Η Κούβα ξεμένει από χρόνο για να αποφύγει ένα αμερικανικό πλήγμα
Οι εικόνες ήταν ιστορικές: ο διευθυντής της CIA, Τζον Ράτκλιφ, να στέκεται δίπλα σε αξιωματούχους της κουβανικής κυβέρνησης, χωρίς καμία περαιτέρω εξήγηση πέρα από μια απλή αναφορά στην τοποθεσία, την Αβάνα. Το μήνυμα, ωστόσο, δεν χρειαζόταν διευκρινίσεις: η επίσκεψη, την περασμένη εβδομάδα, του δημόσιου προσώπου ενός οργανισμού που επί δεκαετίες συνδέεται με αμέτρητες πραγματικές και υποτιθέμενες συνωμοσίες κατά της Κούβας, υποδηλώνει ότι ο χρόνος τελειώνει για το κομμουνιστικό καθεστώς του νησιού.
Ο νέος γύρος επιθετικών αμερικανικών κυρώσεων που ανακοινώθηκε τη Δευτέρα έρχεται εν μέσω αυξανόμενης απογοήτευσης στην Ουάσιγκτον απέναντι στην κουβανική ηγεσία και εντεινόμενων εικασιών για πιθανά στρατιωτικά πλήγματα. Ύστερα από σχεδόν επτά δεκαετίες στην εξουσία, η κουβανική δικτατορία, όπως τη γνωρίζουμε, βρίσκεται πιο κοντά από ποτέ σε ένα μη αναστρέψιμο σημείο κατάρρευσης. Η κυβέρνηση Τραμπ (Donald Trump) φαίνεται αποφασισμένη να επιδιώξει αλλαγή καθεστώτος, ίσως ακόμη περισσότερο καθώς δυσκολεύεται να εξασφαλίσει μια καθοριστική έκβαση στο Ιράν και αναζητά μια ξεκάθαρη γεωπολιτική νίκη αλλού. Όποιες κι αν ήταν οι απαιτήσεις που ο Λευκός Οίκος διατύπωσε πίσω από κλειστές πόρτες στην Αβάνα, η δημόσια προειδοποίηση του Ράτκλιφ αξίζει προσοχής: να μην επαναλάβει η Κούβα το λάθος που έκανε ο Νικολάς Μαδούρο στη Βενεζουέλα, υποτιμώντας τις επεκτατικές φιλοδοξίες του προέδρου Ντόναλντ Τραμπ.
Ακόμη κι αν τμήματα της κουβανικής ηγεσίας προτιμούσαν το μαρτύριο, η πιο ορθολογική επιλογή θα ήταν να αποδεχθούν τις σαρωτικές μεταρρυθμίσεις που απαιτεί η Ουάσιγκτον: την απελευθέρωση πολιτικών κρατουμένων, μια πορεία προς πολιτικό άνοιγμα, μέτρα ενίσχυσης του ιδιωτικού τομέα και κάποιο βαθμό γεωπολιτικής αναπροσαρμογής. Οι ΗΠΑ θα ήθελαν επίσης να δουν προνομιακή μεταχείριση για αμερικανικές εταιρείες. Σε αντάλλαγμα για άρση κυρώσεων, οικονομική στήριξη και ίσως ασφαλή έξοδο στην εξορία για ορισμένα κορυφαία στελέχη, το καθεστώς θα έπρεπε να εγκαταλείψει δόγματα που στήριξαν την επανάσταση των Κάστρο επί δεκαετίες. Πρόκειται για μια ταπεινωτική προοπτική για ένα τόσο έντονα εθνικιστικό κίνημα.
Οι βιώσιμες εναλλακτικές έχουν σχεδόν εξαφανιστεί. Η Αβάνα απέρριψε ανόητα τη σαφώς καλύτερη συμφωνία που είχε προσφέρει η κυβέρνηση του Μπαράκ Ομπάμα, όταν οι σχέσεις των δύο χωρών είχαν προσωρινά βελτιωθεί. Αν οι Κουβανοί αξιωματούχοι χρειάζονται τώρα συμβουλές για το πώς να συμβιβάσουν τον πολιτικό ρεαλισμό με τη μαρξιστική ρητορική, μπορούν να ζητήσουν συμβουλές από την πρώην σύμμαχο και πλέον ένθερμη φίλη των ΗΠΑ, Ντέλσι Ροντρίγκες.
Η έλλειψη επιλογών για την Κούβα επιδεινώνεται από την αυξανόμενη γεωπολιτική απομόνωση, τη βαθιά οικονομική ευθραυστότητα και το σκληρό πετρελαϊκό εμπάργκο που επέβαλαν οι ΗΠΑ νωρίτερα φέτος. Η Βενεζουέλα ήταν, μέχρι πρόσφατα, ο τελευταίος μεγάλος ευεργέτης της Κούβας, αλλά οι ροές αργού πετρελαίου σταμάτησαν μετά την πτώση του Μαδούρο και την αιφνίδια προσέγγιση της Ροντρίγκες με την Ουάσιγκτον. Παρότι η κουβανική επανάσταση εξακολουθεί να έχει τεράστιο συμβολικό βάρος για αριστερά κινήματα στη Λατινική Αμερική και παγκοσμίως, λίγες κυβερνήσεις φαίνονται πρόθυμες να συγκρουστούν με τον Τραμπ για μια υπόθεση που θεωρείται ήδη χαμένη. Η Ρωσία είναι απορροφημένη από τον ολοένα πιο δαπανηρό πόλεμό της στην Ουκρανία. Η Κίνα φαίνεται να αντιμετωπίζει αυτή τη γερασμένη εκδοχή επαναστατικού σοσιαλισμού ως απομεινάρι μιας άλλης εποχής. Το Πεκίνο πιθανότατα θα ήταν το πρώτο που θα έκανε μαθήματα στην Αβάνα για τις αρετές του κρατικά καθοδηγούμενου καπιταλισμού.
