασε τη σκηνική σας παρουσία και τη σχέση  με τον συμπρωταγωνιστή σας;

«Το παιχνίδι με τους ασαφείς κανόνες με κρατά σε συνεχή εγρήγορση. Κάθε λεπτομέρεια γίνεται σημαντική. Ο χαρακτήρας που ερμηνεύω μαθαίνει να ζει μέσα στην αβεβαιότητα· κι εγώ μαζί της. Η πρόκληση για μένα ήταν να προσεγγίσω τον χαρακτήρα χωρίς να τον κρίνω, να τον κατανοήσω ως έναν άνθρωπο που παλεύει με το βάρος των επιλογών ή των μη επιλογών του. Είναι με έναν τρόπο ένας καθρέφτης της σύγχρονης συνείδησης. Η αμφιβολία και η ανασφάλεια του παιχνιδιού αλλοιώνουν προσωρινά την προσωπικότητα του ρόλου. Σε σχέση με τον συμπρωταγωνιστή μου,  το παιχνίδι αυτό δημιουργεί μια σκηνική σχέση ζωντανή και απρόβλεπτη. Δεν υπάρχει χώρος για ασφάλεια ή μηχανικές αντιδράσεις· η επικοινωνία μας βασίζεται στην απόλυτη παρουσία στο “εδώ και τώρα”. Αυτή η συνθήκη ενισχύει την ένταση της παράστασης και καθιστά κάθε στιγμή μοναδική».

Τι θα θέλατε να κρατήσει ο θεατής φεύγοντας από την παράσταση;  Και ποια ερωτήματα πιστεύετε ότι μένουν ανοιχτά μετά το τέλος του έργου;

«Θα ήθελα ο θεατής να φύγει από την παράσταση όχι με απαντήσεις. Αν κάτι εύχομαι να κρατήσει, είναι την αίσθηση ότι η Ιστορία δεν είναι κάτι κλειστό στο παρελθόν, αλλά κάτι που διαρκώς επιστρέφει μέσα από τις πράξεις, τις παραλείψεις και τις σιωπές μας.

Τα ερωτήματα που μένουν ανοιχτά είναι σκληρά και βαθιά ανθρώπινα: Πότε γινόμαστε συνένοχοι; Πόσο εύκολα μεταθέτουμε την ευθύνη στον “άλλον” ή στις συνθήκες; Μέχρι πού φτάνει η προσωπική μας ευθύνη όταν ζούμε μέσα σε ένα σύστημα βίας ή αδικίας; Και, τελικά, έχουμε το θάρρος να αναγνωρίσουμε τον εαυτό μας σε πρόσωπα που θα θέλαμε να πιστεύουμε ότι μας είναι ξένα;»

Ταυτότητα Παράστασης

Σκηνοθεσία: Δημήτρης Τσικούρας (Τσικ)

Σκηνικά: Γιάννης Θεοδωράκης

Μουσική – Ηχητικός σχεδιασμός: Γιώργος Στεφανακίδης

Φωτισμοί: Αλέξανδρος Αλεξάνδρου

Βοηθός σκηνοθέτη: Μαρία Κουρτεσιώτη

Φωτογραφίες: Πάτροκλος Σκαφίδας

Ερμηνεύουν: Φλώρα Καραβελατζή, Βασίλης Τσαλίκης

ΠΡΟΠΩΛΗΣΗ

https://www.more.com/gr-el/tickets/theater/zyklon-i-to-pepromeno