Το δεύτερο μεγάλο πρόβλημα για την κουβανική ελίτ είναι η αχαλίνωτη διάθεση της αμερικανικής κυβέρνησης να στοχοποιεί τους αντιπάλους της με κυρώσεις και ποινικές διώξεις. Από την έκδοση του αμφιλεγόμενου χρηματοδότη του Μαδούρο, Άλεξ Σάαμπ, έως την απαγγελία κατηγοριών κατά του κυβερνήτη της μεξικανικής πολιτείας Σιναλόα, τα αμερικανικά δικαστήρια μπορούν μερικές φορές να προκαλέσουν μεγαλύτερη προσωπική ζημιά από μια στρατιωτική σύγκρουση. Η νομική απειλή που αιωρείται πάνω από τον πρώην πρόεδρο Ραούλ Κάστρο, ο οποίος παραμένει ο απόλυτος ρυθμιστής εξουσίας του καθεστώτος παρά τα σχεδόν 95 του χρόνια, καθώς και πάνω στον στενό του κύκλο, θα μπορούσε να λειτουργήσει ως ισχυρός καταλύτης αλλαγών: η Ουάσιγκτον φέρεται να ετοιμάζει κατηγορητήριο εναντίον του Κάστρο, το οποίο ενδέχεται να δημοσιοποιηθεί ακόμη και αυτή την εβδομάδα. Οι ΗΠΑ επέβαλαν επίσης κυρώσεις στη GAESA, τον στρατιωτικό όμιλο που λειτουργεί σαν κράτος εν κράτει, καθώς και σε μια κουβανοκαναδική κοινοπραξία εξόρυξης και επεξεργασίας νικελίου και κοβαλτίου.
Η κουβανική κυβέρνηση αναγκάστηκε πλέον να παραδεχθεί ότι η χώρα έχει ξεμείνει από ντίζελ και μαζούτ, την ώρα που συνεχίζονται οι διακοπές ρεύματος και αναζωπυρώνονται οργισμένες διαδηλώσεις στους δρόμους. Στο εσωτερικό, οι αρχές ήδη προετοιμάζουν τον πληθυσμό για πιθανή ξένη στρατιωτική επέμβαση. Το CNN αποκάλυψε ότι ο αμερικανικός στρατός έχει πραγματοποιήσει δεκάδες πτήσεις συλλογής πληροφοριών κοντά στις μεγαλύτερες πόλεις της Κούβας από τον Φεβρουάριο. Το καθεστώς φέρεται να έχει αγοράσει επιθετικά drones με στόχο να τα χρησιμοποιήσει εναντίον της αμερικανικής βάσης στο Γκουαντάναμο. Η πλατφόρμα Polymarket εκτιμά σήμερα τις πιθανότητες αμερικανικής στρατιωτικής δράσης πριν από το τέλος του έτους στο 45%, από 35% πριν από έναν μήνα.
Ωστόσο, μια παρατεταμένη ένοπλη σύγκρουση θα ήταν καταστροφική και για τις δύο πλευρές, κυρίως επειδή οι ΗΠΑ δεν κατάφεραν ποτέ πραγματικά να τελειοποιήσουν την τέχνη της επιβολής δημοκρατίας διά της βίας. Απαιτείται μια πιο συναλλακτική προσέγγιση, διαμορφωμένη από την κλιμακούμενη εκστρατεία πίεσης της Ουάσιγκτον, η οποία πιθανότατα θα περιλαμβάνει το είδος της τακτικής έκπληξης που παρατηρήθηκε με την απομάκρυνση του Μαδούρο στις αρχές του 2026. Παρότι η Κούβα και η Βενεζουέλα διαφέρουν σε κρίσιμα σημεία, ο Λευκός Οίκος ίσως επιχειρήσει μια παρόμοια φόρμουλα στην Αβάνα: ένα νέο πρόσωπο να διαχειρίζεται μεγάλο μέρος του παλιού συστήματος, τουλάχιστον προσωρινά, αρκεί να ευθυγραμμίζεται με τα στρατηγικά συμφέροντα της Ουάσιγκτον.
Περισσότερο εκτελεστής παρά διαπραγματευτής, ο Ράτκλιφ έστειλε ακόμη ένα μήνυμα κατά τη σύντομη επίσκεψή του στην Αβάνα: οι ΗΠΑ είναι έτοιμες να εμπλακούν σοβαρά με την κουβανική κυβέρνηση σε οικονομικά και ζητήματα ασφαλείας, αλλά μόνο εφόσον αυτή αποδεχθεί θεμελιώδεις αλλαγές.
Η προσφορά αυτή αξίζει σοβαρή εξέταση. Για να τερματιστούν οι στερήσεις που ταλαιπωρούν τα 11 εκατομμύρια των κατοίκων της, η Κούβα χρειάζεται να αναμορφώσει το πολιτικό και οικονομικό της σύστημα για το δικό της καλό, όχι απλώς επειδή το απαιτεί μια ξένη δύναμη. Η ουτοπική υπόσχεση μιας πλήρως ισότιμης σοσιαλιστικής κοινωνίας πέθανε εδώ και πολύ καιρό, αφήνοντας πίσω της απλώς μια αυταρχική κλεπτοκρατία. Κάποια στιγμή, η πραγματικότητα φτάνει ακόμη και τις πιο ανθεκτικές επαναστάσεις.
Πηγή: skai.gr
Διαβάστε τις Ειδήσεις σήμερα και ενημερωθείτε για τα πρόσφατα νέα.
Ακολουθήστε το Skai.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.
